Þóruljóð.

1. Heyrt hafa þjóðir
Þorleifs getið;
sá hefir dreingur búið
í Danaveldi;
hann var manna
mestur í heimi,
þó eg auki það ei
út í hauga.1

2. Átt hafði hann sêr
enn fyrir laungu
búmaður konu
brigðu vænni;
sú var língerður
lendra manna;
nefnd var hin þýða
Þorgerðr fyrir mér.

3. Upp gátu þau
einn að fæða
son sælgetinn
sér til yndis;
þótti þjóðum
Þorkell vera
í fornum sið
frægur snemmendis.

4. Tólf vetra var
tiginn glöggvaður,
þá hann herskip
hafði úti,
fylgdi að vetri
föður síns búi
og þótti allmikill
ættar bati.

5. Haldin var þar
veizla að jólum,
(og) þá var boðið
almenni til;
gekk í skála
skrautmanna lið;
þar var glæsilegur
gólfhjörtur skipaður.2

6. Heyrðu höldar
á hurð barið,
þá var bragna lið
undir borð geingið,
kvaddi Þorkell
þræl til hurðar:
»Bjóddu síðkomnum
og set til drykkju«.

7. Þræll réð að hlaupa
þegar frá hurðu
og bar með ópi
inn þá sögu:
»Komin er gýgur
með grimmum hug,
sú vill, Þorkell,
þinn fund hafa.

8. Skaltu um greipur
gánga hvergi,
þó að þess beiði
þursa móðir,
en ef að arkar
inn flagðkona,
skulum víghvatir
verja allir«.

9. »Út mun eg gánga
frá yður héðan
og vita hvað mér hefir
mengrund hugað,
hræddumst eg ekki,
er eg ýngri var,
háfar brúðir
heldur en lágar«.

10. Drós leit hann standa
fyrir dyrum skála,
hún var að öllu
hærri en karlmenn;
fyrr nam hann háfa
hlaðgrund kveðja
en nýta mey
nafns að spyrja.

11. »Mær muntu vera
manna stórra.
Þú hefir drjúgmikið
á degi vaxið,
mig hafa höldar
háfan kallað,
en eg trauðlega þér
tek undir linda«.

12. »Ætt mína kann eg þér
aungva að telja,
því eg fundin var
fjarri bygðum,
hefir víf verið
á vegum leingi,
leitaði eg húsa
hér fyrst þinna.

13. Hefi eg víða
með vesöld geingið
og hvumleið verið
hverjum manni;
hræðast margir
mig, þeir er líta,
og er því mín ekki
þraut að minni.

14. Vildi eg Þorkell
þiggja það af þér,
þú lögleiddir mig
leingra hóti,
þá mundi á Þóru
þjóð vel lítast,
ef vist í vetur
veita gerðir«.

15. »Vist skal þér verða
veitt til sumars,
af því að miklu
máli varðar;
fljóð skal fara
í friði manna,
hér eru allmikil
mín ráð í bæ«.

16. Gekk digur og há
drós í skála,
þeirri fylgdi
Þorkell konu;
fékk ei af brögnum
blíðar kveðjur,
henni gerði einginn
að heilsa af meingi.

17. Þorkell bað móður
þegar sína:
»Þú skalt brúði
beina vinna,
skaltu hjá þér snót
sitja láta,
hún er þurfi mjög
þinnar hylli«.

18. Réð af fári
fullmektug3 svara
óviðfeingileg
arfa sínum:
»Sef eg aldri
með urðbúum,
sem furðu mjög
flagðheill hafa«.

19. Það skal ei Þóra
þitt gjald vera,
þótt að hún láti sér
lítt vel takast.4
Gaktu í öndvegi
og æðra sæti,
eigðu við mig
át og drykkju«.

20. Sjálfur vill hann brúði
beina vinna
og hoskri mey
handlaug bera,
höfuðbúníng
henni fékk góðan;
situr snót í sal
með silkifaldi.

21. Rúm þurfti hún
rekka þriggja,
þar er snót í sal
sitja skyldi;
flúðu átta
úr öndvegi
seggir sæti
sakir Þóru.

22. »Mær taktu yfir þig
mína skikkju,
þann tel eg góðan
guðvef sóma;
leið af öxlum
allskamt mani,
skýrt var fyrir mér
hún skamt ofan tæki.

23. En sem liðu
af höndum jól
hver fór sinna
heimkynna til,
en þeir spurðu,
sem eptir voru:
»Hvað muntu, víf úngt,
vinna kunna?«

24. »Segl kann eg gera
yfir gjálfur-mara
miklu frægra enn
þér fyrr hafið.
Víst værir þú
verðugur granni,
vistarlauna
verður stórra«.

25. Réð hún Þóra
Þorkeli að selja
segl gullofið
fyrir sumar litlu,
en einginn þóttist
af ýta kindum
slíkar hnossir
síð né átt hafa.

26. »Þú munt sigla
seggur í rómu
og vera fremstur í för
flestra manna;
hal skal aldrei
hamíngju skorta
meðan sú hin bjarta
byrvoð þolir«.

Kvæðið er hvergi til heilt, svo menn viti. Hrs. Thotts 489, 8vo. Frá 18. öld = A. Ny kgl. Saml. 1141, fol., nr. 45 = B. (Hönd Þorleifs Aðaldals). Hrs. Á. M. 147, 8vo = C. Kvæðabók Gizurar Sveinssonar 1665, 73.–76. bl. Afskript af 1. er. í hrs. Sv. Grv. 65. Á öðrum stað er og byrjunin á fyrsta er. Þórukvæði er líka í hrs. Finns Magnússonar í Brit. Mus. 174, 4to. Sbrs. hrs. Sv. Grv. 67 á tveimur stöðum, og í kvæðabók Gísla Ívarssonar (hrs. J. Sig. 405, 4to); er fyrsta erindið prentað eptir henni í Ant. Tidskr. 1852, bls. 228. 1. er. prentað hjá Jóni Þorkelssyni, Om Digtningen på Island, 1888, bls. 209. Orðabók Jóns Ólafssonar: bera. Enn er kvæðið í kveri í 12mo, sem J. Sig. hefir feingið frá Íngimundi Grímssyni í Miðhúsum.


1 heima C.

2 Sbr. Kötludraum.

3 fullvitug C.

4 taka A.

Источник: Íslenzkar gátur, skemtanir, vikivakar og þulur (1898), Jón Árnason og Ólafur Davíðsson, IV. bindi, bls. 92–94.

OCR, подготовка текста к публикации: Speculatorius

© Tim Stridmann