Kálfur fer að hitta Sæmund fróða

(Austan úr Múlasýslu.)

Í annað sinn vildi Kálfur finna Sæmund fróða í Odda, og gat þess við heimamenn sína, að hann ætlaði að vita, hvort hann gæti ekki komið að honum óvörum. Ekki er getið um ferðir Kálfs, fyrr en hann kemur að Odda á náttarþeli, og drepur högg á dyr. Sæmundur heyrir, að barið er, og skipar hann einum heimamanna sinna, að fara til dyra, og vita, hver kominn sè. Maðurinn geingur út, og verður einskis manns var, geingur inn aptur og segir, að einginn sè úti. Þá er barið aptur, og skipar Sæmundur öðrum manni að fara til dyra, og gjörir hann það. Þegar hann sèr eingan úti, geingur hann kríng um allan bæinn, en sèr eigi að heldur nokkurn mann; fer hann inn við svo búið, og segist ekki hafa sèð neinn úti. Síðan er barið í þriðja sinn; sprettur þá Sæmundur upp sjálfur, og segir, að sá, sem úti sè, muni vilja finna sig; geingur hann og sèr, að þar er kominn Kálfur Árnason, fèlagi sinn, og heilsast þeir mjög vinsamlega. Kálfur biður hann að lofa sèr að vera, og er það svo sem velkomið. Kálfur biður Sæmund um hnappheldu á hest sinn, og fer Sæmundur að leita og finnur hana. Kálfur segir, að það sè nú minkun að því að biðja hann að hepta klárinn sinn, en þó segist hann halda, að hann verði að biðja hann þess. Sæmundur kveðst skuli gjöra það, og fer hann til, og er afarleingi að bauka við það. Kálfur lèzt furða sig á, hvað leingi hann væri að hepta hestinn, og spyr hann, hvort hann kunni ekki að hepta. Sæmundur lèzt að vísu kunna, en segist hvergi finna fæturna á hestinum. Kálfur segir, að þeir sèu niður úr kviðnum á þessum hesti, eins og öðrum. Sæmundur segir, að þeir sèu alt um það ekki til á þessum hesti, og að minnsta kosti finni hann þá ekki. Líður nú enn leingi, að Sæmundur er að leita að fótum hestsins og svo skilur hann við það, að þess er ekki getið, hvort hann hafi nokkurn tíma getað hept hestinn. Eptir það býður Sæmundur Kálfi inn, og þiggur hann það. Sæmundur geingur á undan með ljós í hendi, og bíður eptir honum innarlega í bæardyrunum. En Kálfi tefst úti. Eptir langan tíma kemur kona Sæmundar fram, og spyr, hver kominn sè. Sæmundur segir henni það. Hún spyr hann þá, hvort hann hafi ekki boðið honum inn. Sæmundur segist vera búinn að því fyrir lifandis laungu. Hún vill þá fara út, og bjóða honum innar að nýu. Sæmundur vill það ekki, og segir, að hann muni koma bráðum. Líður nú enn góður tími, þángað til loksins að Kálfur kemur inn, ákaflega móður, og biður konu Sæmundar að færa sèr mikið að drekka. „Þarftu mikið að drekka,“ segir Sæmundur? Kálfur segir: „Það er vísast, að fleiri þurfi að drekka, en eg, áður en kvöldið er úti.“ Síðan er Kálfur leiddur í stofu, og borinn fyrir hann matur, og feinginn hnífur að borða með. En þegar hann fer að skera, bítur hnífurinn ekki hót. Sæmundur spyr hann, hvort hnífurinn bíti ekki. Kálfur segir það ekki vera. Kona Sæmundar segist þó ekki hafa ætlað að velja honum hníf af verri endanum, og hann hafi átt að bíta hnífurinn sá arna. Sæmundur segir, að hann skuli fá sèr hnífinn, og segist hann skuli reyna að brýna hann. Kálfur gjörir svo, og brýnir Sæmundur hann, fær Kálfi hann aptur og segir, að nú skuli hann vara sig á honum; því nú haldi hann, að hann bíti. Kálfur kveðst ekki vera svo hræddur við það; og þegar Kálfur fer að skera fyrsta bítann, tekur hnífurinn sundur diskinn og borðið og hleypur í lærið á Kálfi. Sæmundur kvaðst hafa varað hann við, að hnífurinn mundi bíta. Kálfur sagði, að þetta sár væri ekki til dauða, og batt um það. Þá var venja að lesa borðsálm fyrir og eptir máltíð. Meðan Kálfur er að lesa borðsálminn á eptir, líður Sæmundur út af í setinu, rètt eins og hann væri dauður, og skipar Kálfur þegar, að dreypa á hann vatni. Kona Sæmundar hleypur eptir vatni, og dreypir á hann; en það dugar ekki. Kálfur stendur þá upp og fer að dreypa á hann. Raknar Sæmundur þá við, og skipar Kálfur honum að drekka vatn, og gjörir Sæmundur það. Kálfur segir þá: „Vissi eg ekki, að fleiri mundu þurfa að drekka í kvöld, en eg, þegar eg bað um mikið vatn eptir að eg var búinn að leita mig móðan að dyrunum?“ Síðan hættu þeir þessum glettum, og fóru að bera sig saman, hvor meira kynni. En Kálfur sagði svo síðan, að Sæmundur kynni þeim mun meira, en hann, sem hann hefði numið fram yfir sig í Svarta-skóla.

Источник: Íslenzkar þjóðsögur og æfintýri, safnað hefir Jón Árnason. Leipzig, að forlagi J. C. Hinrichs’s bókaverzlunar, 1862.

© Tim Stridmann