ÞRiar1 ero ar þær, er hver heitir Elfr: .i. er Gatelfr, .ij. Romelfr, .iij. Saxelfr. En við Elfina stendr einn litill kꜹp staðr eda kastali, er Ertinborg heitir. Fyrir þeiri borg reð Bæringr hertvgi. Hans systir2 var frv Geirþrvðr, er atti Valltari af Holsetalanði. En þann tima, er Valltari andaðiz, kom Heinrekr falsari3, er var ridðari Bærings, med Friskan her ok ðrap sinn herra Bæring, en tok at herfangi hvartveggia rikit með rangenðvm. En oll hirð hertvgans flyði i ymsa staði; þvi at in illi Heinrekr af eirði þa sinni sæmd, er hertogin hafði veitt honvm, ok með miklvm hernaði þro(n)gði hann landino vndir sig4 ok let taka sik til konvngs yfir Holsetaland ok Saxland at ollv lanðz folki naðgv, ok settiz í þan stað, er Barð vik heitir, skamt fra Elfinni, ok ridr nv til brvdlops sins ok vill fa frv Geirdrvðar. En þegar er hon heyrir þetta, þa segir hon sva til hans: "Illa ætlan hefir þv, bolvaðr hvndr! Veizttv, at þv hefir rantekit boanda mins5 ok drepit broðvr6 minn; en nv viltv fa mín, olettrar kono; ok em ec ny aþeim manaði, er ec skal barn feða, ef7 at rettv feʀ; ok helldr villda ek ianavð verpa. Nv lat af þinni etlan, ok lat mig sialfa raða mer!" Hann svarar: "Biða man þar til, er þv ert lettari orðin. En siðan verðr þv min frv.” Van braðara ól frv Geirðrvðr barn; þat var svęinn; ok fagnar hon með mikilli gleði friðv barni; ok ventir hon, at verða myni foðv(r) arvi ok hefndar maðr moðvr broðvr sins. Nv varð Heinrekr víss at frv Geirðrvðr8 hafði fétt sveín barn, ok melir við raðgiafa sina: "þat ottvmz ec," segir hann, "ef barn þetta vex vpp, at þat verþi erfingi Hollseta landz. Ok man forsialigra at tyna barninv fyʀ, en9 þat styrkiz ihofvt mer ok vili hefnd a mer vinna eptir moðvr broðvr sinn." Nv sonnvðv raðgiafar orð hans, at miclv uęri travstligra at tyna barninv; ok þa mvndi ecki a hans riki gengit.
NV er Heinrekr kom iherbergi þat, er Geirðrvðr var von inni at vera, faɴ hann hvarki hana ne barnit. Nv letr sa inn illi konvngr leíta þeira hvervetna ok alla staði rannsaka vm allt sitt riki11. Þa varp hann mioc hryggr ok lę́t drepa þa menn, er þeiʀa skylldv geta. En alangri stvndv feck engi maðr gott orð af honvm.
NV of nockora nott, er hann var isvefni, þa tok at skialfa hollen, er hann la i. En riddarar hans hvgðv ser aller davða af hrezlv13. En hann beliaði sem oxi ok barðiz vm ireckionni beði með hondvm ok fotvm, ok lęt hann sva til miðrar netr; en þaðan fra til dags (la hann)14 sem davðr vęri. En at prima mali rettiz hann vpp ihvilvnni bleikr sem nár, ok kendi ser ongrar15 sottar. Nv biðr hann raðgia(fa) sina raða þann inn ogvrliga dravm, er hann hafði dreymðan. "Mig dreymði," segir hann, "sem16 ec vęri staddr a Elfar backa oc allr herr mínn með17 mer. Mér þotti, sem eítt leo svimi i anni vpp imoti stravmi ok var komit [iamfram Ertina18 borg. þa kom imoti honvm eínn mikill dreki, er niðr for at anni fyrir stravminvm, ok reð þegar adyrit, ok bitvz leingi. En þvi nest þotti mer, sem drekinn flyði vnðan, en dyrit eptir, ok hefð(i) þat gloandi tenn, ok rifi drekann isvndr. Oll varþ ain ravd af19 bloði. En því nest hliop dyrit at mer a land vpp með gapanda mvnn ok at oss ollvm. Ok syndiz mer, sem þer rynnit fra mer, en leo rifi mig isvndr kvikan. [Ok þvi let ec sva illa í svefninvm ok þicki mer dravmr þessi mioc ogvrligr 20." Nv þorir engi at raða; en flestir venta, at hann mani he(f)nd fa21 fyrir sin rangendi.
NV verðr at reða vm frv Geirðrvðr ok farlengð hennar. Meðan oll hirð Heinreks konvngs leitaði þeiʀa, þa kastaði frv Geirdrvðr ser i eina eikiv, er flavt23 við Elfar backann; ok rak hana f[yrir] stravminvm allt til hafs. En við hafit voro fiski menn nockorir. En fyʀ heyrðv þeir barns grat, en þeir sei eikivna, ok hvgðv, at travll vęri. Ok er þeir litv eikivna, þa24 rerv25 þeir til henar ok sa kono eina liggia ieikivni, ok hafði barn i faðmi26 ser. Ok tokv þeir til henar ok villðv fleta hana27 silki kyrtli nær halfdꜹða; þvi at bæði hafði [henni þrongt sivkleikr ok matleyse28. En er29 þeir veltv vm hana, þa tok barnit at grata; ok var, sem hon vaknaði af svefni, ok mælti: "Goþir menn!" segir hon, "drepit mic heldr, en ek koma ivald Heinriks konvngs! Ok niþiz eigi a barni mino! Því at eigi lifir þo of mikit eptir30 tveggia hofþingia, Bærings hertoga, brodr mins, ok Valltara, bonda mins, er greifi var Holsetalandz31." En við hormvngar ord henar kommvz þeir við miok, ok þotti avmlikt vera. Þa mælti ein fiski (maðr): "Sell em e32, er ek heffi ykvr fvnditt mæðgin. [Ek var riddari Bærings hertoga. En in illi Heinrekr af eirði mic riðdara domi, þa er hann drap min herra Bæring. Nv hefi ek siþan fiski maðr (verit); því at ek villdi eigi33 þiona þeim illa drotins svica. En siþan hefir min stað festa verit helz í Englandi í kapstað þeim, er Lvnnðvnir34 heita. Ok man ek ykr þangat færa vnðan Heinreki ok hans valdi. Þar mvnv þit hitta Rikard konvng, er vid [allra varra valldi myn35 taka. Hann hefir fregit alla þa illa Ivti, er Heinrekr hefir gert. En nv man ec36 eigi lengr þvrfa fiski maðr at vera; því at gvð hefir mik aðgan gervan af þeima fynði. Sęlir veri vestan vinðar, er mik hingat racv37; þvi at þetta er oss ollvm gęfv fvndr." Nv gladdiz fev Geirðrvðr, er hon hefir þan mann fvndit, er henni vil hialp38 veita i sva mikilli nadsyn, sem hon var nv i stodd, ok spvrdi, hvað hann het. Hann segir: "Adalbrikt em ek kalladr; ec var fe hirðir Bærings hertoga, ok kommomz ek vndan ok særðr .ii. sarvm" — "Ek kenni þik," segir frv Geirþrvðr. "þv fylgdir mer a fvn(d) mins herra, þa er ec var honvm gipt. Hann gaf ydr pelz cleði39 ok sendi þig aptr til mins brodr." Ok þa er þꜹ ręddv vm sællifi sit ok þat, er Heinrikr hafdi þeim fyr komet, þa potti ollym hormvliktt, er a heyrðv, at rikk kona ok storborin skyldi sva hormvliga fara. Ok nv bęra þeir til henar40 inar beztv vistir sinar, er þeir hꜹfdv41 til, með miokri þionostv; en hon þigr með godvilia ok bidr gvð, at hann gefi þeim byr þaþan til Englandz, sva at Heinrekr ætti ecki42 valð a þeim. þa benn þigr hon af gvði; vestan43 vindr kemr a, ok sigla sem bestan byr .iiij. dægr, ok sia þa England, ok44 it bezta at komin45 vtan at anni Tems, er fellr ym Lvndvnir. Ok er þꜹ erv þar komin, taka (þa) ser herbergi við konvngs garð46 sialfan.
NV er þav hofðv þar verit .ij. netr, þa mellti frv Geirprvðr við Aðalbrict, bað hann ganga akonvngs fvnd ok biðia nockvra hialpreða48. Hann gengr fyrir konvng ok segir honvm sitt erendi. Konvngr biðr frv Geirþrvði koma asiɴ fynd, ok allir þeir, er henni fylgðv. Hvn feʀ nv akonvngs fvnd, sva sem hann hafði bodit. Ok þegar er hann sa frv Geirþrvði, minniz hann við hana ok mellti: "Vel komin, frv Geirþrvðr49! ok son þinn, frendi míɴ, ok allt forvneyti yekat. Ok gvð vnni mer þess, at ec megi sva styrkia hann til favðvr arfs ok frenda sins at hefna. En þar til, er sveinninn er vaxinn, skolo þit iminvm godvm fagnaði vera ok konvnglegan metnat af mer hafa. En Aðalbrict skal50 minn51 riddari vera lok slican metnat af mer hafa sem minir riddarar; ok skal hann halda hendi yfir ykr með minv trosti; ok skal hann niotta iþvi e(ijnarðar sinar, ok þes, er hann villdi ei þiona drotins svika. En52 fiski menn53 þeir, sem ykr fylgdv hingat, se ykrir þionostv ᴍenn. En fæslv ok klæði skolv þit af mer taka. En nv forvitnar os at vitta, með hverivm hætti þv komt54 fra Heinreki. Frv Geirðrvðr segir: "E(k) komomz55 brott aanarri not, er ek haf(ð)a56 barnit fætt, ok menn voru allir j suefni ok [iafn] uel þær konur, er ihusinu voru hia mer. Ok tok ek barnit ifang mer, ok geck ek ut medr [þui, sua at] engi vissi. Enn þa er ek var gengin ut or gards hlidinu, þa geck ek til ꜳr þeirrar, er [fellr] or Brvs vik ok j Elfina; ok var miok myrkt enn mer okunnikt. Ok for ek kne hallt; þuiat (bædi| sotti at mer barns verkr ok megin leysi; ok fell ek þa j ovit med sueininn. Enn er dag[a tok], þa uitkudumz ek. En barnit uar fallit fra mer tueɢia feta langt, ok settz ꜳ̋ [einn ari] ok villdi slita. Enn ek57 skunndada til, sua at hann nadi58 eigi at slita barnit. En þui nest h[eyrd]a ek marga menn męla, hverr vid annan, at min skylldi leita gersamliga. En ek hl[iop] þa“ ofan fyrir Elfar backann, ok fell ek ireyrina, ok bar ek amik reyr ok sand, ok sua nær [El]finni, at allt flǽddi a mik midia; en barnit saug mik medan. Heinrekr ok hans59 menn leituðu mín um Elfina. Ok sá bátr, er hann var á, var tekinn at höfði mér; ok var hann þá dreginn út með endilangri síðu mér; ok hefða ek bana haft, (ef) hefdi kjölrinn tekit mik, sem [súðin tók60. Enn þó géngu í sundr þrjú rifin í síðu mér; ok þótti mér þat enskis vert at þola, með því at barnit þagði, er hann vildi gjarna drepit hafa. Enn guð vildi þat eigi, ok sendi hann okkr hingat med sinni miskunn. Ok ef hann hefði drepit barnit, þá vilda ek gjarna eigi lifat hafa. Enn þat þagdi. svá at þat hræddiz hvártki glam né gný þeira, er okkar leitudu61. Enn er at kveldi kom, þá kvaddi hann til tvau hundruð manna at gæta Elfarinnar ok lagði við líf þeira, ef þeir rannsakaði eigi hvert skip, er þeir sæi; ok svá görðu þeir allan þann dag [þar til, er62 myrkt var. Enn þá lögðu þeir at landi skipum sínum ok slógu upp landtjöldum ok fóru til inatar. Enn eikja ein stód at fótum mér, þar sem ek lá í reyrnum; stóð ek þá upp ok lögdumz í eikjuna; ok rak hana frá landi. Því næst kom svá mikill stormr63 at eikjunni, at lítlu skjótara mátti skipum sigla, enn hana rak. Ok þá er ek hugða, at komit mundi at miðri nátt, þá heyrða ek Heinrek64 æpa á sitt lið, ok bað þá skunda til Fríslands með skipum; því at honum var sagt, at ek munda þar fram hafa komit. Ok var ek þá mjök hrædd, at hann mundi sjá mik; enn náttmyrkr bannaði honum at sjá mik; ok síðan heyrda ek ekki til hans. Enn síðan rak mik í haf út; ok skóku mik svá bárur ok bylgjur, at ek var í óviti. Enn síðan vissa ek ekki, hvat fram fór, fyrr enn Aðalbrikt veitti mér hjálp ok hans félagar. Ok enn er barnit óskírt; ok er þat nú þriggja65 manaða gamalt; ok væri mér hin mesta virðing á, at þér veittid barninu guðsifjar, ok þat mætti66 at fullu sína kristni fá; ok mætti mér ok þá aptr bætaz mín nauð ok vesöld, sú er ek hefi haft með honum.”
ÞEssi orð frú Geirpriðar görðu öllum mönnum mikinn harm, þeim er á heyrðu67. Enn konungr kallar sik nú skyldugan at veita barninu guðsifjar ok hans dróttning, frú Margrét. Enn barnit skírði einn decanus68, er Vilhjálmr hét, af Páls musteri; ok var sveinninn kallaðr Bæringr eptir móðurbróður sínum. Fagnar nú móðir69 fríðu barni med mikilli gleði. Nú gengr sjálfr konungrinn til borðs; ok sitr á aðra hönd honum dróttningin, enn á aðra hönd [meistari Vilhjálmr70; enn á aðra hönd dróttningunni sat frú Geirþrúðr. Þar váru fram bornar alls kyns sendingar ok konungligr drykkr ósparliga veittr öllum þeim mönnum, er inni sátu. Enn þegar handlaugar71 váru gefnar72, krafði konungr sér hljóðs ok mælti svá: "Flestum mönnum mun þat kunnugt vera, hvern mannskaða frú Geirþrúðr hefir fengit í frifalli bónda síns ok míns frænda Valtara, ok hversu hinn illi Heinrekr73 falsari sveik ok drap hertoga Bæring, hennar bróður. Ok er hon74 nú hingat komin á vȧrt vald [til trausts75 með sínum syni. Ok ef hinn ungi Bæringr verðr slíkr maðr, sem hann á ætt til, þá munu þeir makliga ömbun fá, er honum hafa svivirðingar76 gört. Nú vil ek þess biðja yðr, dróttning! ok alla mína hirð. lærða menn ok ólærða um alt mitt ríki, at þér veitið frú Geirþru̇ði sæmð ok gott yfirlæti ok hennar syni, hinum unga Bæringi. Enn þeir menn, er svá göra, skulu hafa af oss þökk ok öfusu; enn þeir menn skulu sæta77 afarkostum, er þeim veita ágang eða ȯhlẏðni.” Fyrir þessi orð fékk konungrinn mikit lof af alþýðu, enn þó78 mest af frú Geirþrúði. Ok er hon nú vel virð af allri konungs hirð, sem verðugt var, fyrir sakir konungs boðskapar.”
OK er Bæringr var átta vetra gamall, þá var hann settr til bókar, ok var at námi tólf vetr at spyrja ok svara af sjaufaldligri klerkdóms speki; var hann þá fullkominn í klerkdómi ok viti ok málsnild. Hann var meiri af viti, vexti ok afli enn aðrir menn. Hann var hógværr ok mildr við fátæka menn.
Þá er hann hafði tuttugu ok þrjá80 vetr, þá bað hann Rikarð konung, frænda sinn, at göra sik riddara. "Þat vil ek gjarna,” segir konungr, "því at mér sýniz þú nú hinn görviligsti81 maðr. Ok ek vil fá þér lið ok skip til at ferðaz til Holtsetulands ok freista, at þú nú mættir aptr vinna þína föðurleifð ok hefna móðurbróður þíns, — ok allan þann styrk, er ek má þér veita, þá skal þér nú heimill vera.” Bæringr þakkaði nú konungi orð sin ok bað Aðalbrikt kaupa sér vápn. Hann görir svá. Þá váru komin jól. Þá váru margir höfðingjar komnir til hirðar Rikarðs konungs; þar kómu ok margir jarlar ok konungr af Skotlandi, ok allra handa ríkisfólk var þá til Lundúna komit, ok þeir menn, er lönd ok lén höfðu af Rikarði konungi; ok vildu þeir með honum halda jólin.
Jóladag hinn fyrsta at kveldi, er sá hinn mikli mannfjölði var yfir borð kominn í konungs höll, bað konungr af Skotlandi syni sínum nafnbóta af Rikarði konungi ok segir engan mann standaz honum at afli né at hreysti. Enn Rikarðr konungr sjálfr lýsti yfir því fyrir allri hirðinni, at hann vill göra til riddara Jón, Skotakonungs son, ok þar með82 hinn unga Bæring, frænda sinn, ok þrjú hundruð annarra riddara. Rikarðr konungr biðr nú biskupa ok jarla at koma til at sjá, hverr þessara hinna ungu riddara betr gæfiz í atreiðum ok mest mætti ok fegrst léki ok flestum mönnum kæmi af baki. Enn allir menn lofa nú hans herradóm fyrir sinn góðvilja, er hann vill nú gefa sínum þjónustumönnum nafn bætr; ok jafná vel bidr nú sjálf dróttningin at sjá, hverr á þenna leik.
NÚ er lýsti annan dag jóla um morguninn, þá var nú konungrinn at Páls musteri ok hlýddi þar tíðum ok messu ok allir þeir (hinir) ungu menn, [er ráð skyldu göra þann dag83. Ok er messa var sungin, þá dubbaði konungrinn fyrst til riddara Bæring, frænda sinn, með góðum vápnum ok hinum beztum pellsklætum ok yfir utan silkitreyju. Ok með sama hætti dubbar hann Jón, Skotakonungs son; ok þrjú hundruð riddara dubbar hann með hestum ok vápnum. Ganga þeir nú út ór kirkjunni ok stíga á hesta sína. Enn konungr ok dróttning ok öll hirðin fór at sjá burtreiðina84. Enn öllum þeim, er þar váru á hestum, var Bæringr höfði hæri.
Þá mælti Jón, Skotakonungs son, til Bærings: "Sá okkarr, er annan riðr af baki, skal taka spora af fótum honum ok víkja hesti hans, svá at dróttningin sjái ok Elena85, dóttir hennar." Bæringr svarar: "Af kappi viltu nú leika, enn þó skaltu ráða."
RÍða þeir nú hvárr at öððrum; ok er þeir mætaz, heyrðu ok sá menn, at þeir skjótaz á með spjótsköptum ok leikaz við langa hrið. Þá mælti Bæringr við Jón: "Tak aptr orð þín! pvi at fyrir löngu87 mátta ek pik af baki riða, ef ek hefða þat viljat. Enn ek vil eigi, at þú víkir hesti mínum, svá at hon sjái; því at þú ert nú biðill hennar." — "Nei," segir Jón, "enn skulum vit freista.” Þá leggr Bæringr spjótskapti sínu til Jóns, Skotakonungs sonar, ok lyptir honum ór söðlinum ok kastar honum á jörð niðr. Enn síðan ríðr hann hvern (at öðrum) af baki ok hefir nú sigraz einn á öllum. Hefir nú Bæringr lof ok mikla frægð af þessari atreið. Jón biðr hann nú vægðar, at hann göri honum eigi nökkura neisu fyrir augum unnustu hans; enn Bæringr játar því.
Fór nú konungr ok öll hirðin til hallar ok gékk til borða. Þóttiz þá ok Skotakonungr ofmjök hafa hælt syni sínum; því at hann hugði nú, at honum mundi eigi stoða kvánbænin. Enn Rikarðr konungr gleðr hann ok þar með alla sína boðsmenn, ok segiz eigi mundu88 gefa Jóni last né lýti fyrir þat, þó at hann yrði sigraðr af Bæringi. Heldr nú Rikarðr konungr jólin með hinum mesta prís ok gleði. Enn siðan fóru konungar ok jarlar ok alt þat ríkisfólk, er nökkut vald hafði af konunginum, heim til ||89 sinna heim kynna.
EPtir þetta let Rikarðr konvngr gera skip stor .c. tiræt at talv ok gefr Bæringi, frænða sinvm; ok erv þa skipvt með .ij. iarlvm91 ok miklvm her. En Bæringr var ein hꜹfðingi yfir þesso liði, ok ætlar nu aptr92 vinna foðor leif(d) sina ok hefna moþyr93 broðor sins með styrk Rikarðz konvngs, ok er nu albvin til siglingar við hofn þa, er Iarnamoðir heiti94. Þvi nest gaf þeim byrr, ok tokv til segla sinna ok sigldv ihaf með þaɴ mikla her. Þa gerþiz avstan veþr95 mikit með regni; ok vrðv þeir þa at hlaða seglvm ok leggia í rett. Eptir96 þat gek vedr til vt svdvrs, þvi næst til land nordrrs; ok var astormr, sva at eigi fengv þeir lengi ireti legit; ok siglðv97 þeir þa við .i.98 rif, ok var vetvetna yfir borit. En við99 storm vtnyrdings100 þolði reiði illa, hꜹfoð benðvr bilvðv, aktammar slitnvðv, ok geck101 sær a þa, sva at ei(n)gi vænti lifs, sa er þar var. En þa er þessi storm(r) var sem akafaztr, þa rak skipp Bærings102 a sanða nockora103, ok bravt oll ispan. - Af þvi liði komz eíngi maðr lifandi a land nema Bęringr. Hann lá a kili .iij. degr; ok fvndv hann fiski menn nockorir ifleðar mali ok hvgðv latiɴ vera ok villdv fletta hann af kyrtli. Þa vitkaðiz hann ok męllti: "Hvar em ek kominn?" segir hann; "eða hvar erv minir foro navtar eða goðir skiparar ok hinn mikli styrkr, er Rikarðr konvngr feck mer at hefnaz a vuinvm minvm mikla104 neisv? Ok alla mina gipto hefir þv, oþyrmir ok vegðar lavss stormr! með siovar gangi fra mer tekit. Eða hvi vili þer, okvnir menn! fletta mik efnn reningia? Fait mer cleði mín, ok farit, sem þer komvt!" En við orð Bęrings komvz þeir við ok fengv honvm cleði sín ok spvrðv, hverr hann vęri. Hann svarar: "Þat skiptir yðr ongv. Þat siai þer, at ek em ór skipsbroti kominn. Eða hvat heitir land þetta, er ec em akominn?" Fiski menn svara: "Þv ert kominn a þat land, er Flandr heitir, en Ferant Iarll er hofðingi yfir; ok er hann skattgilldr Fracka konvngi. Her mattv sia hofvt borg, er Bolonia heitir. En ver vilivm heita þer at flytia þig þangat. Þv mvnt goðra manna; ok mvnvm ver ok goða ombyn taka fyrir vart starf, ef gvð ann þer lifs." Bęringr svarar: "Gvð þacki yðr gott boð! ok þat vil ec giarna þeckiaz." Ok nv flytia þeir hann til eins goðs kavpmanz105; en fiski monnvm gefr hann mork Enska; ok fara þeir leiðar sinnar. En er hann hafði verit halfan manvð með þeim kap manni, męllti Bęringr til hans.
NV hefi ec her verit með yðr igoðvm fagnaði; en þv hevir ecki haft fyrir þina stvndan. Em ek nv heill maðr af ollv siovar valk; vil ec, at þv eigniz skallaz cleði106 mín. Ek hefi .iij. merkr Enskar; ok vil ek, at þv kavpir mer abvrz cleði hvít ok oll riddara vapn hvit, sem þar heyra til. Ek se ia(r)ls menn hvern dag reyna ʀiddara skap sinn; en ek villda þeirri iðrott fylgia; þvi at þann leik sa ek þar, sem ek var feddr.” Kapmaðr svarar: "Mer þickir liclikt, at þv ser goð(r) ʀiddari; því at þv ert mikill maðr ok enn friþazti synvm. Ok vil ek hvartveggia107 gefa þer; en þo vil (ek) eigi þin cleði hafa.” — "Eigi er þat siðr etternis vars," segir Bęringr, "at gefa ok taka aptr.” Kavp maðr svarar: "Goðv skal ec þer giallda; Þvi vil ec gefa þer hest minn, þann er iarll byðr við .x. merkr Enskar." — "Gvð þacki yðr!" segir Bęringr. "Nv hefir þv dybbat mig til ʀiddara; ok skal ek þat goðv lavna." Fę́r nv kꜹp maðr honvm vapn ok kleði; en Bęringr tekr með þavckvm, herkleðiz nv ok stigr a hest sinn108, er kavp maðr gaf honvm; riðr nv þannog, sem þeir fremia ʀiddara skap sinn.
En þegar Roðbert iarls son leít hann, męllti hann til sinna felaga: "Okvnnan ʀiddara sa ek higat kominn, ok vill forvitnaz vara reið. Nv sa vaʀ, er beztr riddari er, riði at honvm ok viti, hvat hann ma!" En iafn skiott hoggr iarls maðr hest sinn sporvm ok hle(y)pir imot Bęringi; en hann leggr til hans spiot skapti sinv, sva at hann kom fiaʀi niðr hestinvm. Nv ser þetta Roðbert iarls son ok męllti til felaga sinna: "Gioll | dom109 honvm!" segir hann; "þvi at hann hefir varn felaga af baki riðitt" En Bæringr riðr af baki hvern, sem hann reynði við, ok mælti: "Eigi vil ek, at þerr niðiz a mer, þo at ek hafa yðr af baki fellda; því at þer erot vvanir ʀiddara skap110. Nv hitvmz her a myrginn111! Ok ef112 ek kann bettr en þer, þa myn ek keɴa ydr.“ Rodbert iarls son svarar: Þat viliom ver; ok sæk heim til herbergis með os! ok segg oss, hvat manna þv ert, eda hvat þv heitir!" — "Engom manni mvn ek segia nafn mitt," segir hann. "Sialfan mik kan Kristr; seirnar nafn mitt verðr leynt at vera sva bvit. En nv forvm heim til herbergis, ok hittomz her a morgin, sem ver hofvm rætt!"
NV vm myrgininn113 kemr fyrst Rodbert iarls son með ollvm enom betztvm riðorvm foþor siɴs114. Einn af þeim hett115 Kleokann; hann var en aldregi af baki riðinn. Hann mælti a þessa lvnð við Roðbert iarls son: "Nv skyllði sa ʀiddari koma, er yðr felldi116 af baki igę́r. Ek set við .c. marka silfrs, at hann riðr mick eigi af baki.” Ok þa er hann hafði varla mælt, kom Bæringr ok mælti: "Heyrða ek nꜹckvtt til orða þinna. Nv sett við .c. marka, sem þv sagðir! en ek lif mitt; þvi at ek a eigi fe til." Nv hanðtakaz117 þeir at vittni Roðbertz larls sonar ok annara ʀiddara. Nv riðaz þeir at; ok brytr hvarr118 fyrir avðrvm119 .v. spiott skopt. Bæringr hio nv hest sinn sporvm ok renði imoti Kleokan ok tekr henði sinni í hals honvm ok lyptir honvm yr saðlinvm ok hleypir með hann vm allan vollinn ok kastar honvm síþan til iarðar ok mælti: "C. marka skaltþv mer fa at vittnni Roðbertz120 iarls121 sonar ok annara ʀiddara." Þeir segia þat rett vęra. "Ok þv ert þess verðr; þvi at trꜹtt mvnv ðæmi til finnaz, at annar maðr se iam sterkr þer." Eptir þetta ris Kleocan vpp ok lykr Bæringi feitt, sem skilt var. En iarl ok Rodbert sæma Bæring i122 orðvm ok verkvm ok segia, sem var, at eingi se hans123 macki at (riddaraskap)124. Ok skilr þa iarls son við Bæring hvark125 sett ne sengg.
NV .i. dag, er iarl sat yfir bordvm, kom fyrir hann einn fripr127 ʀiddari ridi anði ok segir kveðio Pipins konvngs or Franz ok biþr (hann) skynðiliga koma a hans fvnð með ollvm envm bezttvm ʀiddorvm; þvi (at) hann vil halða paskir iþeim stað, er Paris heitir. En128 annan dag paska vill hann hafa riddara byrtreið. Eptir þetta byr129 Iarll ferþ sina ok hefir .viij.c. manna fyrir vtan hlavpandi sveina. En iarll kom paska aptan til Parisar, þar sem konvngr var fyrir; ok menn hans, þeir er kendo Iarl, gafv honvm rvm ok fylgðv honvm til konvngs. En konvngr fagnar honvm vel ok þeim monnvm, er honvm fylgðv.
Paska dag for Pipin konvngr til Mario kirkio ok með honvm allir env beztv ʀiddarar ok Ferant larl ok hans ᴍenn. En erkibiskvp af Sanz veitti þeim þionostv með fvlltingi annara .viij. lyðbiskvpa. En er svngit var, gengr konvngr til hallar sinnar ok með honvm beði erkibiskvp ok lyðbiskvpar ok Ferant Iarl af Bolonia ok Stefan Iarl af Byrgvm ok hertoginn af Norðmandi ok greifinn Lafranz af Brittanne; ok allir aðrir hofðingiar, er Pippini konvngi voro skattgilldir, erv nv vndir borð komnir með honvm. En a þa lvnd var skipaþ, at erkibiskvp sat ahegri hond konvngi, en Ferant Iarl þar nest, en a vinstri hond drotning Dionisia ok þar með lyðbiskvpar. En hasetit var kringlott ok ongvm skipat nema tveim iorlvm ok biskvpvm; en hasetið var amiðio hallar golfi ok skinanda allt af tandroðv130 gvlli. En at manntali ikonvngs holl var .v.c. manna; ok hafði eingi minni nafnbot en ʀiddari. þar voro allz kyns sendingar ok ðrykr, vin ok mioðr ok konvngligar sendingar. Nv sat konvngr ok sa vm hollina131 ok litr Bęring ok ser leingi (a hann) ok męllti við Ferant Iarl: "lafn friþan mann sa ek alldri fyr sem þenna, er nestr sitr Roðbert, syni þinvm. Hvaðan er hann?” Iarll svarar: ”Hann er felagi Roðberz ok er goðr ʀiddari; en okvnn132 er mer ę́tt hans; nafn sitt vill hann ongvm segia. En ver kollvm hann inn Fagra Riddara." Konvngr svarar: ”Vel ma hann þat nafn bera; þvi at friþara mann ne frecnligra [sa ek133 alldri. En amyrgin man hann reyna mega sinn freknleik.” Nv talar konvngr sva vm fegvrð hans, at drotning sitr hnipin af ok ser a hann. Iarlar ok ʀiddarar ok allir þeir, sem inni voro, lofv ðv134 hans friþleik.
En annan ðag paska vm myrge(n)inn135 let konvngr blasa ollom ʀiddorvm til tvr[nimentz] af borginni Paris. Ok er hann kom vt a vollin með her sinn, þa kom imoti honvm .i. gꜹfvgr maðr ok mælti til hans: "Heill, herra konvngr, ok allr þin her! Emanvel, Griklandz136 keisari, er her kominn með (friði)137 ok spekt138 ok vil með yðrv leyfi reyna freknleika yðrra manna ok sinna. þa vil hann139 með sęmð biðia dottvr yþarar Vilfriþar, er honvm er sagtt at enggi se iam frið í veroldonni. Ok hefir þetta valðit hans140 hegat kvamo141, en eigi vfriðr.” Pipiɴ konvngr fagnar vel Emanvel keisara ok byðr honvm ok liði hans ollo i sinn kostnatt. Ok eptir þetta riðr hverr at aðrvm; ok sva er horð at reið þeirra, at varla mati hestvm hleypa fyrir spiot skapta brottvm, ok morg hvnðrvð erv af baki riðin142. En Grikir dirfðvz við Frakins143 menn; því at Aʀivs, broþor son Emmanvel keisara, hrindr morgvm goðvm ʀiddara af baki; þvi at hann er bęði fimmr ok sterkr, ok angan Frankis man ottaz hann vm riddara skapp sinn. Iarla synir ok hertvga þora eigi imoti honvm at riða. Rodbert iarls son ok Filipvs, son Stefnis iarls, riðv baðir senn at Arivs; en hann snyr imot þeim ok kastar baðvm af baki.
NV kom Bæringr til leikvallar, ok vndraðiz, er hann sa vilenzkan her komin til ʀiddara skapar Frakins145 manna, ok spyr, hvar Rodbert, felagi hans, væri. Honvm146 er sagt, at hann er af baki riðin ok allir Frakins menn væri sigraðir af147 broðvr syni Emanvels keisara. En þegar er Bęringr heyrir þetta, þa snyr hann hesti sinvm imot Aʀio ok tekr imoti spiot skapti hans ok brytr148 imilli handa honvm; ok lyptir honvm ór sꜹðlinvm ok kastar honvm mals lengð fra ser aleikvollinn, sva at isvndr ganga .iij. rifin ihonvm. En siþan stoðvaðiz at reið Grickia; ok þorði eingi at Bęringi at riða. Beʀ hann nv af þessari reið sigr ok soma; ok er nv Bęringr mest metinn af ollvm ʀiddvrom.
Eptir þetta foro þeir iParis ok gengv imoti keisara með mikilli pryði ok leiða hann til konvngs hallar. Pippin konvngr var þar fyrir ok Dionisia drotning ok Vilfriðr, dottir þeiʀa, ok settvz yfir borð ihaseti, ok veita keisara ok liði hans mikinn fagnat ok gleði með miklvm kostnaði. En149 erkibiskvp hefr reðv sina aþa lvnd: "Emanvel, Griclandz keisari, er til var vel (kominn), iarlar hans ok ʀiddarar; ok Pippini envm rikia konvngi se þeir allir komnir iast ok vingan, ok drotningar ok dottvr þeira Vilfriðar, er þer vilit nv yðr til drotningar fa at foðvr hennar ʀaði. En hon er en friþazta mer ok in kvrtteisazta, er iverolldvnni er; ok ei hefir hon fyʀi ifiolmenni syntt sig en við yðra hingat kvamv. Nv er þat at minv raði, herra! at þer giptið keisaranvm dottvr yðra.” Konvngr svarar; "þat vil eg giarna," (segir) hann, "ef pat er hennar vili" þa spvrði keisarinn150 frv Vilfriði, ef henni vęri þat at skapi," er faðir hennar ok moðir villdi fyrir sia. ”Ia,” segir hon, "þat er mer vel at skapi” En siþan er borð voro frami, þa festi keisari ser Vilfripi konvngs dottvr ok gaf henni halft Gricland at allra manna vitni, er i konvngs havll voro; en þat voro .x.c. manna. þar matti þa heyra allz kyns skemtan ok strengleika, horpvr ok gigivr, fiðlyr ok psalterivm151; ok mikil dyrð ok gleði var vm alla Paris fyrir sakir keisarans. Bęringr kom við þessa gleði iholl inn, er kallaðr var enn Fagri Riddari. En konvngr byðr honvm ihaseti hia ser. "Nei," segir hann "ek em hvarki konvngr ne kenni maðr skal ec þvi með ʀiddvrom sitia.” Konvngr. svarar: "Vel vęrir þv verpr at bera konvngs nafn, beði fyrir vęnleiks sakir ok freknleiks.” En konvngs dottir var152 mioc a Bęring siandi; þvi at hon hafði eigi fyʀ seð iafn friþan mann; ok iðraðiz mioc festingar ok sialfrar sinnar raðs153, er hon hafði iataz keisaranvm, ok villdi giarna vraðit hafa. Sva tok hana fast astar eði við Bęring, at hon kvaldiz af bedi nott ok dag.
NV tok hon at vnna honvm af ollvm hvg; ok ei leyndiz þat ihennar aliti; ok hverr maðr fann, sa er ihollinni var; þviat stvndvm155 setti hana rꜹða sem bloð, en stvndvm bleika156 sem bast; ok for henni, sem mellt er, at 'eigi leynir avga, ef ann kona manni'. Eptir þat foro borð ofan; ok gengr keisarinn157 til her bergis með konvngi ok drotning ok dottvr þeirra. En Bęringr tekr fe þat, er hann hafði vnnit i sinni bvrtreið; en þat var eigi minna en .v.c. marka Enskra. En af ollvm þeim fiarhlvtvm kavpir hann vapn ok cleði ok gef(r) þeim, sem hann vann af. En af þvi avðlaðiz hann vinattv keisara sva mikla, at hann bad honvm jarll dom enn bezta a Griclandi. Bęringr svarar: "Fylgia158 vil ec yðr, herra! ok sia siðr ok slica mala giof af yðr taka, sem yðr þickir vár þionosta verþ vera; en iarll dom vil ec eigi hafa.”
NV a fiorda degi er keisari bvinn heim til Griclandz at fara ok villdi hafa með ser festar mey sina. En hon segir ser idrꜹma hafa borit, at hon skal til hreinlifiss fara ok alldri likams losta eiga. En faðir hennar ok moðir baðv hana fylgia keisaranvm. þat tiar ecki; ok þotti olvm þat illa, en keisaranvm verst. En þa er allr herrinn var fyrir vtan borgar160 hliðin ok þeir skylldv skiliaz, þa kom þar frv Vilfriþr, en friþazta mér, ok mintiz við keisarav ok foðvr sinn ok alla ena rikvztv menn. ”Lifit heilir!" segir hon. "En ec gef mik gvði ok helgvm clavstra; ok vil ee fyrir lata mvnvð alla veralldar.” Ok er hon hafði minz við ena rikvztv menn, þa hvarf hon at Bęringi ok kysti hann fagvrliga ok reddi til hans lagri roddv: "Ec gef mic gvði, ok yðr ahendi fel ek mina ast semð; þvi at ec vil hana imoti hafa af yðr ok henni alldri skipta.” Bęringr villdi ongv svara; þvi at eigi var stvnð ne staðr til. Ok hof(ðv) margir grvn a, at henni vęri meiri hvgr a Bęringi en a keisaranvm. En eptir þetta skiliaz konvngarnir; ok ferr Bęringr við keisaranvm til Griclandz. En frv Vilfriþr ferr til nvnnv setvrs, ok vill þo eigi við nvnnv cleðvm taka.
En iafn skiott sem keisarænn kom til Griclandz, þa komv margir menn til hans sarir, en svma sogðv þeir deydda ok Konstantinopolis, er ver kollvm Mikla garð, vnna vera af Bla monnvm ok heiðingivm161 þeim, er kallaþir erv Sardines. ”Ok hafa þeir eigi minna her en .ij. ok162 .xxx. þvsvnda manna en .x. þvsvndir skipa. Hofðingia hafa þeir þann með ser, er Livorivs heitir; a avllv eno Mikla Serklandi fez eingi iafn mikill illzkv maðr. Svartr er hann sem ketil botn iandliti ok nefbivgr; krocar .ij. þottv vera anefi hans; .viij. alna var hann hár, ok synv likari fianda en ᴍanni." En við þessi tiðendi vgladdiz keisarenn, ok letr þo saman blasa her sinvm. Hann riðr nv til Miklagarz. En iafnskiótt sem Bla menn sia þa, hercleðaz þeir ok riða imoti Emmanve(l) keisara. Ok aðr en þeir komi163 saman164, męllti Livorivs við Emmanvel keisara: ”Mitt er land þitt ok líf. Gack ahond mer, ok gerz minn maðr! .ij. hlvti af Mikla Serklandi hefi ek vnnit með minv sverði; ok þicki mer mioc lét bardaga165 við þic at eiga; þvi at breðr minir .ij. hafa sigraz iþvsvnd eínvigia, Vincencivs ok Ambolicvs, fyrir vitan allar orostor. Nv kios vm .ij. kosti, annat hvart at gefaz vpp eða eiga bardaga við oss!”
KEisarinn svarar engv ok let blasa ilvðra sina; ok hofz nv horð oʀosta. Ok ivpphaf oʀostynar fell Aʀivs, broðvr svn keisarans, ok margir aðrir goðir riddarar; ok hefir167 keisarinn iraði vndan at flyia. En (iþvi)168 kom "Bęringr fram ok hoɢr af styr(k)leic miklvm isvndr Ambolicvm, broðvr Livoríj, ok .x. aðra iarla hans. Ok sekir við þetta fram keisarinn ok hans lið, þat er aðr etlaði vndan at flyia. Nv sa Vinceneivs169 fall broðvr sins Ambolici ok riðr at Bęringi ok męllti við hann aþessa lvnd: "Mikla skom ok skaða hevir þv gert Livorio konvngi, er þv hiótt ieinv hoggi broðvr hans ok skifðir sem hvannir .x. iarla hans. Hvað an kom þer sva mikill styrkr170 án fvlltingi goða vaʀa? Nv skal ec hefna broðor mins ok felaga minna171, .ij. iarla, ef þv þorir at biða." Bęringr svarar: ”Sęk at drengiliga172 ok freenliga! Springi þat hiarta, er þic ęínn hreðiz!” Nv leɢr Vincencivs spioti til Bęringrs igegnvm skiolldinn. En Bęringr braz við fimliga ok hoɢr isvndr spiot skaptid, sva at fylgði hondin hégri; ok villdi þa Vincencivs vndan flyia. En Bęringr hoɢr abak honvm ok syndr brynivna173 ok panzarann ok hann ok sva hestinn. Eptir þetta flyði Livorivs konvngr iborgina Mikla garð ok lykr aptr hliðvm borgarennar. En keisarenn letr sla landtiolldvm sinvm vm hverfis borgina, en lofar Krist fyrir þat, er honvm var sigr gefinn, ok męllti við Bęring: "Lofaðr sę sa faðir, er þic gat, ok moðer, er iheim fęddę174 slikan svn, sem þv ert! Þv hefndir frenda mins Aʀíj175 ok drapt .ij. breðr Liforíj konvngs, ena mestv kappa, ok .x. aðra jarla. Nv aþeima degi vantv mer sigr til handa með gvðs miskvnn ok þinvm ravstleika176, ok riki mítt er frelsat177 Grikland. Nv sęg mer, inn ęzti ʀiddari, nafn þitt!" Bęringr svarar: ”Mæk hefir dręymt, at aðrir mvnv allbratt gera bert nafn mítt ok æðli, kyn ok kost. En ek vil þer þiona. Ok satt at segia, þa varð ec eigi fyʀ ᴍonnvm at skaða en idag, — sęm eigi ma þat menn kalla, nema helldr hvnda. En þeir menn hava við kristni tekit, er ver ettim hęiptir miklar at giallda. Æn þat er, þegar gvð vill.”
Þa er Bęringr hafði þetta męllt, kom efnn ʀiddari lavpandi ór borgęnni ok segir keisaranvm tiðendi miok hreðilig með þeim hę́tti, at "Liforivs hinn bolvaði hevir tiað skvrðgoðvm sinvm tión breðra sinna ok annara otalligra ʀiddara sinna, ok blotar þav með mikilli villм ok diofvligvm krapti, at hann mętti sigraz a yðr. Ok af hans asionv ær davðr mikill fiolði kristenna manna ok heiðinna, þeira er iborgenne voro. Ok hava skvrðgoðin gefit honvm ogvrligan styrk178 með asionv ohreins anda, at hverr, er ser hann, er hamstoli; ok margir kristnir menn erv davðir af þvi. Ok ardegis amorgin vill hann orrosto eiga. Ok” yðr, herra! satt at segia, þa þyrfi þer stor ráð imoti þeim fianda.” Viðr þessvm tiðendvm geng(r) Bęringr til keisarans a æíntal, ok raða nv sva, at allr herr keisarans skal snva bokvm við honvm ifylkingv ok standa sva meðr fylktv liðinv. En Bęringr byðr keisaranvm at skiota sinv mali til gvðs ok eiga við Liforivm eínvigi.
En at solar vpras vm morgininn, þa fara margir Blamenn til borgar fra skipvm. En Liforivs feʀ með sva miklvm fianda krapti or borginni, at hverr kristinn maðr, er hann left, þa do (hann þegar). En Bęringr byðr, at keisarinn skyli beriaz við skipa lið þar til, ęr gvð skiptir ęinvigi þeirra.
SIðan steig Bęringr a bak hesti sinvm vel brynioðvm ok gerþi fyrir ser helgan kross ok reið imoti .xx. þvsyndvm manna. En Liforivs lęít hann el(d)ligvm avgvm ok męllti til hans horðvm orðvm aþessa lvnd: "Ho, ho, niho, lot, makot, tolot. Gvð min heilog! hvar er nv mattr yðar ok megn? Bani breðra minna ok iarla sekir ęín saman moti iafn miklvm her, ok ottaz ecki krapt yðrarn, er mik hafit sins anda (fylldan)180, sva at allir erv við mik hreddir minir ovinir, nema þessi ęinn. Seg mer, hvart þv ert konvngr eða konvngs svn! eða hver gvð hava þer magn gefit? lam vel hiartaðan mann sa ek alldri. Hvert er nafn181 þitt? eða hvaðan ertv? eða skil þv eigi mal mitt? en með þvi, at þv skil, þa svara mer! En nv mantv mela þin inztv orð. Nv fyrir byð ek ollvm monnvm minvm at bera vapn a þic; nema ek skal einn drepa þik." Þessor orð męllti Liforivs ok hoɢr siðan með meki einvm goðvm ok klyfr skiolld hans. Ok bregðr Bęringr fyrir sik marki hins helga kross ok hoɢr imoti spioti sinv iskiolld Liforíj; ok var, sem istock legþi; en af handstyrki182 Bęrings fell183 skiolldrinn ór hendi Liforíj ok til iarðar. "En siþan bregðr Bęringr sverði ok hio ihialm Liforíj. En hann hoɢr ok til Bęrings ok klavf hialm hans; ok þa stock mekirenn af bryn(ko)llynne184 ok a hest halsinn bryniaðan185, sva at havfvðet favk af honvm. En siþan var Bęringr afęti; ok er hinn heiðni konvngr villdi hleypa a hann, þa greip hann vm Liforivm miðian ok feck nað mekinvm, er hann hafði ihendi, ok hallda þeir nv baþir á. En hestr Liforíj braz vndan, ok fellv þeir iþvi baðir til iarðar, ok sviptvz fast vm mękinn. Ok með gvðs miskynn varþ Bęringr efri ok feck nað mekinvm, ok hio til hans ok klavf til linda staðar. Ok hliop þa ór Liforio leiðilegr fiandi ok męllte sva: ”Flyit vndan mer, heiðnir menn!”
Eigi er travstlikt at sigra gvðs vini, ok mattr skvrðgoða er illr at reyna; þvi at eigi var sa Blamaðr, er eítt hoɢ [þyrði]186 at hoɢva til Bęrings, siþan er Liforivs fell; helld(r) flyðv allir til borgariɴar. En keisari var þa fyrir með liði sinv, ok .................. 187; þvi at eptir fall Liforíj var herr keisara vigr ok veriande; ok er beðe skipa lið ok Blamanna fellt af raðvm ok hreysti Bęrings ok fvlltingi vars herra, [Iesv Kristi188. En af vm fangi þvi, er Liforivs hafði haft við hann, þa la hann leíngi ivuiti. Ok tok keisari ok reisti hann vpp ok ios vatni kolldv iandlit honvm ok męllti við hann: "Gvð gefi189 þer lif þitt! En ec skal gefa þer half(t) Grikland ok Vindemiam, systvr mina, hina friþvztv mey." Þa vitkaðiz Bęringr ok męllte: ”Forvm, herra! ivalinn ok vitvm190, hvart Liforivs er davðr!" Keisari segir: "Her liɢr hann hia okr ok miok fiandligr. En gvð avmbvni þer! Ek skal gefa þer halft Grikland ok Vindemiam, systvr mina, með slikri nafn191 bot, sem þv kyss þer. Ok seg mer nafn þitt!" Bęringr svarar keisaranvm ok męllte: "Gvð þacki þer goð boð!" ok gengr til borgar hliðs, þar sem keisara liþ Ok lofoðv allir hann fyrir sinn hravstleik. Ok er valrinn var rannsakaðr, for konvngr iborg sina ok lét bva mikla veizlv ok leidde iherbergi Bęring ok Vindemiam, systvr sina. Ok var hann þa flettr af cleðvm sinvm, ok synt bert horvnd hans. Ok var hann imorgvm stoðvm blár ok bloðvgr; þvi at enn illi ok inn heiðni konvngr hafði kreistan hann; en imillvm var holld hans hvítt sem sniór. En Vindemia tekr beði pellz kleði ok silki ok ferir honvm, ok męllti til broðvr192 sins: "Hans hrastleikr ok ʀiddara skapr ok hit fannhvita horvnd193 kennir margri kono langan harm at bera.” En Bęringr brosti at. Nv gengr kæisari til borz; ok sitr Bęringr ahegri hond honvm, en Vindemia a vinstri hond, siþan hertogar ok iarlar. þar matti sia mikla veralldar pryði iveizlv keisarans. Ok feʀ þat vm allt Frakland eigi siðr en vm Grikland, hvern sigr ok soma Riddari ęnn Fagri hefir vnnit keisara.
NV skolvm ver tala nokkvt vm Rikarð konvng ok moðvr Bęrings, frv Geirðrvði. Fiski menn þeir, er fvnnv Bęring, sogðv, at þeir flvttv hann lifanda iBolonia. Ok hava þav þat sannfregit, at sa, er kallaðr var Riddari inn Fagri, at þat var Bęringr, ok hann hafði eínn vndan komiz iþeim mikla stormi. Þa(v) hava sennt bref konvnge af Frannz ok iarlinvm af Bulonia, ok hava gert þeim kvnnig195 oll svik, þav er Heínrekr hafði gert, ok sva hversv hann komz fra honvm. Nv er þeir vissv þetta, þa senda þeir Roðbert iarls son til Griklandz, ok marga goða ʀiddara við honvm, at vita, ef Bęringr villdi með iafn miklvm drengskap vinna foðvr lęifð sina ok hefna moðvr broðvr sins, sem (hann) frelsaði lif ok land keisarans. Ok þegar er Vilfriðr konvngs (dottir) veít þetta, þa sendir hon bref Bęringi. En konvngr sendir .ij. bref, annat Bęringi; en annat keisaranvm vm festar mey sina. En eigi voro manaðer196 imille, aðr Roðbert Iarls son hitti keisara ok Bęring ok feck þeim brefin konvngs af Franz ok dottvr hans. En aþeim brefvm197 vissi keisari a Bęringi kyn ok kost, ok semir hann iollvm lvtvm at meíʀ, er hann visse, hverra manna hann var. Nv er mikill fagna fvndr með Bęringi ok Roðbert, felaga hans. Ok gengv þeir iafnan iherbergi Vindemie, keisara systvr, tala ok tefla við hana. En hvn spyʀ opt eptir festar mey kæisara, hvi hvn villdi eigi kæisara fylgia. En Roðbert Iarls son segir, at hvn mvnde bratt koma.
Æinn dag er Bęringr geck til borz, finnr Vindemia rit frv Vilfriþar konvngs dottvr ok sva abref sett: ”Hinvm kerazta Beringi vnga ok hinvm fagra ʀiddara syni af Holseta (landi) sendir Vilfriðr, dottir Pippins konvngs af Frandz, [gvðs qveðiv198 ok sina stað fasta ast. Yðr er kvnnikt, at ek hafnaða festar manni minvm, kęisaranvm af Miklagarði, fyrir yðra ast, ok kvaðvmz ek vilia til hreinlifis fara; en mer var þat ecki ihvg, sem ek sagðe yðr, þa er við skilðvmz; ok ek vnne yðr af ollv hiarta minv. Nv ef þer vilit lonð ok riki af feðr minvm hava, þa komit aminn fvnd; ok ek man travstan gera ockarn samgang; ok somasamligan metnað mantv af feðr minvm ok frendvm ok allri alþyðv hava. Vale!”
Kæisaren Emmanvel ser bref konvngsens af Frandz ok byðr nv Bęringi at fa systvr sinnar Vindemie ok þar með half(t) Grikland. Bęringr svarar: "Gvð þacki yðr gott boð, herra! En heimfvss gervmz ek miok; en ihvgat hevi ek vilia minn, at ek villdi vinna foðvr leifð mina199. En systvr yðari man ek alldregi gleyma; því at beði ęr hvn vitr ok vén ok hevir snioll rað með sinne einorð. En eigi vil ek festa hana fyʀ, en ek kem aptr. En einskorat hevi ek hvg minn, at ek skal henni alldregi bregðaz." Vindemia segir: ”Ongvm manni man ek bioðaz; en eptir raði broðvr mins vil ek yðr alldri bregðaz iminni kvenskv; ok ek gef yðr trv mina, ef þer vilit mín fa.” — ”Vel meliz yðr, ivngfrv!" segir Bęringr. Nv tokvz þav ihendr; ok logðvz þav abyr(gjðer saman at raði keisara ok Roðbertz Iarls sonar ok margra annaʀa hofðingia.
Þa synde Vindemia Bęringi bref Vilfriþar, festar meyiar keisara, þat er hvn hafði fynnit200 eptir honvm. Nv vęít Vindemia, at Vilfriðr ann Bęringi; ok spyʀ201 hvn hann, hversv hann vill með fara. Bęringr svarar aþessa lvnd: "Þo at hvn se frið, þa er hon þo eigi staðfost. Ok man ek alldri ynna henni; þvi at hvn verþr mar(g)lat kona. Nv202 gefit þat rað broðv(r) yðrvm, at hann elski hana eigi!”
En eptir viðr reðv þeira, þa203 tekr Bæringr orlof af keisara. Eɴ keiarinn byðr honvm mikinn her; en hann vil eigi hafa meira en eit skip. En við204 brot ferð Bærings ogloddoz margir205; en Vindemia grett ok bað hann fara igvðs friði.
En ativnða degi kvmv206 þeir til hafnar þeirar, er ligr við borg þa, er Feniði he(i)tir. Ok stigr Bæringr af skippi ok hafði með ser vapn207 sinn, er att hafði Liforivs, ok hest, er hann hafði att, — sa var ibardagvm sterkari leon ok olmari tigriðe ok flivganda208 fvgle skiotari, en þess imili hęgr sem sadr, — ok tva menn til þionon(ar)209 en bꜹð ollvm ꜹðrvm heim at sigla til Griklandz. Roðbert Iarls son for með brefvm keisara til Fracka210 konvngs ok hafði margar211 giorsemar til konyngs ok dottvr hans, er kæisarinn hafði sentt. En Bæringr snerri i Lyngbarða land ok kom til staðar þess, er Bvlonia heitir212.
En þa er hann (reið at)213 borgin(ni), þa riðv imott honvm .iij.214 ʀiddarar aluapnaðer ok segia eigi lofat at215 riða iborg fyʀ, en a vapna216 skipti vid ʀiddara þan, er Samvel heitir. "En hann er godr ʀiddari ok hinn harðazti, þeirra er Lvcinvs217, Romaborgar keisari, hefir við serr. En hverr ʀiddari, er eigi vil beriaz við hann, skal fa honvm .c. marka brendz218 silfr(s) ok fara siðan ifriði." En Bæringr svarar angv ok hǫɢr til eins með mæki þeim, er Liforivs hafði att, ok i svnðr i miðev219, ok þvi næst annan ok hinn þrið(i)a. En fiorði komz vnðan ok segir greiftanvm fall þeira. En hann herklæðiz þegar, ok finnr Bæring þar, sem hann hafði ser herbergi tekit220 ok mælti við hann: "Herkleð221 þig, ʀiddari! þv draptt ʀiddara kęisara ok vilðir eigi lagín við mik halda." — "Mattazt man ek fyʀst,” segir Bæringr; "en siðan hit mik vtan borgar222, ok latt eigi flæiri men við mig eiga!" Nv iamskiott sem Bæringr hafði mataz, þa vapnar223 hann sik ok hest sinn, ok stigr a hann. Ok fylgdv224 honvm sve(i)nar hans, Osvs ok Nisvs. Þa hafði Vindemia kosit af allri hirð keisara hinna trygivztv menn. En er Bæringr kom vtan borgar, þa riðr225 ʀiddarinn eptir honvm; en allt borgar lið fylgði, konvr ok karlar, at sia sigr hans. En kona226 greiffans stoð i vigskorðvm ok bað Bæring f(l)yia vnðan. En gre(i)ffinn vard glaðr við ord hennar ok hvgðiz mvnðv sigr fa, ok lystr hest sinn sporvm ok riðr fast at Bæringi. En Bæringr snerri imoti hesti sinvm ok legr spioti sinv iskiollð hans ok i gegnvm hann ok sva brynivna ok227 lꜹgar spiott sitt ihiartabloðe hans ok kastar honvm ðꜹðvm til iarðar. En kona hans ꜹmkaðe sigg, er hon sa bloð bvanða sins, ok bað borgar menn hefn(a) hans. En þat var eigi lofat; þvi at m(a)vrg lond hafði hann vnnit til hanða keisara ieinvigvm, ok ef hann yrði iþeim drepinn, skyllðe ei hefna hans. Ok af þvi re(i)ð Bæringr i friði i borginna.
Nv vm myrginin for lik greifans til graftar, ok allt borgar lið fylgði þvi. En Bæringr varð þvi nær staddr; ok leit hann þar einna væna konv, er greifinn hafði att. Ok spyr hvn, hvaðan sa inn væni maðr var. Henni var sagt, at hann var bani bonða hennar. En228 er hon hafði sed anlitt hans bert, vnni hon honvm meirra229, en henni var hægtt af, ok harmaði hon þa litt fra fall bonða sins, ok senðir Bæringi orð, at hann fai hennar eptir landz lagvm, ok lofar miogg kvrtæisi sinna, að mikinn, gvl ok gimmsteina, eignir ok oðol. Þvi mali svarar230 ei Bæringr; heldr hvgsar hann, hversv minkaz mætti fridleikr hans231. Þvi at hver sv kona, er hann leitt, gat sinn eigi gætt fyʀir astar æði; ok hann fek vptt232 mikitt vankvęði at þvi. þviat æigi fylgði fri(ð)leik hans ergi ne hælnni (eða) hol; en hað beið eigi i skappi hans; ok ei vilði hann i manðrapvm stanða nema fyʀir fvlla naðsynn. Mikla astyndann hafði (hann) til gvðs ibænvm ok ǫlmvsvgęrðvm.
Anokkvʀi233 nott synðiz honvm isvefni ei(n)gill gvðs ok mælti til hans: "Gvð hefir gefitt þer mikinn fridleik ; ok vil hann eigi, at þv leynir giof234 hans ne fegvrd þinni. En at fegrd þinni mvn þer verða meinleiti235; því at dottir Lveíj Rvmveria236 konvngs, er heitir Lveinia, man miok freista þinn, ok margar237 adrar; þviat þær vilia þinvm vilia na. En engri þeirra þarftv at trva, nema Vindemie; hon er in kvrtæisazta mær; hana skaltv þer til eiginkvnv taka, en ei238 aðrar, þær er villaz fyrir fridleik þinvm ok villia mvnvð drygia, en avnga einvrð halða.” Siðann vaknaði Bæringr ok hvgleiði fegrð eingilsins ok ihvgsaðe239, með hverivm hætti hann hafði synnz honvm, ok gengr til kirkiv ok kallar a gvð til miskvnar, at hann liai240 honvm fan fagnað, er engillinn241 boðaðe honvm. Ok þorðe hann eigi at byrgia anðlitt sitt ne leyna gvðs giof.
Nv gek Bæringr til herbergis sins ok leitt242 mikinn ʀiddara flock komanða iborgina, ok baðv ryma strætti ok ringia imotti Lveio Rvmveria keisara; ok sva er (gert)243. Biskvp Astaceivs244 ok allir klerkar af borginni gengv i moti honvm ok leiðdv hann virðvlega til kirkiv ok dottvr245 hans Lveiniam, ok foro siðann til herbergis. En til þess herbergis, er Bæringr var i, for einn hofdingi rikr, er Tholomevs246 hett. Hann ser a Bæring langa stvnð ok mælti til hans aþessa lvnd: "Erty sa ʀiddari hinn fagri, er drapt Samvel borgar greifa247, felaga varn? Vel megvm ver þer nv hefnð veita", ef kę (i)sari lofar oss. En veit, at hann vil þigg finna at mali!" Bæringr segir: "Forvm nv til keisara! Ok mvn ek eigi dylia248, at ek varða henðr minar. Ok sva skvlv flęiri fara, þeir er mer vilia meinn gerra.”
Nv ganga þeir til keisara. En hann sat þa yfir mat ok Lveinia, dottir hans, hia honvm ihasæti. Bæringr geck fyrir249 keisara ok lꜹt honvm ok mælti: "Gvð gæti yðar, herra! valld yðart250 ok mattr251 er viða252. Ek hefi spvrt, at þer seð rettðæmir; vęntti æk, at þer misðæmit mik eigi fyrir agirnðar sakir greifans, er ydr var lydskylldr. En gvð skilðe okkar imilli, sem hann253 vilði; hann let lif sitt fyʀir mer fyrir of kaps sakir hans. Nv ef þer vilitt briota254 log a mer ok hefna hans sva, þa latitt yðra menn eiga við mik vapna skipti; hafi þeir gagn255, er gvð vill!" Sva lak Bæringr sinv mali. En allir þeir256, (er) i voro hǫllinne, lettv, sem þeir hefde aldregi fyʀ257 menn seð; sva storð(v) þeir a hann; ok mælti hverr við annan: "Se her friðan man ok gofvglegan ðreng ok vel sniallan258! Lit her skepnv af virktt skapaða! Hyggit at nv, hversv Lvcinia litt verpiz ok starir a þenna væna man!" Sva mikitt klatr ox ihollinni af vænlęik hans, at varla feck keisari hliod259; ok þo tekr hann til mals a þessa lvnð: "Þv ert maðr friðr ok liklekr260 til gods ʀiddara. Skal einngi sva diarfr mina manna, at hann br(ijoti log a þer. En (ek). gef261 þer naf(n)bættr, ef þv geriz minn maðr.” Bæringr segir: "Gvð þakki yðr, herra! Ok262 i yðari263 þion(o)stv vil ek vera.” En Lvcinia keisara dottir feck mikinn harm af fegvrð hans; ok bar hvn þan angr leyniliga ser i briosti.
En vm myrginnen, þa komv þꜹ tiðenði til keisara, at menn hans voro inni lvkter i stað þeim, er Bern heitir264, ok mikill herr komin i lanð hans, er vinna vil með herskillði. En þessir voro hofðing(i)ar fyrir: Geiraðr ok Herman, synir Heinreks, þess er ðrap Bæring af Brvns vik ok tok við rani Holseta land af frv Geirdryþi265. Er keisari hævrði266 þetta, þa for hann or borginni með ollvm her sinvm, ok lett(ir) eigi fyʀ, en hann kom til Bernar.
En synir Heinreks, Hermann ok Geiraðr, felldv þegar af liði keisara .cccc. manna ok einn hofdingia, er Tholomeys268 het. Ok keisari var imiklvm hryɢleiki, þvi at lið hans var drepit; ok atti þo bardaga við þa, ok gat eigi hefn(t) sin. En Bęringr hafði farit með sveina sina269, Osvm ok Nisvm, ok kem(r) at landtiolldvm sona Heinreks ok mellti við þa: ”Þit, niðings synir vandir! hercleðit ykr! Ek vil einn beriaz við ykr baða; því at (helldr) vil ek deyia, en ohefnt270 se lengr moðvr broðvr mins, er faðir yckar drap.” Þeim varp osvift við, en hereleddvz þo þegar ok stigv ahesta sina; ok riðvz at, sva at spiotskavpt þeira brotnvðv. En þeim breðrvm fylgðv .iiij. ʀiddarar. Þeir breðr brygðv sverþvm ok hioɢv til Bęrings. En hann hio ihialm271 Hermanz, sva at ibriosti nam stað; ok steyptiz hann davðr til iarðar. En Geiraðr, broðir hans272, villdi vndan273 flyia, ok þeir .iiij. ʀddarar. En Bęringr sotti eptir þeim ok drap (þa) .iiij.; en Geirað tok hann havndvm ok batt hendr hans abak274 aptr ok let hann liɢia kyrran. En allr herr þeirra breðra for sva strelltr275, at Bęringr mátti slikt drepa af, sem hann villdi. Sveinar hans, Osvs ok Nisvs, fylgdv honvm276 sva vel, at þeir felldv mikinn lvta, aðr keisari kom til með her sinn. Nv er hann kom, gerðiz mikit valfall, sva at oll iorð var þokt manna bokvm277 af liði þeirra breðra; ok flyðv þeir, er eptir lifðv. En ʀiddarar keisara skiptv herfangi sinv. En keisari tekr istigreíp Bęrings, ok bað hann stiga af hesti sinvm ok ganga til landtiallda keisara. Ok er nv sem fyʀ, at Bęringr er pryddr sigri; ok vex mioc lof278 hans i hirð keisara; ok hann sitr nestr honvm ahegri hond, en dottir hans Lvcinia a vinstri hond; en ǽ er Bęringr freknaztr ok sniallaztr279.
NV letr Bęringr bera Geirarð bvndinn fyrir keisara ok męllti við hann: ”Þv, niðings280 son! hvat attv fleira breðra281? eða hversv sýnnarliga geisar282 riki favðvr þins, falsarans? eða fyrir hvi dirfðvz þer at heria aland keisara, er hann er yfir ollvm konyngvm? En þer feðgar mvnvð sva vilia við bva alla, sem við mik; því at leingi hafi283 þer setið yfir minni semð, nęr sem gvð ann mer hefndanna." Nv þottiz keisari vita af orðvm hans, hverr hann var, ok męllti: ”Gvþi ser þv vel kominn ok sva mer! Þic hefir gvð kosit varnar mann godvm, en illvm til refsingar. Nv hefir þv mer sigr vnnit ok sialfvm þer; en þat vil ek með goðv giallda þer, ef þv villt ettar þinnar hefna. Kios þer nv inn bezta hertoga dom, er i minv riki er! Ok vil ec, at þv ser fyrstr iallri raða gerð með mer; ok þer skvlv allir hlyða, er i erv minni hirð.” Bęringr þackaði keisara gott boð; ok biðr þo284 keisara, at þeir rannsakaði af Geirarði, hvat vęri vm favðvr hans Heínrek. Nv er(v) þeir keisari ok Bęringr a ęíntali við Geirarð; ok erv nv leystar hendr hans; hann męllti þa: ”Eigi hvgði ek þat, þa er ec for heiman með Hermanni, breðr minvm, — ok285 hofðvm við .xxx. hvndraða ʀiddara fyrir vttan gỏngv lið —, at ek fenga slikan vtima, latið broðr minn, ok allt lið okkat drepitt, en ek byndinn sem þiofr. Mann oss fe(ð)gvm fara, sem męltt er, at 'fornn synð gerrir nyia skam’. Þat sagðv mer allir, at þv, Bæringr! værir drvknaðr ok allt lid” þitt, þat er Rikardr konvngr feke286 þer til styrks287. En nv komt288 þv imotti oss með mikilli staðfesti ok reysti, þar sem oss varði eigi. En satt er þat, er faðer minn van þer mikinn skaða; ok vittv flestir, at þv ert mishaldinn af vid oss. En riki fodvr minns gengr nv viða; ok siðan er hann vard at skaða Bæringi hertvga, þa hefir hann drepitt .vij. hertvga ok allt hernæmtt, þat er þeir289 attv; en morg lonð hefir hann vnnid siðan, ok eitt skattland herra keisara."
NV þott ek se han(d) tekinn, þa lifir þo broðir minn, (hinn) vaskazti290 ok hinn bezt(i) ʀiddari. En hann er illgiarnn maðr291, ok likiz i þvi moðvr sinni; þvi at hvn var gygr ok bio vndir forsi einvm iSaxelfi; kom hvn með golldrvm at feðr minvm, ok var hvn drottning hans, ok vnni hann henni mikit ok yfir alla Ivti. Hvn drygði ok mikinn trolldom, meða(n) hvn lifði. En sonr hennar hefir halfo meíra; þvi at hann er styndvm i dreka liki; ok ibardavgvm hefir hann eítr imvnni ok spýr292 a vuini sina, sva at eingi þolir við, nema enn helldr flyia allir. Ok með hans krapti erv morg lond skattgilld feðr minvm. Ok mvnv þeir feðgar vera með her sinvm istað þeim, er Bót heitir, iTrentodolvm, ef þeir hafa eigi þessi tiðendi sann spyrt.Nv hefi293 ec yðr sagt294, sem ek vil295 af yðr miskvnn þiɢia fyrir minn misverka. Eigi var þetta mítt rað, at ek skyllda aland ydvart heria; nema þat var rað faðve míns ok broðvr; en eigi kann ek þat segia, hva(r)t hann er skirðr eða eigi; alldregi kemr hann til kirkiv, ok alldri ma hann heyra gvðs getið; ok ollo þvi, er illt er, þa velldr hann þvi ok hans raðgiafar; hans rað voro þetta, at ver skylldim ariki. keisara heria.”
Nv lykr Geirarðr sinni ręðv. En keisari ok Bęringr gefa honvm grið, ok ferr hann nv leiðar sinnar296 ok sverr þeim trvnað. Eptir þetta sendir kęisari menn aniosn iTrentv297 dali at vita, hvat títt er vm Heínrek. En þess imilli er mikil glęði ihirð keisara; þvi at hann gerþi mikla veizlv, ok erv allir borgar menn iboðe hans vel hall(d)nær.
NV einn hvern dag er keisari var riðin at skemta sęr, þa geck Lvcinia konvngs dottir iherbyrgi Bęrings ok męllti sva til hans með lagri roddv: ”Gvð geti yðar, minn hinn elskvligazti vin! Við ervm. nv tvav iþvisa hvsi; ok man ek nv tina þer ok tia minn harm ok angr, er ek ber fyrir þinar sakir. Ok siþan er ek sa yðr hit fyrsta sinn, þa hefir mínn hvgr leikit a yðari fegrð dag ok nott, sva at ec ma feigi tíá tanna né nockora gleði hafa. En yðr er kvnnigt, at ek em eínka barn keisara, vspillt męr, ok stend ek til allz arfs eptir favðvr minn. Nv skolo þer hava kosinn kost amer ok ariki favðvr mins; ok satt at segia, þa fetti mer ǽ þvi betr, er þv ettir fyʀ lag við mik leyniliga fyrst; — þvi at þa vęri minn harmr ok tregi brott farande, ok með sannendvm skiotlega gaman ok gleði istað komandi; — þar til er feðr minvm vęri iafn vel viliat sem mer; þvi at hann hefir þat iatað mer með handsali, at ek skal þann kiosa mer, er ek vil. Nv ef þer vilit dry(g)ia299 varn vília, [þa er yðr300 [ekki yfir, til hverra lvta er þer vilit með varv raði301. Vili þer ok vanvirða mína bę́n ok eigi samðyckia, þa skal ek sva til haga, at þer tapit beði lifi ok semð.” En Bęringr svarar: "Goð męr!" segir hann, "þin orð erv vndarlig; enda veít ek eigi, nema þv freistir mín. En sv freistni (skal)302 mek alldręgi svikia; þviat u verðr er faðir þinn skemðar af mer. Sva er ok fallinn minn hagr, at ek verþ fyʀ at fremia nockyrn freknlęik, en leɢia ast við nockora kono. En eigi meli ek fyrir þvi sva, at ek vita eigi, at þer ervð fvllkosta mer; helldr erv þer storbornari, en ek em; ok metti yðr bernsligt þickia at biðia mic samlags fyrir rað fram favðvr yðvars, er sva gavfvgligr herra er.” Mærin varð reið miok ok hliop ór hvsinv; en þo setti hvn menn til at draga ast þeiʀa saman ok Bęring til mvnygðar303 við sik; ok stoðaði ecki. En fyrir þat feck hvn rað til at vela vm hann, þat er helldr er vrað.
Einn myrgin arla, er keisari geck til kirkiv ór þvi herbergi, er dottir hans svaf í, þa kom til Bęrings skyndiliga skytilsveinn keisara ok bað hann ganga á ęíntal við keisara. En hann varði eigi svikręða, geck þegar þannog ok fann Lvciniam keisara dottvr eina ihvsi; ok villdi hann þa vt aptr snva, ok voro þa Ivkþar dyʀ fyrir honvm, ok komz hann eigi v́t. En Lvcinia foryfldiz ęigi illra raða: hvn hliop at Bęringi ok reif af honvm cleði ok ǽpti sva, at allir heyrðv, er inand voro. En þeir hliopv til ok brvtv vpp dyrnar; ok þvi nest kemr keisari ok ser dottvr sina hallda ihár Bęringi, ok sagði, at hann villdi taka hana navðga. Keisari varð reiðr miok ok bað binda Bęring; ok vęlldv304 þar vm margir, ok hafde sa verst leíngi, er nést var; en þo matti hann ecki við marginvm vm siðer. En þat męllto margir, at mikill skaði var at tyna slikvm manni, er sva friþr ok frekn var. En ecki stoðvaði þat reiði keisara; nema hann lęt draga Bęring til ar þeirrar, er ręnn vm staðinn miðian Bern; ok var honvm kastað iþann fors, er mestr var ianni. Ok hvgðv allir, at þa vęri lokit hans lifdogvm; en hverr sa, er til kom, harmaði miok; ok sogðv, sem satt var, at ærgi konvngs dottvr olli slikvm skaða, en eigi til giorð hans.
En sveinar hans, Osvs ok Nisvs, komvz vndan með hest hans ok vapn; ok sottv norðr vndan istað þann, er Trent heitir, ok voro at herbergi vtan borgar ihvsi æinv. En a hinni þriðiv nott eptir er Bęringi var iforsinn skotið, ä þa kom (hann) heill ok ospilltr305 ór forsinvm ok iherbergi til sveína sinna ok heilsaði þeim. En þeir hreddvz ok hvgðv, at troll vęri; ok þottvz þo kent hava, at Bęringr (vęri), ef eigi vęri sannfrett andlat hans; ok þvi vrðv þeir ræddir ok villdy v́t lavpa.
BEringr męllti við þa: ”Ræðiz eigi, goðir vinir! þvi at gvð hevir gert iarteinir amer, synðgvm manne. Keisara dottir er vspellvð af mer, ok var mer fyrir onga sok iforsinn kastat. Ok iþvi kom engill gvðs ok bar mek or forsfallenv; ok þottvmz ek sitia á vengivm hans; ok flavg hann með mik, sva sem skip gengi vndir segli; ok kom ec þvi nest vpp aþvrt land. Nv er þetta gvðs vili, at ver hittimz her heilir; ok eptir hans raði mvnv ver rekit fa vaʀa harma." Orðvm Bęrings vrðv þeir fegnir ok lofvðv gvð; ok foro nv idala307, er Trentvdaler308 heita, miok hvlðv hofði, þvi at eigi villdi Bęringr, at nockvt frettiz til hans, fyʀ en hann ynni nockvt hręysti verk. En309 er þeir komv til þess staðar, er Bót heitir, þa var þar Heínrekrr fals konvngr með .xl. þvsvnda310 ʀiddara, ok voro allar heiðar fvlla(r) af þeim her vtan borgar ok innan. Nv er Bęringr sa þetta, þa snęri hann leið sina vpp ifiallit fyrir ofan borg(i)na. En iþvi fialli var eínn klettr slettr ofan ok hor(f)inn lavfgvðvm viði; ok voro þeir þar vm nottina. Vm morgininn for Nisvs iborgina at kavpa þeim vist, ok feck gott kavp, því at Heinrekr var þa vtan borgar með her sinvm, ok ottvðvz hans at for. Ok eigi varþ311 ván at lygi. Varla var Nisvs kominn til herra Bęrings, þa sa þeir aheiðarnar, at fylkingar skipvðvz, ok heyrðv mikinn lvðra gang, ok sa nv, at þar hofz mikil oʀosta. Nv vapnaz Bęringr ok sveinar hans, ok' riða ofan af fiallinv. þeir spyria, við hvern (hann) vill beriaz; ”með þviat þesser baþir hofdingiar hafa þer gert mikla skomm, ok annaʀ með langri skom ok svivirðing.” Bęringr svarar: ”Fornrar skemðar skal fyʀ hefna.” Ok af því vissv þeir, at haɴ villde drepa Heinrek, en lið vęíta keisara at þvi sinni.
En Heinrekr hafði tvennar tylptir ʀiddara, þeirra er af Rveia landi voro, stęrri menn ok sterkari, en312 fyʀ hefði verit, ok hofðv marga hofðingia drepit af keisara; þvi at sverð þeirra voro stellt af eítri, ok þeir sialfir eitrs fyllir; ok matti keisari ecki við þeim; ok þeir hofðv kringt vm hverfis hann, ok ventir hann ser eigi vndan kvamo. En iþvi hleypir Bęringr fram hesti sinvm ok hio til eins kappa, er Seness het; ok kom mekirenn a oxlina vinstri ok rendi sva gognvm hann ok hest hans. Æn af þvi hoɢvi varð sva mikill dynr ok brestr, at allir vrðv felms fvllir. En keisari ok hans lið dirfðvz ok drapv mikinn lvta af liði Hęinreks ok hefndv vel sinna manna. En nv metir Bęringr Heinreki falsara við marga ʀiddara; ok verða þeir sarir Osvs ok Nisvs. En Bęringr hefndi þeirra vel, sva at Heinrekr flyði vndan iborgina Bót. En Bęringr varð til seínn eptir honvm; at hann komz fyʀ iborgina, en hann fengi nað honvm. En þa voro aptr lvkt avll borgar hliðin; iþvi hio Bęringr eptir honvm ihvrþina iarnaða ok męllti sva: ”Of skiotr vartv nv vndan, niðingrinn!" Nv er aptr lokit borginni, ok lið Heinreks, þat er vndan komz, innan borgar. En ʀiddarar keisara skipta herfangi sinv. En Bęringr reið iklett sinn vpp, ok batt sar sveina sinna, sva at. þeir vrðv heilir; ok voro þar nv glaðer ok katir.
NV gioriz fiolrét vm sigr keisara af Heinreks monnvm iborginni, hverr sa var enn hravsti maðr, er sva stort (ma) brytia314. Svmir sogðv, at troll vęri or fiallinv ofan; svmir kvoðv vera iotvn ok með honvm synir hans tveir. En Geírarðr, son Heinreks, svarar: "Þat man vera Bęringr vngi; hann hafði þat sverþ, er drap Hermann, broðvr minn, ok lið okkart; ok alldri sa ek honvm líkara mann beði at vexti ok freknleik." En faðer hans bað hann eigi slikt at mela315. "Þvi at keisari steypti honvm iforsinn fyrir dottvr sina; ok þvrfvm ver316 hann eigi at ottaz.” Ok lyka þeir sva sinni reðv.
KEisari męllti a þessa lvnd til ʀiddara sinna: "Hverr man sa vera, er mer vann sigr idag? Tolf kappar Heinreks hofðo kringt vm mik ok margir aðrir ʀiddarar; ok þeir hefði mer bana veítt, ef eigi hefði sa inn hravsti ʀiddari komit at hialpa mer.” — ”Ia,” sagði allr herrinn; ”blezaðr se sa ʀiddari, er mekinn bar! Hann er317 mikill ok sterkr ok miok likr Bęringi.” — ”Nęi,” segir keisari, "þvi er verr, at ek tyndi honvm; hann var inn bezti maðr; ok eigi er þessi ofreknari drengr; ok giarna villde ek vita, hverr sa maðr er eða hans felagar .jj.”
Einn borgar greifi af Florennz letz kenna Bęring til viss, ok bað keisara ok dottvr hans taka skriptir fyrir sva liót verk ok rangan mishvga. En medan þetta var talat, voro sendir gisla(r) fra Heinreki til settar; en keisari sendi aðra gisla Heinreki; ok var nv mellt til séttar milli þeiʀa; ok saman geck sett þeirra með því moti, at Heinrekr fals konvngr skal fa dottvr keisara ok við henni alla Trentv dala ok allt annat, þat er hann hafði vnnit af keisara; ok fylgåv trygðir af beɢia hennde. En sa trynaðr var illa halldinn; þvi at Heinrekr hafde vndir hyɢior við keisara at svikia hann; ok þav svik erv nv vpp komin.
Vm nótt eínhveria herkledez Heinrekr ok allt lið hans; ok riðv nv alandtiolld keisari á vvart, ok drapv mikinn fiolþa, aðr keisari ok lið hans vaknaði; en þat, er vaknaðe, villde vnda(n) flyia. Nv gat Bęringr þetta brak at heyra, ok riðr þegar til bardagans, ok sa, at keisari var aflótta kominn ok meíʀ en halft lið hans. Eínn kappi, sa er Otenek hęt, mikill hofðingi af Rveilandi, — hann er eiðbroðer Heinreks ok hefir marga sigrat i eínvigivm; ok .cccc. ʀiddara erv við honvm; sekia þeir nv fast at keisara, ok hefde Otenek honvm bana veítt, ef eigi dygþi318 honvm brynia hans. Ok nv riðr Bęringr imoti Otenek, ok leɢr hann iskiolld Berings; en Bęringr leɢr imoti sinv spioti xiij. alna longv ok .ij. spanna digrv, ok var í tre, þat er bęínviðr heitir; en spiotið hitti ibriost bryniaðs hestz Oteneks319, ok rende vpp iherðar320 toppinn, ok sva igognvm skiolld hans ok bvk bryniaðan Oteneks; ok sigr hestrinn aptr davðr ok Otenek; en þa geck spiotið .iij. alna í iorð niðr, ok brast þa spiot skaptið itva Ivti. Nv tekr Bęringr til mekis sins ok hoɢr hvern, er hans biðr, ok marga þa, ervndan vikv; ok sveinar hans geraz321 oc goðer bardaga menn; þeir þrir fella marga ʀiddara ok alla í æina kos. En er keisari sa þetta, þa sneri hann aptr með her sinn; þvi at hann sa, at honvm var lið veitt; ok riðr nv harðlega at Heinreki ok fellir mikinn fiolþa með harðre oʀosto. Nv flyr Heinrekr ok męllti sva: ”Flyiom vndan! Her ęr iotvnn ór fallinv ok synir hans .ij.” þa svarar Geirarðr: "þessi iotvnn er Bęringr vngi, ok man veíta þer verþvgar hefndir þinna rangynda."
NV flyr Heinrekr ok hefir eigi meira lið en .xl. manna ok .cc., ok þat allt sart; ok fer nv norðr aptr vm Trentodala ok til borgar þeirrar, er Angvris heitir. En keisari (er) í Bót ok þackaði gvði haleítan sigr, er gvð gaf; ok spyʀ, ef nockvʀ (þeckti)323 þann inn goða mann, er sva diarfliga barðiz fyrir hans sakir ok frialsaðe riki (hans ok sialfan) hann af lifs haska. þa segia allir, at þat var Bęringr vngi. En eptir þessor ansvor riðr keisari ór borginni ok dottir hans ok .cccc. ʀiddara ok villdv finna Bęring. En keisari spvrði dottvr sina, ef hann veri sannr at sok. En hvn svarar ongv nema grati. Ok grvnar keisara, at hon mvnde vera ill ok prettvis, ok af hennar sokvm mvnde hann vannkveðe (fa)324 af Bęringi. En þa er þeim325 var sem oðaz vm at tala, ferr Bęringr ofan af klettinum ok snyr ferþ sinni norðr fra borginni, ok vill eigi finna keisara ne dottvr hans. En keisari gerði menn eptir honvm ok villdi ná mali hans, ok feck eigi. A(f) þvi ox keisara mikill ótti; ok ferr aptr til borgarinnar Bot, ok rannsakaðe valinn ok fann Otenek, þar sem hestr hans la ahonvm, ok vissv ilopt vpp fetrnir; en spiot stoð igognvm hest hans ok sialfan hann — ok baða bryniaða326 — .iij. alna ivollinn niðr. Þetta lag hans vndraði hverr maðr ok lofade styrk þess, er lagðe. Ok allir þeir, er sa, męllto: "Þetta er lag Bęrings." En aðrir sogðv sva: ”Se her mekis hoɢ Bęrings! Gott verði hans hondvm! Hann er goðr drengr. Þvi kom hann ór forsinvm [með] gvðs miskvnn, at hann brytiaði sva stort gvðs andskota ok sina. Ok mikill harmr ær at missa sliks felaga. Vel verði hans hondvm! Vei verþi keisara dottvr, er þvi reðr fyrir ergi sinnar sakir!" Sva lvkv þeir sinni reðv at biðia Bęring vel fara ok lofa gvð fyrir sina miskvɴ, er hann veítti Bęringi.
NV er at tala vm Bęring ok hans felaga. Þeir foro eptir Heinreki; ok hofðv allir eínn nátstað. En þa er þeir komv til Angvriss borgar, þa hafði Heinrekr brot farið. Ok hafði þa honvm samnaz lið, ok sotti norðr iborg þa, er Vicilior het, ok hafði þa xx.с. ʀiddara. Nv kom greifinn til hans af Sarnak327 með .x.c. ʀiddara. Ok Heinrekr stefnir ollvm til sín, þeim er honvm voro skattgilldir; ok er allir voro komnir, þa hafði hann .xxx.c. ʀiddara fyrir vian gongv lið hans. Heinrekr sagði opt monnvm sinvm, at keisari hefði við ser iotvn einn, er drepit hefði allt lið hans.
Nv eínn dag hellt Heinrekr tvrniment, ok var mikil bvrtreið á vollvm fyrir vtan borg. Ok nv getr Bęringr at lita ok męllti við sveina sina: ”Se her byrtreið, eða ella bardaga! Ok mikill herr er her saman kominn." — ”Ia,” segia þeir, "her hefir Heinrekr falsari samnað liði sinv. En giarna vilivm ver fylgia þer, ef328 þv vill aþa riða, ok deyia fyrir þinar sakir.” Bęringr svarar: "Þit melit vel, sem drengir; ok freistvm nv þa!" Nv leyptv þeir aþa með mikilli pryði ok giptv; þviat allr herrinn varð felms fyllr ok rezlv; ok rendv a til borgar ok felldv .vij. ʀiddara af liði Heinreks ok greifann af Sarnak. En siðan riðv þeir leiðar sinnar vel .x. milor norðr vm borg aþeim degi.
En a .v. degi komo þeir iborg þa, er Mylnar329 heitir, ok komv til einnar rikrar frv eins borgar greifa. Hvn veítti þeim fvlla gistinng; Þviat hvn bað Bęring hvilvneytis, en hann iatar330 henni. Hon a dottvr friða; hon biðr Bęring sliks sama, ok hann iatar henni. Ok er þav voro métt331, þa voro þeim hvilvr bynar ilopti eínv. þeir .iij. felagar liggia ieinni hvilv, en í sinni hvilv hvar þeirra meðgna. En er myrkva tok, męllti Bęringr við felaga sina: "Þit skolut skemta ykr inott við meðgvr þessar." Ok sva gerðv þeir; Osvs la hia greifans kono, en Nisvs hia dottvr hennar. Lagv þeir ok skemtv ser vm nottina; hvgde hvar þeirra meðgna at Bęringr veri. En vm morginenn, aðr en lysti, ganga þeir ihvilv sina. Nv standa þeir vpp ok bvaz i brot. En greifans kona kveðr Bęring eintals ok segir honvm sva: "Þv, inn veni maðr! skalltv vera minn; fyrir þvi at ek em nv forystv lavs. Otenek het bondi minn, rikr hofðingi ok eiðbroder Heinreks konvngs. Semð ok onnvr avðefi skalltv eignaz, ef þv þeckiz mitt rað; ella man ek sva til haga, at þer se golldin sv svivirðeng, er þv gerðir mer inótt." Bęringr svarar: "Þv, goð kona! skam lavs ertv af mer; þviat með þer vil ek beði lifa ok deyia," En hvn þackar honvm ok fer honvm .c. marka silfrs ok bað hann fara afvnd Heinreks konvngs ok tina honvm þetta mal; þvi at konvngr atti-fyrir henne at raða.
En Bęringr sneri ferþ sinni norðr til Saxelfar ok yfir ana, ok er nv ifoðvr landi sinv, Hollęstv332. þar hittir hann marga ʀiddara, ok villde hann ongvm meín gera; þvi at navðgir þionvðv þeir Heinreki; helldr æstv þeir hvern dag, at Bęringr veri þeirra hofðingi. En Bęringr ferr ieínn kastala, er Mylnar333 heitir, ok er þar vm stvnd vel halldinn við einvm kavp manni. Þa var svmar tið ok hatið mikil, Ions vokv nótt; ok for allt folk or kastalanvm til vokv iborgina Libikv. þannog for ok Bęringr. En iborgina var komit folk af ollvm londvm, af Danmorkv, Frislande ok Englande ok Vinlande; ok allra landa lyðr var þar saman kominn. þrongðiz hverr vm annan fram at sia þann inn friða mann, Bęring. Frettir hverr annan, hvaðan sa maðr ok gofvgligr herra var. Þar topvðv allær sinni vokv nótt, ok gaðv ænkiss, nema sia a fegrð ok friðleika Bęrings. Þickir nv ongvm annat skemtan, nema a hann at sia. En þat er konvm ok meyiom sva mikit avgna gaman, at hver þickez sǽl, meðan a þan fagnað ser; ok esti hver ser at eiga hann.
En Ions dag, þa byðr biskvp Bęringi til borz með ser; ok er þar fogr334 veizla; ok sitr Bęringr nest biskvpe ahegra veg. Nv spyʀ biskvp, hvat manna hann vęri. Hann segir: "Ek em eín ʀiddari; en fyrir sakir vandreða minna hefi ek þionat ymsvm hofðingvm." Biskvp męllti: "Hver erv þín uendreði?" Bęringr svarar: ”Davþi frenda ok ran landa." — ”Ia,” sagði biskvp, "þeirra rangynda kenna margir afþeima Heinreki, er nv kallaz vårr konvngr; fyrir komit hefir hann ollvm hinvm beztvm monnvm iþessv landi. En ver hvgðvm dag fra degi, at Bęringr mvndi koma335, sa er vardi Grikland; ok heyrðvm ver, at hann uærri vel menntr ialla staði; ok er sagt, at Lvcivs let tyna honvm i336 forsi fyrir dottvr337 sinna. En svmir segia, at hann lifi ok hafi drepit338 mikit lið fyrir Heinreki." — ”Ia,” segir Bæringr, "alt ma sliktt vera. Mvnði sa maðr fa styrk af dvgandi339 drengivm, ef hann kǫ́mi hingatt?"— ”Ia,” segir biskvp, ”ek skyllðe fa honvm .x.c. ʀiddara." (Bæringr segir:) ”Gvð340 þacki yðr, herra! En þer talit nv við Bæring vnga." Biskvp svarar: "þetta er mikil gioff ollvm oss landz monnvm! Ek kenni þick nv af feðr þinvm; en341 þo er(t) þv bæðe meiri ok friðari. Nv gefi gvð þer styrk þinna harma at reka ok gvðs anðskottvm at niðra. Ek skal giarna þer lið ve(i)ta með styrck heilagrar kirk(i)v.”
Nv fara orð vm borgina, at sa enn fride maðr, er þar var kominn, er Bæringr vngi, son Valtara342 af Holsetalandi343. Nv koma til hans bendr ok borgar ᴍenn ok ʀiddarar, ok gỏraz honvm hanðgengnir; ok hefir hann nv .xxx.c. manna vel herklæddra við allzkonar vapnvm. Nv ręisir hann merki sitt ok skipar fylkingvm; til hertvga dvbar hann344 þa Osv(m) ok Nisvm, ok erv þeir nv herrar, er aðr voro sve(i)nar. En skipar Bæringr adra .ij. hertvga fyrir liði sinv, Benedict af Staddv borg ok Balldvina, systvr son Petrs biskvps. Nv fer Bæringr or Lybikv ok ransakar alt Hollsetv land; en allr lyðr gefz ivalld hans með oðolvm ok eignvm. Nv ferr Bæringr svðr yfir Elfina ok setr landtiollð sinn við Ertina borg.
En Heinrekr konvngr er iBaruik með .xl. ᴍ.345 ʀiddara ok fregn nv, at Bæringr hefir lið samnað, ok skamtt er milli þeira; ok er hann nv imikilli ogleð(i); þvi at Bæringr drap fyʀ Herman, son hans, ok ma(r)ga aðra hina fræknnvztv ʀiddara hans. En risi346 ein af Frislande var með Heinreki; hann mælti sva: "Ver katr, herra! Ek skal fora þer þenna dag hafvtt Riddaraɴs Fagra a spioti minv.“ Ek rædvmz huarki trỏll ne meɴ i bardagvm; ek orka .xii. pvnda þvnga; en hestr miɴ berr .iiij. lesta byrðe; ok ve(i)tt (ek) ongann mer iamnan, nema Skadev(a)lld, son þinn. Gleð þik, herra!" segir ʀisin, "ok ver katr! Forvm nv vt or borgini! ok347 ek348 veit, at Bæringr man eigi vndan komaz; hann hefir ongan lið kost, en ver her mikinn." Sva er gort.
NV er Heinrekr vttan borgar með her sinvm350 alvapnvdvm. Eɴ Bæringr fer imoti honvm með fylktv liði sinv. Trvmbu þyt ok lvdra gang matti þar heyra; en þo var op ok skial hvellazt þessa hinns mikla risa. Hann mælti sva til Bærings ok hans manna: "Veslir, fatækir stafka(r)lar, skriðit bra(v)tt!" En Bæringr lætr hest sinn kenna spora ok svarar ꜹngv; en hestrinn leypr351 sva snarlega fram sem hvngranðe hꜹkr til brað(ar); eɴ Bæringr bregðr mæki sinvm ok hỏgr til risans, at fiarri for ser hvart hꜹfvt ok bvkr. En (i) þeirri fram re(i)ð gerir316 Bæringr ok hans ʀiddarar sva harða sokn, at Heinrekr ok hans ʀiddarar flyðv vnðan; því at þeir Bæringr drapy margar þvsvnð(ir) af lidi Heinreks. Ok flyðe hann nv iborgina ok hefir eigi meira sins lids eptir en .v.c. ʀiddara. En sigrsęlir ʀiddarar skipta fe ok vapnvm ok goðvm hestvm, ok mæltv siðan til Bærings: "Gvðe ok þer, herra! eigvm ver at (þacka) ok lof at gera, at ver, fair ʀiddarar, vnnvm iammikinn sig(r) a morgvm .ᴍ. manna; ok með353 gvðs miskvnn þa er þessi sigr ynnenn með ydrvm rꜹstleika; ok af þvi m(i)kla hỏgvi, er þer gafvð risanvm, dirfdvz allir i fram reidvm.”.
ÞAt skolv ver æ gera,” segir Bæringr, "gvð at lofa ok hans helga menn. En ek vil ydr þacka mikla lið veizlv, er355 þer hafit mer vęit þeɴa dag. En nv skal skipta liði varv: Balldvini, biskvps frænði, ok Benedict skvlv fara til Hilldis heims með .x.c. ʀiddara; Osvs ok Nisvs til Brima356 með .x.c. ʀiddara; en ek skal fara til Brvns vikr. Vænti ek, at þessar borgir veiti os ỏnga motstỏðv.” Nv fara hvarer357 isinn stad, ok vinna þegar borgirnar bardag(a) lꜹst.
En þes imilli kemr Skaðevalldr, son Heinreks, til Bardvikr. Hann avitar foðr358 sin miok, er hann gerðe honvm eigi orð fyʀ 359, ok segir, at Bæringr mvnde falla, ef hann ætti við hann bardaga. En Heinrekr svarar, at eigi mvnði sigra hann360, nema hofð ver(i) við hann svikræði ok gerningar. ”Ia,” sagde Skaðevalldr, "ek skal legia við hann holmstefnv; þviat angvm kosti stenz hann bæði troll dom minn ok gerningar ok fræknleika. Ek uilnv(m)z361, at eingi se mer fręknari ok eingi at gerningvm visari. Ueizt þv, faðir! at morg lond hefi ek vnnit til hanða þer, bæði af ʀiddaraskap ok trỏlldomligri kvnanði, er moðir miɴ kende (mer).”
Vtallegr her er kominn með Skaðeuallð. Ok vilia362 þeir fe(ð)gar eigi lengr tyna monnvm sinvm ; ok segia, at Skaðevalldr skal hallda einvig(i) við Bæring, at af hvarskis363 hendi gerez manspell lengr. Sva er ætlað, at sa skal hafa lonð ok riki, er sigraz. En er Bæringr er þar kominn með her siɴ, kom þat fyrir hann, at Skaðevalldr vil eiga við hann einvigi; ok Bæringr iattar þessi raða giorð.
NV er stefnv dagr365 kom, lætr Bæringr syngia ser messv af helgvm anða ok hinni dyrv drottningv, saneta366 Mariv, ok af helgvm englvm; ok tok þionostv367 af Petro biskvpi ok gefr sik gvði, ok herkleðiz siðan. En biskvp bað hann varaz gerni(n)gar Skaðevalldz. Bæringr svarar: "Ek treystvmz sva miog gvðs miskvnn, at ek rædvmz engar gernengar.”
Nv stigr Bæringr a skip ok rær vt at holminvm. En Skaðevalldr rær ofan at anni, gernenga fyllr ok eitrblandinn, ok með honvm fianðenn. Bæringr gerir kross, þa er hann skyllde iholmiɴ368 stiuga; ok sokk369 þegar holmrinn. Þa mælti Bæringr til Skaðevalldz: ”Væi verði per, niðengs son!” sagði hann; "hiarta ok afl skal ieinv(i)giom, en eigi gernengar. Teingivm370 saman skip okkvr, ok beriomz sva! þa ervm við fiarri lande.” — ”Ia,” sagði Skaðevalldr, "bið miɴ! við skvlvm baðir a einnv skipi vęra;" ok hefr sek vpp ok leypr a skip Bærings iframstafninn. En Bæringr sækir imoti honvm miðskippa; ok hogr hvarr371 þeirra til annars langa stynð, þar til er skilldir þeirra erv klofnir af þeim. En skip þeirra rak ofan eptir anni nidr fyrir stravminym372; ok sa þeir, er (a) lanði voro, alt viðskipti þeirra. Enn at skioldvm þeirra klofnvm slitna brynivr þeirra af storvm hỏggvm; þa mælti Skaðevalldr: "Hvilvmz nokkvra stvnð!" — "Nei," segir Bæringr, ”hvilltv helldr í helviti, en ek gefi þer nokkvra hvilld!" Nv tvihenðir Bæringr mæki sinn ok hogr til Skaðevalldz; en. hann braz vnðan fimlega idrekaliki, sva ogyrlegs, at engi þeirra, er a lanði voro, þorðv373 igegn at sia; ok allir hvgðv, at Bæringr mvnði deyia; þviat rꜹðr logi rꜹt or mvnni honvm, ok spio hann eitri a Bæring. En hann lifde ser með þilivm, er a voro skipinv ; en mest hialp var honvm með gvðs miskvn treyia sv, er Vinðemia hafði gert honvm. Hvn var dregin vitan ok innan374 við raðv silki375; eɴ imilli var eitt mivkt skinn af dyri þvi, er Asalabia heitir; a þvi skinni bitr eigi eitr, ok eigi gengr vatn a þat, ne onnvr vǫka. En sva var mikil matr at eitrinnv, at þil(i)vrnar morknvðv isvndr sem mæyʀ borkr. Nv hogr Bæringr eigi at sidr til drekans; en i þvi braz hann aptr376 imanz liki ok mælti: "Þv er(t) mattvgr,” sagðe hann; "engi stoz þvisa fyʀ377 en þv. Nv em ek hvilldr, enn þv modr: gef mer nv vpp ʀiki ok lonð, ælla skaltv ðeyia!" — "Gvð ma raða,” segir Bæringr, "en eigi378 þv eða trolldomr þiɴ379" I þvi hogr Bæringr til Skaðevalldz ihialm hans ok klꜹf hann ok æyrað hægra ok hỏnðina hægri við oxlena; ok fell hon fyrir fęttr honvm með sverðinv a þilivrnar380. Nv biðr Skaðevalldr griða sva langa stvnð, at hann kasti eyra sinv i vatn. ”Hvat man helldr?" segir Bæringr. Eptir þat var Skaðevalldr ioxaliki ok bęliade ỏskvrligri rỏðv; en af þeirri belian komv vpp ormar .ij. svimanði, langir ok digrir381 sem timbr stokkar, ok renðv asitt bord382 hvar; ok hogr Bæringr a stiornborða mæki sinvm a hals orminvm, ok rỏt383 hafvðet innanborz, en sporðrenn i vatnett. En Skaðevalldr braz meðan aptr384 imanz liki, ok græip sverð sitt vinstri henði ok hio nv, sem hann væri vsar, igegnvm bryniv Bærings tvefallda ok treyio, sva at (i) beini385 nam staðar. Bæringr mælti: "Þv ert hinn fyrsti sar maðr min"; en þat skaltv dyʀt386 kꜹpa;” ok hỏgr nv til Skaðevalldz a vinstra lærið, sva (at) af tock með tvefalldri b[r]ynivnni, ok steyptiz Skaðevalldr þa vibyrðiz a bak orminvm. En hann retti vt langa ok387 lęiðiliga tvn[gv] tvikvislada ok lett, sem hann vilde veria Skaðevalld. En Bæringr ræddiz eigi orminn, ok388 hio isvnðr tvngvna [ok] af nedra keptinn. En þa braz ormrinn i þriar lykkivr ok lꜹst389 spordinvm a fram stafnen, sva [at hann] geck isvnðr. En i þvi greip Bæringr sverð Skaðevalldz ok legr będe igegnvm hann bryniaðan ok ibak orminvm390; sva at i hiarta stvd391; ok hellt Bæringr fast meðalkaflanvm; en ormrinn renði392 með Bæring ok batinn vpp a þvrt land, ok sprv(n)g(v) þar bæði trollen. En oll ain varð rꜹð af bloðe þeirra fianða.
Nv kom Bæringr til sinna manna393, ok svngv394 gvðe lof. En siþan stigv þeir ahesta sina, ok sogðv isyndr griþvm. En Heinrekr varþ miok klockr, er hann sa, at Bęringr drap son hans ok vann slikan sigr a iafnmorgvm ok miklvm skrimslvm, ok villde nv vndan flyia. En Bęringr feʀ eptir honvm með her sinn; ok tok hann hondvm Heinrek, en drap flest allt lið hans. En hann var barðr ok bvfeítaðr395 ok með lima hvðstrykinn396 ok imyrkvastofv settr ok Geirarðr, svn hans.
En Bęringr ferr með liði sinv til Brvns vikr. þar er erkisbiskvp ok aðrir biskvpar, ok ganga imote honvm ok leiddv hann með virþing ok semð ikirkiv. Ok með allra raði, er þar voro397, var Bęringr kosinn til konvngs yfir allt Saxland ok Vestfold ok Hollsetv land, Hilldis heim ok Fri(s)land. Beði með hafi ok it efra með fiollvm imoti Fraclandi ok Lvmbarði, ok avstr moti Kænv gorðym, ok norðr til Danmarkar er riki Bęrings; ok er engi sva rikr, at eigi vnni honvm sem sinvm feðr fyrir sakir ætternis398 hans ok hravstleika ok hiarta pryðe ok mikils goðvilia, er hann hafði við alla sina þegna.
En vm hreysti verk hans er miok tið rǽtt sva iFraclande sem Englande, iGriclande sem i Rvmaborg. Ok er Lvcivs keisari imikilli vgleði ok kviðv af þvi, er hann lę́t Bęringi saklavsvm iforsinn skiota. Ok er hann nv aręttvm399 veg við Bęring ok vill gefa i valld hans dottvr sina ok halft riki sitt. En Bęringr tekr eigi þann kost; ok for hann afynd400 keisara með .viii.ᴍ. ʀiddara, ok lykte hann iþeim stað, er Florenz heitir; þvi at eingi þorði hans manna vtan borgar at koma, þvi at ollvm var þeim kvnnigr ravstleikr Bęrings ok raða gerþ.
Ok var með honvm Petr biskvp ok Balldvini401, frendi hans, ok Benedict in riki. En þæssar voro raða gerþir þeirra, at Osvs ok Nisvs forv til Griclandz, ok með peim .x.c. ʀiddara, þess erendiss, at Griclandz keisari gęfi Bęringi Vindemiam, systvr sina, með þeim kavpmala402, sem þa var ski(l)ðr, er þeir skilpv. Ok þeir stiga askip i Fenidi, ok fara með brefvm við mikla tign.
Lið þetta ferr nv til Grielandz. Ok vndraz keisari, hvaðan þetta ít403 friða lið var komit. En Vindemia kennir þa Osvm ok Nisvm, ok fagnar þeim vel. En þvi nest bera þeir keisara kveðio Bęrings ok syna honvm hans (bref); ok veít hann nv þeirra erendi, ok at þeir erv nv hertvgar, ok allan atbvrð sigrs ok ætternis Bęrings. Ok hverr kallar. þa nv herra, er aðr hetv sveinar; ok fengv nv sva vm melt: "Gvð geti þin, inn vngi Bęringr! vel hefir þv menta þina þionostv menn til virþingar ok semðar. Gott er goðvm at þiona." Ok Ivkv sva sinni reðv at sinni.
KÆIsari405 ok syster hans samna gvlli ok gersimvm ok allzkyns gripvm; ok er nv Vinðemia bvinn með allri vegsemd ok aferð kominn; ok fari þꜹ vel!
En nv skviv ver heyra at hæfi keisara Lvcíj ok dottvr406 hans Lvcinie. Hann gek vt or borgine, ok hon með honvm, ok gefa sek vp ok sva lon(d)407 sinn ivalld Bærings. Nv er hann raðanðe kęisara domsens. Þa fregna þeir Pippinn konvngr ok Rikarðr konvngr ok fara þegar a fvnð Bærings ok frv Geirþrvðr, modir Bærings; ok hittv hann iFenidi; ok er þat ỏllvm mikill fagnaðr, en allra mestr frv Geirþrvði, er hon hitti son sinn. Alldregi408 var einn staðr skipaðr með iam morgvm hofding(i)vm ok rikis monnvm, sem þa var iFeniði. En æ var Bæringr hinn friðazti ok einn yfir ỏllvm.
A hatiðar degi þæim, er nefnðr (er) Assvmptio Sancte Marie, þa var tal Bærings ok Lvcij keisara ok Pippins konvngs or Fransz ok Rikarðz konvngs409 af Englanðe ok biskvpa þeirra, er við voro. Kom þat iræðv þeirra, at Bæringr hafðe sik vel hall(d)it fra losta sem(i) tveggia konvngs dættra410, Lvcinie ok Vilfriðar, er hafnade festar mani sinvm, kæisara af Mikla garðe; en onnvr tapaði riki fodr sins. Þær gatv eigi gætt sinn fyrir astar æði, en Bæringr hellt sik vel fra losta semi, ok osæmdi þær eigi at helldr, ok hellt hre(i)nlifi, en let eigi mvnvð411 rikia. Ok kom sva412 ỏllvm þeim asamt, at Bæringr var sykn413 saka ok granðlꜹs við þær, ok sva við varnaðar ᴍenn þeirra. Nv mælti Bæringr: "Gvðe er kvnnik(t)414 ok yðr ok ꜹdrvm dvganðe monnvm, hver415 min nattvra hefir vereð vm kvona far ok adra þa lvti, er til lytis horfa. En með þvi at þer hafit til min skotið nokkvrv raði vm þetta mal, þa vil ek raða ollvm yðr heilt, ef þer vilit þiggia. En fyrir þvi at ek hefi lagt ast ok goðvilia við sy(s)tvr Griklandz konvngs ok mer hanna ætlat til heilags hivskapar416, þa er þetta mitt rað: með þvi, Rikarðr konvngr!: ok þv hefir latið ðro(tjning þina, vil ek, at pv417 takir Lvciniam keisara dottvr þer til eigin kvnv418; en ek vil gefa með henne af keisara dominvm Lymbardia með ollvm Ivnendvm419, er til ligia, bæði fyrir fræn(d)jsæmis sokvm ok godgerni(n)ga þeirra, er þv gerder420 mer ok ᴍodvr minni. En Griklandz keisari tacki við festar mey sinne, Villfriðe. — Er þetta rað gert af minni henði ollvm os til sæmd(ar), ok ek kaɴ421 ydr eigi heilla at at kenna."
NV þakka honvm allir þessa raða gerð ok h(l)yða hans raðvm. Nv er skamt leið, feck Lvcivss sott Rvm veria kæisari ok andaz. Var hans vt ferð gerd með mikilli tign. En istaðenn var tekinn til kæisara Bæringr vngi við allra hꜹfðing(i)a raðe, er þar voro. En a vigslv degi þeim, er korona var sett a hofvð honvm, þa gaf hann mæðr sinni Saxland. Nvlætr frv423 Geirþrvðr taka Heinrek or myrkva stofv424 ok Geirarð, son hans. Hvgsar Heinrekr nv ðrom425 sinn, þan en ogvrliga426, ok hefir nv kent a ser, at hann er rifinn af leoni, er konvngr er allra dyra; ecki dyr þorir vm hans fotspor at ganga eða or þeim ring, er hann dro hala sinn: sva er Bæringr yfir konvngr konvnga, at engi fæðiz sa vm hans daga, er hann sigrade eigi. En þa er Heinrekr biðr lifs frv Geirþrvði, þa segir hon: "Slikvm griðvm skaltv na, sem þv gerder broðr minvm, er þv niddiz a honvm imotti þvi ollv goðv, er hann gaf þer; ok427 a. ofan vildir þv mik svivirða, þa er þv tokt lonð boanða minns ok vildir drepa mitt einka barnn. Nv skaltv taka verdygar hefndir þinna misverka." Nv er Heinrekr brotinn a hals, ok lætr hann sva lif sit. En Geirarði voro428 grið gefin; (ok for hann) til fvndar við Bæring.
Siðan kom bref til frv Geirþrvðar, at hon kæmi til Bærings með allri vegsemð, er hon mæti fa; þviat Bæringr vil nv gerra brvdlꜹp til Vinðemiam i hofvð borgg Feneði. þar voro margir hofðing(i)ar af vmsvm lonðvm. En af ollvm, þeim er þar voro, var Bæringr hofðe hæri. Anlit hans var, sem lagðr værri litr ennar rꜹðv rose isniohvita liliam, en iꜹgna lagi sem karbynkli429; ok engi lyti fynðvz a hans likama. Engi var hans iamningi at hiarta pryði, nema Ektor, son Priami konvngs. At sama hofi er Vindemia at fegrð ok prydeligvm bynaðe. Nv erv þꜹ saman pꜹsvð430 at gvðs lꜹgvm ok ᴍanna, ok siðan í holl gengitt ok at boðe settitt; ok hefz þar nv gꜹfvgleg(t) brvllꜹp ok somasamleg431 gleðe með allzkonar skemtann. En Vindem(i)a gefr .x.c.432 af pelli ok pvrpvra, ok margar433 aðrar gersimar gefr hon ʀiddorvm ok monnvm Bærings. En frv Geirprvði gaf hon434 klæði af bisso, er mikils gvllz voro verð, ok stora435 gvllringa ok bordker af gylli. En Bæringr gefr lond ok riki iorlvm ok barvnvm, borgir ʀiddorvm; ok engi var sa, er eigi hefði goð klæði þegitt. En at loknv brvðllꜹpi fara436 allir heim, ok þokkvðv kæisara ok hans drottneng virðvligar giafar. En riki kæisara stendr trỏstlega ok logliga: þegnar hafa frid ok ro ok frelsi, ok miok refsar hann ran ok ranga siðv, sva at engi voro laga brott i landi hans.
En hverr sa, er ofynð fæðir ok dæilv nærir ok aannan vill með rangenðvm settiaz, fær hemnðir437, þo (at) seint komi fram438; fyrir þvi at engi ma langa fagnað af illv fa til virðengar. En sa er rett viss er, gvðe trver ok hans boðor(ð)vm fylgir eilifleg[om], hann man metnað fa ok sæmd na, sem þessi herra Bæringr fek, er saga sia er af ger439.
Nv er komin aþessa sogv endir; en ver sem til Kristz senðir, þessa heims til giptv440 ok gæfv, annars heims til fagn(að)ar, er gvð all(z)valldanði hefir fyʀir bvi[t] sinvm astvinvm i ęfstv tið heimsins i eilifri dyʀð vtan enda per omnia secvla441 secvlorem. Amen.
1 Texten är trykt efter skinnboken 580 A, 4:to i Arne Magnussons samling (här kallad A); dess utom begagnas ett fragment i 567, 4:to AM. (= B), 180.B, fol. AM. (= C), 574, 4:to AM. (= E) samt papperhds. 47, fol. å kungl. bibl. i Stockholm (= δ)
2 fyftur A
3 fallari A
4 ſı otydligt, likt þA
5 Med detta ord börjar andra handen i A
6 bonda A
7 Först skrifret at A
8 greirðrvðr A
9 er A
10 Röd öfverskrift af tredje handen: Eptir leit ……A
11 C tillagger: ok funduzt þau þo eigi (δ: ok finnaz þau eigi því heldr)
12 Öfverskrift: Draumr Heinreks ins illa A
13 z är ändradt från p el. f A
14 Tillagdt med B
15 þa engra verkia ne B
16 at B
17 Ändradt från mín A
18 Från [ iafngegnt Ertene (el. Ercene?) B
19 af /af A
20 Från [ Enn þock kann ek þeim fyrir, er rædr þenna [draum] B
21 taka B
22 Öfverskrift: Vm fru Geirþruði (de ted forsta orden otydliga) A
23 Otydligt A
24 Första handen börjar åter i A
25 rersv A
26 fangi B
27 af tilläger B
28 Från [at gengit barns verkr ok mattleysi B
29 Öfrer raden A
30 B har de följande orden i ackusativ
31 Holldsetu landz B
32 Öfrer raden A
33 Från [Ok alldri villda ek B
34 iLundunum B
35 Från [ollu varu valld….B
36 Öfrer raden, e likt o A
37 raca A; hela punkten (Sælir — — fynðr ) saknas i B
38 hıalf A
39 Skrifeet af andra handen; stället är förut skrapadt A
40 r öfver raden A
41 d öfver raden A
42 eıkı A
43 austan B δ
44 austan tillägger δ; B: ok er hin [bezs]ta atkuama
45 unde läsas komni A
46 Andra handen börjar åter i A
47 Öfverskrift: Fra fru Geirþruði A
48 p öfver raden A
49 gerrᶺ A
50 Första handen börjar åter A
51 mıınn A
52 Ec A
53 m̄m̄ A
54 Först skrifret kōmoz , men det sista o är ändradt till t oh z är underprickadt A
55 kōmoz A
56 Här fattas ett blad i A, det närmast följande är trykt efter B
57 Öfver raden B
58 Otydligt B
59 Här slutar B; det följande, med finare stil trykta, ålergifves efter δ
60 Från [bordinn C
61 leitadi δ
62 Från [så C allt til þess at δ
63 Så, samnolikt felaktigt δ; C: Ok bar straumuren hana fram epter Elfenne; E: En straumr var suo mikill vt eptir Elfinni
64 Hinrik δ
65 tueggia CE
66 Så CE; mátti δ
67 Så E; horfdu δ
68 Så CE; Dechan δ
69 Så CE; modurinn δ
70 Från [så C Dekanenn δ
71 Så CE; laugar δ
72 teknar CE
73 Henrikur δ
74 hann δ
75 Från [så CE ok traust δ
76 Så δ; svívirðing CE
77 Så CE; mæta δ
78 Så C; eina δ
79 Kapiteldelningen är gjord efter CE
80 fımC; .vi. E
81 giorfugligasti δ
82 ok eirninn tillägger δ
83 Från [er riddarar skyldu uerda C
84 Brottreidina δ
85 Katrina CE
86 Kapiteldelningen är efter CE
87 áðan tillägger δ
88 munde δ
89 A (första handen) börjar åter
90 Öfverskrift: Skipbrot Bærings A
91 Så A
92 apts A
93 moþs A
94 hs A
95 veþs A
96 Eeþs A
97 fılgðv A
98 Öfver raden A
99 vr A
100 vtnysndīgf A
101 gekt A
102 Brsf A
103 Andra handen fortsätter A
104 Så har A, som dock sätter punkt före detta ord
105 ár dandradt från þ A
106 Två gånger skrifvet A
107 r öfver raden A
108 Tillsatt öfver raden A
109 Första handen börjar åter A
110 Kanske bör at fremia tilläggas
111 msg A
112 Öfver raden A
113 msg A
114 ɴ har prick öfver sig och är sammanskrifeet med ſ A
115 hetṫ (el. heiṫ ?) A
116 f har ovanlig form A
117 -takāz A
118 hvsr A
119 ð öfver raden A
120 ʀoðbst A
121 ıarſſ A
122 Två gånger skrifvet A
123 h̄ A
124 δ: hans jafningi at fræknleik eða at afli
125 hvskı A
126 Öfverskrift: Turnimennt A
127 frıþs A
128 Andra handen fortsätter A
129 r är ändradt från ett z A
130 Så A
131 I st. f. h har först skrifvits k A
132 Först skrifvet okvnnr A
133 Från [upprepadt och öfverstruket A
134 Första handen kommer igen A
135 ms- A
136 gsk- A
137 Tillagdt med Cδ
138 f öfver raden A
139 Öfver raden A
140 h̄ A
141 kvao A
142 Tyckes vara åndradt från riðmr A
143 Så A
144 Öfverskrift: Enn burtreið A
145 fwkıng A
146 h A
147 Andra handen börjar åter A
148 bryrr A
149 er A
150 k̄raın A
151 ſpaltsıv̄ A
152 vs A
153 I st. f. f år först skrifeet r A
154 Öfverskrift: Fra konungs dottur A
155 Två gånger skrifvet A
156 ı öfver raden A
157 k̄raın A
158 fvlgıa A
159 Öfverskrift: Vm (otydl.) konungs dottur A
160 Det förra r:et står öfver raden A
161 Så Cδ;hofðigiȯ (i st. f. ȯ har först skrifrils a) A
162 Öfver raden A
163 A har snarare komı
164 ſoman (men o ofydligt) A
165 Eller möjligen barðaga A
166 Öfverskrift: Orrosta A
167 e öfver raden A
168 Tillagdt med C
169 Eller möjligen -tivs A
170 ftvrkr A
171 min/na A
172 Det förra ı står öfrer raden A
173 brymyna A
174 Så A
175 Öfrer ʀ står ett tvärstreck A
176 Så A
177 -ar A
178 ftvrk A
179 Öfverskrift: Drap Liforij konungs A
180 Tillagdt éfter Cδ
181 nafmn/ A
182 ı öfver raden A
183 ll öfver raden A
184 brynllynne A bryniu kollinum Cδ
185 r öfver raden A
186 Så δ; þordi C; oläsligt i A
187 Oläsligt i A; δ: drap alla Blámennina ; C: drap þꜳ alla, er til borgarinnar villdu fara
188 Från [ıv xı A
189 gıfı A
190 ef Liforivs tillägger A
191 n öfver raden A
192 Det förra r : et är förändradt o A
193 I st. f. ho- synes först hafra skrifvits ke- A
194 Börjar midt i raden med mindre, svart initial; i mellanrummet mellan denna och förra kapitlets slutord synas spår af öfverskriften A
195 kynıg A
196 marger manader C
197 f är ändradt från ð A
198 Från [ɢ. {Q}. A
199 mīn̄ A
200 Tillsatt öfver raden med annan hand A
201 fpyn A
202 Ne A
203 Första handen tager åter vid A
204 Öfver raden A
205 msgs A
206 Så A
207 vapfn A
208 flıvgrnða A
208 þıonō (— þionostv ?) A
209 c (el. t ?) öfver raden A
211 msgar A
212 hs A
213 Tillagdt med C; δ: riðr í borgina
214 fjórirδ
215 Upprepadt och utstruket A
216 Det förra a står öfver raden A
217 -nvg A
218 bseenðz (det andra e tyckes vara rätiadt från r) A
219 Så A
220 tekīn̄ A
221 -að A
222 bargar A
223 n är ofydligt (ändradt från a?) A
224 g öfver raden A
225 I marginalen A
226 o är ändradt från ett v A
227 Härefter legr öfverstruket A
228 Eller möjl. Æn A
229 msra A
230 ſvars A
231 Så Cδ; h̄ar A
232 Så ( = opt ) A
233 Öfver vʀ står ett tvårstreck A
234 Så C; geḟ A
235 Så A
236 Härefter står ett öfverstruket h A
237 msgs A
238 Öfver raden A
239 ſ öfver raden A
240 Så Cδ; lē A
241 Det förra ı står öfver n A
242 Eller lęitt A
243 Tillagdt med C
244 ac (el. at? el. ar?) öfver raden A
245 dotts A
246 th är otydligt skrifret A
247 ı öfver raden A
248 dyllıa med det senare l underprickadt A
249 I marginalen A
250 yðars A
251 matr med prick (— fördubblingstecken) öfver r A
252 komit um uerolldina tillågger C; ð: frægð yður ok frami ferr viða
253 h̄ſ A
254 Så Cδ; brot A
255 Det senare g tyckes vara ändradt från ett n A
256 þs A
257 Prick öfver ʀ A
258 ſīallan A
259 d öfver raden; 10 (i radens slut) otydligt A
260 Så A
261 gef̄Så A
262 Öfver raden A
263 Prick öfver ʀ A
264 hs A
265 Andra handen återkommer; det sista ı i marginalen A
266 = heyrði ; h är ändradt från Þ, r står öfver raden A
267 Öfvenskriften är utplånad A
268 Så C; hto/lomeyf ; δ: Pthólomeus
269 Upprepadt och utstruket A
270 t öfver raden A
271 ıhıalm A
272 h̄ A
273 vnðar A
274 b är ändradt från ett .k A
275 Från [uar sturladur suo C; vard svá skelfdr δ
276 h̄ A
277 Så ( — búkum ) A
278 ftyckes vara ändradt från ett x A
279 ı öfver raden A
280 Det senare ı ár åndradt från ett r A
281 b ett förändradt d A
282 Efter r star ett pabörjadt l eller ſ A
283 hefı A
284 Härefter at utstruket A
285 Första handen återkommer A
286 c är likt eft t A
287 k öfver raden A
288 Eller möjl. kemr A
289 þs A
290 vaſkaktſtı ( -ktſ- otydligt) A
291 Andra handen fortsätter A
292 ſpv́r A
293 ı öfver raden A
294 suo sagt fra C
295 uilldi nu C
296 r tyekes vara ändradt från ett z A
297 v öfver raden A
298 Öfverskrift: Konungs dottir freistar Bę́rings A
299 dry/ıa A
300 Från [ två gånger skrifvet A
301 Från [nu til reidu, til huerra hluta er þier uilit uikia woru rade nu j stad C; yfir skrifves vfs A
302 Tillagdt med C
303 Så ( — munugðar ) A
304 Så A; vælltu δ
305 ı öfver raden A
306 Öfverskrift: Orrosta við Heinrek falsara A
307 Så A
308 Så A
309 Er A
310 ᴍ.da A
311 vrþ varð A
312 er A
313 Öfverskrift: Vmræða (ræ ofydligt) borgar manna A
314 δ: er svá stórt hafði brytjat bardaganum ; C: stor brytiadi sveina ydra
315 Otydligt A
316 Eller möjl. við A
317 Först skrifvet en A
318 þ öfver raden A
319 Det senare e öfver raden A
320 ð otydligt A
321 gerarz A
322 Öfverskriften är oläslig A
323 Tillagdt med C; kendi δ
324 δ: sæta vandræðum
325 þr̄ A
326 brvn- A
327 afarnak A (jfr. rad. 50)
328 ef/ef A
329 a mi/lna C; Milna δ
330 ıarat A
331 Så ( = mett ) A
332 Så A
333 mulns C; Milnare δ
334 I st. f. g är först skrifvet ett r A
335 Första handen återkommer A
336 Öfver raden A
337 ðotts A
338 dreptit med prick under det första t A
339 dv̄gandı A
340 Härefter yðr utstruket A
341 Härefter es utplånadt A
342 valtsa A
343 hoflet̄ā A
344 I marginalen A
345 ᴍ står så väl i marginulen som (olydl.) öfver raden A
346 Öfver raden A
347 Öfver raden (möjl. ck) A
348 e är ofydligt A
349 Öfverskrift: Sigr Bærings A
350 ſın A
351 r otydligt skrifvet A
352 gsirs A
353 Öfver raden A
354 Öfverskrift: Hólmst(efna) A
355 esr A
356 Kan ock låsas Bruna A; Buina δ
357 hnsaer A
358 forðr A
359 Prick öfrer ʀ A
360 h̄ A
361 Kunde låsas: uil nv ok A
362 I marginalen med inflyttningstecken framför Ok A
363 hvsar/ſkıſ A
364 Öfverskrift: Hólmst(efna) A
365 dogr A
366 Så ( ſāc̄ ) A
367 þionos A
368 Tvärstreck öfver ɴ A
369 Öfver det senare k är en prick A
370 tıengv̄ A
371 hvsar A
372 ſtrvmınv̄ A
373 Så A
374 mān A
375 ſıkkı A
376 apts A
377 Prick öfver ʀ A
378 Öfver raden ʀ A
379 Prick öfver ɴ A
380 þıhvsnr A
381 dıgsr A
382 Öfver raden A
383 Så A ( — hraut )A
384 Tvärstreck öfver raden m A
385 Prick öfver ɴ A
386 t öfver raden A
387 Härefter le utstruket A
388 Härefter ho utstruket A
389 Öfver raden A
390 rormınv̄ A
391 Så A ( — stóð )A
392 r öfver raden A
393 Andra handen återkommer A
394 Otydligt A
395 Så A
396 Så A
397 Härefter vr utplånadt A
398 æ likt a A
399 -ęt- otydligt skrifret A
400 Härefter heın öfverstruket A
401 bla- med l underprickadt A
402 p öfrer raden A
403 Så A
404 Öfverskriften är oläslig A
405 Första handen börjar åter och fortsåtter till sagans slut A
406 dotts A
407 Eller möjligen len A
408 ı öfver raden A
409 Öfver raden A
410 dætts A
411 mvðvt A
412 v likt r A
413 ſynkn A
414 kvm̄ek A
415 hvser A
416 ı öfver raden A
417 Öfver raden A
418 Så A
419 Så (= hlunnendum ) A
420 gseder A
421 marginalen A
422 Öfverskriften: Bruðlaup Bęrings A
423 v likt o A
424 Öfver raden A
425 Så (= draum ) A
426 a öfver raden A
427 Öfver raden A
428 Två gånger skrifvet A
429 -bvıklı A
430 Så (= púsuð ) A
431 ſama- A
432 xc. A; härefter saknas troligen ett ord
433 Det första r:et står öfver raden A
434 Otydligt A
435 a öfver raden A
436 ra öfver raden A
437 hēmds A
438 fasm A
439 gęırs A
440 ı är otydligt A
441 Två gånger skrifvet A
Источник: Fornsögur Suðrlanda. G. Cederschiöld. — Lund: Fr. Berlings, 1884, 85–123.
Текст подготовил к публикации на сайте Hrafn Hvíti