Magnús saga Hákonarsonar.
(Fragment.)

1. Two vellum leaves in four columns in the Arna-Magn. Collection.

The 1st vellum leaf.

Fms. x.
155.A.D. 1264. . . . man herr sá er vestr hafði farit með Hákoni konungi, ok sögðu þeir heldr ófriðvænt í Vestrlöndunum. Þetta sumar fór Birgir ábóti af Tautru út til páva-garðz; ok höfðu Kórs-bræðr af Níðarósi valit hann til erkibiskups-efnis eptir Einar erkibiskup er þá hafði andaz um haustit. Enn þeir máttu því eigi kjósa hann, at hann var prestz son ok klaustra-maðr. Fann hann Magnús konung í Björgyn, ok áttuz þeir fátt við. Var ábóti í páva-garði um vetrinn.

2. Eptir andlát Hákonar konungs um várit, sendu barunar ok vildis-menn, þeir sem vóru í Orkneyjum, Heinrek biskup, ok sira Askatin kanceler, upp á Skotland á fund Alexandri, at forvitnaz um friðgörð milli landanna. Enn því var þungliga tekit; ok heitaðuz Skottar at drepa Norðmenn þá sem þar vóru komnir, eðr kasta þeim inn. Kærðu Skotar, at Norðmenn hefði brent ok herjat meirr enn þriðjung af Skotlandi; ok fengu þeir ekki örendi. Fór þá sira Askatin austr til Noregs ok á fund Magnúss konungs, ok sagði hónum um ferð sína, ok hversu þungliga 156. hans örindum var tekit á Skotlandi. Magnús konungr görði þat ráð, at hann sendi Ögmund kræki-danz til Orkneyja; fékk hónum þar vald yfir til landvarnar. A.D. 1264. En Eirik Dufgalsson sendi hann til Suðreyja. Hann hafði áttján-sessu, skipaða hirðmönnum ok gestum ok kerti-sveinum. Með hónum skylldu fara af Orkneyjum Jóann þjóri ok Eirikr bósi, ok hafa sítt skip hverr1 þeirra. Enn er Ögmundr kom í Orkneyjar, spurði hann, at Skota konungr hafði sent her á Katanes. Ok tóku þeir fé mikit af Katnesingum fyrir þat er Hákon konungr hafði lagt gjald á Katnesinga. Var þá mikit orð á, at herjat mundi vera í Orkneyjar; ok því vildi Ögmundr eigi, at liðit færi or Orkneyjum. Vóru þeir Eirikr þar um vetrinn. Sira Askatin kom til Noregs, sem fyrr er ritað, ok vóru þeir Ögmundr þá brott farnir. En þá bjóz Höskulldr Oddzson vestr til Orkneyja. Lét Magnús konungr þá fara með hónum bróður Mauricium, ok annan Berfættan bróður, er Sigurðr hét; ok enn Heinrek skot til þjónostu við þá, ok . . . . na,2 ok fóru þeir sem skjótast upp í Skotland, ok fundu Skota-konung; ok tók hann þeim nökkuru líkligar, enn þeim biskupi var tekit. Bað Skota-konungr þá fara aptr til Noregs, ok segja svá Magnúsi konungi, at hann sendi um sumarit eptir góða sendiboða til Skotlandz, ef hónum væri hugr á at göra frið millum landanna. Fóru þeir þat sama haust aptr til Noregs.

3. Magnús konungr sat í Björgyn um sumarit. Þetta sumar kom af Íslandi Hallvarðr gullskórr. 157. Hann sagði þau tíðendi, at allir Íslendingar höfðu þá vikiz undir hlýðni við Magnús konung; ok þá var spurt andlát Hákonar konungs á Íslandi er hann fór útan. Þár var þá með hónum Þorvarðr Þórarinsson, ok gékk hann á vald Magnúss konungs, ok gaf allt sítt ríki í hans vald, fyrir þá hluti er hann hafði brotið við konungdóminn í aftöku Þorgils skarða ok3 Bergs, A.D.
1264–1265. hirðmanna Hákonar konungs. Hafa síðan Íslendingar aldrigi í móti mælt at hlýða boði ok banni Magnúss konungs. Gengu þeir ok með meiri blíðu undir hann enn Hákon konung föður hans. Magnús konungr bjóz um haustið norðr til Þrándheims, ok varð síð-búinn. Hann lá Allra-Heilagra-messo1 í Leir-gola, ok fór þaðan til Síldar. Þaðan fór hann til Selju, ok svá norðr um Eið. En Margrét dróttning fór hit ýtra með skipum, ok funduz þau í Steina-vági. Þá er Magnús konungr lá í Steina-vági, sá menn eld brenna til hafs. Magnús konungr sagði, at bærinn brann í Gizka; ok hét á menn, at til skyldi fara; ok kvað þat eigi standa, at menn lægi svá, ok færi eigi at bjarga bænum eðr mönnum, ef þyrfti. Jón tvískafinn var féhirðir í skipinu, ok fór hann til, ok tveir menn or flestum hálf-rýmum, ok höfðu vant leiði. Þeir fengu borgit hinum nýja bænum, er Nicholas hafði göra látit; enn hinn forni brann. Þeir Jón fóru þá aptr, ok höfðu at myklu liði komit þeim Gizka-mönnum. Fór Magnús konungr þá norðr til Þrándheims, ok gékk á kerti-sveina-skútu. Hann fór til Reins, ok Margrét dróttning með hónum. En konungs-skipit fór 158. inn undir Hólm; ok hófðu þar allharða búð um náttina. Magnús konungr sigldi útan um morgininn, ok mátti eigi leggja at Hólminum. Hélt hann þá inn at ár-ósinum út frá Bakka, ok lesti þar skipit, enn menn fóru á land, ok héldu þeir fé öllu. Þetta haust andaðiz Nicholas í Gizka; ok þraut þar þá langfeðga-ætt Gizka-manna, þeirra er frá Árna Ar[n]móðssyni vóru komnir; enn þó átti Nicholas4 eptir dóttur er Margareta hét; ok var hennar móðir . . . . . . . . .5 Þótti sá kostr vera þann tíma einn beztr í landinu, bæði fyrir ættar sakir ok ríkdóms, ok fríðleika. Magnús konungr sat þann vetr 1264–1265. í Þrándheimi, ok var þessi annarr vetr ríkis hans. Um vetrinn eptir Jól kom til Þrándheims bróðir Mauritius, ok þeir sem farit höfðu til Skotlandz með hónum, ok sögðu Magnúsi konungi sín örindi, slík sem orðin vóru.

4. Magnús konungr fór um várit suðr til Björgynjar, ok kom þar eptir Páska. Þá sendi hann til Skotlandz Gillibeart biskup, ok sira Askatin, eptir því sem Skota-konungr hafði beidt. Þeir fóru fyrst til Englandz suðr í Linn. Þá varð stríð mikit í Englandi. Þat sumar var felldr Simun Múfort.6 Fóru þeir biskup þá norðr í Jork, ok vóru þar um hríð. Um haustit þat er þeir Ögmundr kræki-danz kómu til Orkneyja, ok Skotar höfðu farit at taka gjöld af Katnesingum, kom at þeim herra Dufgall, þá er þeir fóru aptr, ok drap af þeim mart fólk, en tók stór-fé þat er þeir fóru 159. með. Hann drap þar lögmann Skota. Þat sumar fóru Skotar út í Suðreyjar með her; ok gékk þá undir Skota Engus í Íl, ok margir þeir sem Hákoni konungi höfðu fylgt þá er hann var í Suðreyjum. Þeir fóru allt suðr í Mön, ok kúguðu Magnús, herra þeirra, til eiða við sik. Enn herra Dufgall gætti sín á skipum, ok fengu þeir ekki fang á hónum. Enn um várit eptir kom hann til Orkneyja, ok bað liðs. Var þá með hónum Eirekr son hans ok Eirekr bósi, ok Jón þjóri. Þeir höfðu þrjú skip. Fóru þeir þá . . . .7

The 2nd vellum leaf.A.D. 1271–72.
(Dec.–Jan.)

5. . . . . . . vetrinn eptir Jól. Þenna vetr í Jólum setti Magnús konungr prófast at Postula-kirkju ok Kórs-bræðr í Björgyn með ráði Askatíns biskups, ok lagði þar til próvendur ok mikit fé. Magnús konungr varð sjúkr eptir Jólin svá mjök, at hann lét olea sikJan. 1272.. Á þessu sama ári var vígðr Gregorius pávi. Á þessu ári önduðuz margir ágætir höfðingjar: Heinrekr Engla-konungr, ok Ríkarðr konungr bróðir hans af Alimannia, ok hertogi Eirikr fyrir sunnan á. Um sumarit eptir A.D. 1272–73. bjó Magnús konungr ferð sína ór Björgyn austr til Elfar, ok ætlaði at finna Valdimar Svía-konung, sem þeir höfðu mælt. Hann kom í Konunga-hellu nær Máríu-messo hinni síðarri2, ok dvalði þar fram um Matheus-messo3. En Valdimarr konungr kom ekki til mótz við hann, ok fór hann at leik sínum upp í Svía[ve]lldi. Magnús konungr nennti þá eigi at bíða hans, [ok] fór hann norðr til Túnsbergs, 160. ok efnaði þar til vetr-setu.

Í þenna tíma þurru mjök vinsældir Valdimars konungs í Svía-ríki, ór því sem var meðan Birgir jarl lifði. Vóru þeir þá fjórir bræðr á lífi skilgetnir: Valdimarr konungr, ok hertogi Magnús, junkherra Eirikr, ok Bendict, ok var hann klerkr. Var þat [t]eáð fyrir hónum, at hann skyldi verða erkibiskup. En junkherra Eirikr þóttiz ekki hafa, ok kallaði sik Eirek allz-ekki. Hann hafði farit út í Danmörk, ok dvaliz þar um hríð með Dana-konungi. En í þenna tíma var hann aptr kominn, ok hafði konungrinn, bróðir hans, á hónum nokkurn grun. Valdimarr konungr hafði þá ok taka látit Jón Philippus-son í kirkju, ok hafði1 hann í geymslu. Valdimarr konungr sendi þá orð norðr til Túnsbergs Magnúsi konungi, ok vildi fyrir hvern mun hitta hann þar sem Magnúsi konungi líkaði at koma til mótz við hann. En Magnús konungr vildi eigi fara lengra enn í Borg; ok þar var fundrinn lagðr. Þat var einn dag áðr Valdimarr konungr fór til fundarins, at junkherra Eirikr bað, at hann skyldi leyfa hónum at ríða út ok skemta sér. Enn er konungrinn leyfði þat, þá reið hann norðr í Noreg, ok fáir sveinar með hónum. Hann fann Magnús konung austr á Vörnu, þá er hann fór til fundarins í Borg. Magnus konungr tók vel við hónum, ok fylgði junkherra Eirikr hónum til fundarins. Átti þá Magnús konungr hlut at, at sætta þá A.D. 1273. bræðr; ok svá görði hann Jón Philippusson sáttan við Valdimar konung. Þeir skyldu finnaz í Skörum, ok skyldu tólf menn sverja eiða at sættum þeirra. Þá var ok tekinn í frið 161. Bói galinn,8 er þá hafði verit með Magnúsi konungi um hríð. Magnús konungr tók við Valdimar konungi með hinni mestu blíðu, ok sendi Árna biskup af Skálaholti móti hónum, ok fleiri góða menn. Var Valdimarr konungr með Magnúsi konungi alla þá stund, er þeir vóru ásamt; ok var þar hin ágætazta veizla. Fóru allir hlutir sem blíðligast með þeim; ok vóru þar margir merkiligir hlutir talaðir, þeir er vér ritum eigi. Magnús konungr gaf Valdimar konungi ágætar gjafir er þeir skildu; ok sendi Óláf af Steini, ok fleiri góða menn, með Valdimar konungi austr á Skarir, at seá eiða þá sem þar skylldu fram koma um sætt þeirra3 bræðra ok Jóns Philippus-sonar, er Magnús konungr hafði þá tekit til handa þeim, at vilja Valdimars konungs. En eiðar þeirra fluttuz eigi sem þeim líkaði er sjá skyldu; ok dró þá enn til sundrþykkju með Svíum. Magnús konungr fór af fundinum or Borg til Túnsbergs, ok sat þar þat er eptir var vetrarins. 1272–1273. Þessi var inn tíundi vetr einvalldz hans. Þenna vetr var ófriðr mikill í Danmörk með Eireki Dana-konungi ok Þýðeskum mönnum. Görði Dana-konungr þá sendiboða til Magnúss konungs, at leita mjök eptir vináttu ok trúskap við hann; en hann tók því vel, ok görði sendiboða í móti. Fóru allir hlutir vel í orðsendingum konunganna. Eirekr Dana-konungr fékk þá hæra hlut or skiptum við Þýðeska menn á þeim vetri162.. 1273
(Spring). Konungr fór um várit or Túnsbergi, þá er hann hafði lokit örendum sínum . . . . .9 Liðandis-nes, kom eptir hónum Jón Philippus-son með nökkurri sveit; ok sagði svá, at Valdimarr konungr hafði flæmðan hann út; ok þat hélzt ekki er hann hafði heitið Magnúsi konungi í Borg. Fór hann þá til Björgynjar með konunginumA.D. 1273
(Summer)..

6. Magnús konungr sat um sumarit í Björgyn; ok lét hann fylla þá ráða-görð sem hann hafði haft í Túnsbergi áðr um vetrinn. Þá hafði hann stefnt til sín öllum sýslu-mönnum í Víkinni at Pétrs-messu4,10 ok hafði samtal við þá. Skipaði hann þá, hvat hverr þeirra skyldi fá af hverri sýslu, þann tíma er hann11 . . . . . . . . . . . . . ma þeir menn sem héldu leen hans. Þá var kominn til Björgynjar Jón erkibiskup, ok allir lýðbiskupar þeir sem í vóru landinu. Þar vóru ok baronar ok lendir menn flestir allir. 1st July. Tveim nóttum eptir Pétrs-messu hafði Magnús konungr hirð-stefnu í sumar-hallinni, ok görði þá bert um þá ráða-görð, er hann vildi vera láta um höfðingja-nöfn sona sínna. Skírði hann þá ok sínum mönnum um þá siðsemd sem hann vildi at þeir hefði um vápna-burð ok aðra hluti. Um morgininn eptir 2nd July. var kirkju-messu-dagr í konungs-garði 163. at Postula-kirkju,12 ok hafði Magnús konungr þar tíðir snemma um morguninn ok messu; en junkherrarnir út-messu at Kristz-kirkju de Spiritu Sancto. En eptir þat var þing sett í Kristz-kirkju-garði, ok svá skipat sem konungrinn sagði fyrir á fundinum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ok fagnaði konunginum. Síðan talaði Vígleikr stallari af hendi hirðarinnar. Eptir þat talaði erkibiskupinn; ok hóf hann af þeim hryggleik er allir Noregs-menn báru eptir andlát junkherra Óláfs, sonar Magnúss konungs; ok lýsti hvern fagnað almáttigr Guð hafði nú veitt öllu Noregs-fólki ok . . . . . eign þeirri sem hann hafði erft . . . . gi ok talaði þar um langt eyrendi ok snjallt. Eptir þat talaði konungrinn fagra tölu; ok lauk með því, at hann gaf Eiriki syni sínum konungs-nafn, en Hákoni hertoga-nafn. Gengu þeir þá at skríni hinnar heilagu Sunnifu, ok lögðu sínar hendr . . . . . (Here ends the second vellum leaf.)

2. Fragments of Magnus Saga from an Icelandic compilation of Annals in vellum of about 1570. Holm. No. 5, in 8vo.

The first Fragment.

A.D. 1275. 7. Fór Magnús konungr af Björgyn til Níðaróss, ok með hónum Ingilbjörg dróttning, ok synir þeirra; ok var á Frosta-þingi, ok fór síðan inn í Þróndheim til Liðangrs. Hann kom fyrir Pétrs-messu til Níðaróss; ok á Sviptuns-vöku-dag5 hafði hann Eyra-þing; ok lét þar lýsa tignar-nöfnum sona sínna. Á Óláfs-messu-dag síðarri6 byrjaði Magnús konungr ferð sína ór Níðarósi, ok suðr í Björgyn, [ok var þar] um vetrinn. Á Laurentius-messu-dag7 kom hagl í Skauni milli Orkadals ok Gaulardals, [svá mikit] at sumir hagl-steinar stóðu fimtán aura vegna. Þat hagl kom víðara í Þrænda-lögum. Á þessu ári um Miðsumars-skeið stríddu upp á Valdimar Svía-konung bræðr hans, hertugi Magnús ok junchherra Eirikr, við nökkurn styrk Eireks Dana-konungs. En sem Valdimarr konungr hafði fengit slag á sínum mönnum, flýði hann til Noregs með juncherra Eiriki syni sínum þriggja vetra gömlum, ok kom í Borgar-sýslu til Erlings Álfssonar; ok fór lítlu síðarr austr til Svía-ríkis; en lét eptir við Erlingi juncherra Eirik. Varð þá Valdimarr konungr fanginn, ok Sofía dróttning. Gékk þá Svíaríki undir bræðr hans, hertuga Magnús ok Eirik. Nokkuru síðarr andaðiz juncherra Eirekr Birgisson. En Valdimarr konungr ok Sofía dróttning kómuz til (sic) flótta af Svía-ríki í Ragnhildar-hólma við Konunga-hellu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

A.D. 1276. 8. Þetta sumar fór Magnús konungr af Noregi til Landzenda, ok hafði þá fyrsta sinni nökkurar nefningar til leiðangrs úti at liði, síðan hann varð einvaldz-konungr í Noregi; ok þat fyrir þá sök, at hann vildi leggja ráð á, at sætta þá Valdimar konung ok hertuga Magnús bróður hans. Sú var ok sök til þessarra útboða, at Magnús konungr vildi gæta ríkis síns, at öngir ófriðar-gneistar mætti fljúga af missætti Svía-höfðingja, þeirra sem hans ríki fengi skaða gört.

Á þessu sama sumri sigldi Magnús konungr með her sínn til Konunga-hellu. Hann kom þar in Festo Albani Martiris8. Þar var fyrir Valdimarr konungr, ok Sofia dróttning, ok junkherra Eirikr son þeirra fimm vetra gamall í Ragnhildar-hólma; ok sat Magnús konungr þar þrjár13 nætr. Ingilborg dróttning var eptir í Túnsbergi, ok Eirikr konungr, ok hertugi Hákon. Á Þórsdaginn eptir Jóns-messu baptiste25th June. sigldi Magnús konungr með her sínn af Konunga-hellu til Horsa-bergs, hann hafði nær cxx. skipa. Þar var þá í föruneyti hans, Jón erkibiskup, ok Andrés biskup af Osló, Askatín biskup af Björgyn; ok þessir lendir menn: Erlingr Álfsson, Álfr son hans, Finnr son hans, Eilífr af Naustdali, Andrés Pálsson plyttr, Bjarni í Gizka, Gauti í Tólgu, Þórir kanceler; ok þessir stallarar: Óláfr af Steini, Vígleikr Auðunnarson, Auðunn Hugleiksson, prior provincialis Áki af Predicara-húsi, Ormr merkis-maðr; ok margir aðrir mætir menn, lærðir menn ok ólærðir. Valdimarr konungr sigldi upp með Magnúsi konungi ok hans föruneyti. Þá fylgdu ok upp Magnúsi konungi sendiboðar Eireks Dana-konungs: Jón biskup af Börglum, Jacob biskup af Árús, prior Henrek af Andverðz-skóg, Jón lítli af Skáni son Jóns Reginmoðu sonar, Uffi14 dróttseti. Þenna tíma kvómu til fundar við Magnús konung greifi af Rafenzborg; ok junkherra Jacob, son greifa Nikolas af A.D. 1276. Hallandi, Valdimars sonar Dana-konungs. Skip þat er Magnús konungr kallaði Kristz-súð, ok Hákon konungr faðir hans hafði vestr um haf, lá nú eptir í Konunga-hellu við Ragnhildar-hólma; því at hættiligt þótti at stýra henni í gegnum Bága-straum, fyrir sakir mikileika skipsins. Á Frjádaginn 26th June. kom hertugi Magnús til Horsa-bergs á fund Magnúss konungs, ok með hónum Fólki erkibiskup af Uppsölum, Heinrekr biskup af Lyng-kaupangi, Eirekr biskup af Skörum, Önundr biskup af Neriki; ok mart annat stórmenni Svía-höfðingja. Var þá talat um sætt þeirra bræðra í landtjöldum, Valdimars konungs ok hertuga Magnúss. Þenna hertuga Magnús kölluðu nú Svíar konung sínn; hafði Fólki erkibiskup nú kórónað hann á Hvítasunnu-dag.

Á Pétrs-messu-dag4 fór Magnús konungr, ok jungherra Eirikr, Valdimars son konungs, yfir Elfi til Hnýðinga-bergs; þvíat hertugi Magnús vildi eigi koma til pallimentz, nema jungherra Eirikr væri með. Ok var þá enn sett palliment, ok kom Valdimarr konungr þar til. Funduz þeir hertogi, bróðir hans, ok horfði þá sáttvænliga með þeim af tillögum Magnúss konungs. Nefndu þeir þá menn í dóm at göra sætt ok skipan. Nefndu þeir fyrst báðir Magnús konung til jafnaðar ok réttvísi. Síðan nefndi átta menn hvárr þeirra til léttis við Magnús konung, at rannsaka ok prófa þeirra mál, at sem fyrst mætti á koma réttr dómr, ok staðfastlig sætt þeirra í milli bræðra. Valdimarr konungr nefndi þessa menn í dóm af sínni hendi: Jón erkibiskup, Askatin biskup, Jón biskup af Börglum, prior Henrik af Andverð-skóg, herra Jón lítli, Erling Álfsson, Álf son hans, Óláf af Steini. Hertugi Magnús nefndi þessa menn: Fólka erkibiskup, Heinrek biskup af Lyng-kaupangi, Eirik biskup af Skörum, Önund biskup af Neriki, herra Jón Philippus son, Algauta lögmann, Úlf Kar[l]sson15 bróður-son Úlfs A.D. 1276. fasa, Karl marskalk. Nú svá sem þessir formenn ok höfðingjar vóru í dóm nefndir, tóku þeir tal sítt um þessi stór-mæli ok vanda-mál. Þá var beðizt af hendi Valdimars konungs, at hann væri tekinn aptr sæmiliga í ríki sítt, með því at hann var rangliga ór rekinn, at óprófuðu máli eðr sökum á hann. Skyldi hann ok í þann tíma sem hann væri aptr kominn í ríki sítt, svara sökum ef nokkurar prófaðiz á hann, ok göra hvárir öðrum rétt. Ok þeir sem ríki tóku af hónum, ok þeir sem vóru af hendi hertoga Magnúss í dóminum, vildu eigi þessu samþykkjaz. En buðu16 þeir, at Valdimarr konungr hefði Helsingjaland ok Vermaland, ok allt þat er Svía-konungr á fyrir vestan Væni, ok Sticka-borg, ok þar með ccc. marka til inngjaldz um hverja jafnlengd. En þat sýndiz Magnúsi Noregs-konungi með öngu móti mega vera samþykt af hendi Valdimars konungs, at þeir fengi hónum eigi aptr ríki sítt allt, ok svá skatt; er þeir höfðu rangliga áðr með stríði ok manndrápum rekinn hann or ríki sínu, at óprófuðum málum,17 án18 nökkurum tilgörðum af hans hendi; einkanliga er þeir áttu engan dóm [á hónum], eðr yfir hann at bjóða, þar sem hann var þeirra herra ok höfðingi. Hér eptir höfðu þeir handtekit hann, ok dróttning hans, ok tóku af hónum ríkit, ok báðum þeim; ok rændu hann allri konungligri tign ok sæmð með mikilli nauðung ok afar-kostum; ok görðu þeim margar svívirðingar aðrar ok skapraunir í orðum ok verkum. Þar ofan á tóku Svíar sér annan konung, ok kórónuðu, sem fyrr var getið; ok buðu hónum eigi meiri sæmd ok yfirbætr fyrir allt þetta mikla rán ok ódæmiligar vanvirðingar, er þeir höfðu gört sínum eigin-konungi kórónuðum, sem fyrr var sagt. Ok þótti öllum þetta eins-vegar þeim er í dóm vóru nefndir af hendi Valdimars A.D. 1276. konungs, at þetta var heldr spott ok fá-heyrðr ójafnaðr en sæmilig sætt, eðr skylduligar yfirbætr, er Svíar buðu þá sínum yfir-konungi eptir svá gört, sem nú var sagt. Varð af því eigi sætt gör at því sinni þeirra í millum. Ok skilduz við svá búit. Á Þórs-daginn 2nd July.
5th July.
7th July. fór Valdimarr konungr ok Magnús konungr með Svía föruneyti ofan í Ragnhildar-hólma. Á Dróttins-daginn hafði Magnús konungr þing í Konunga-hellu. Á Týrsdaginn fóru konungar út til Ekreyja.

Nökkuru síðarr sigldi Magnús konungr með liði sínu norðr til Túnsbergs, ok með hónum Sofia dróttning Valdimars konungs, ok jungherra Eirekr son þeirra; ok dætr þeirra, Ingibjörg er átti Geirarðr son greifa Geirfarðar (!) af Hollseta-landi, ok jungfrú Katrín. Valdimarr konungr sigldi lítlu síðarr til Danmerkr. Á Óláfs-messu-dag9 gaf Magnús konungr jarls-nafn Magnúsi syni Magnúss jarls ok jarldóm. In Festo Clare10 sigldi Magnús konungr til Oslóar, ok var þar in Assumptione Beate Marie Virginis11; ok fór síðan upp um Króka-skóg, Ringaríki, Haðaland ok Þótn, ok svá til Ringis-akrs; þaðan til Hamars, ok síðan til Húsabæjar, ok þaðan út eptir Mjörs, ok síðan út eptir ánni Vermu til Eiðs-vallar ok hafði þar lögþing. Af Eiðs-velli fór hann út eptir Rauma-ríki, ok svá til Oslóar. Á Máriu-messu-aptan2 kom hann til Túnsbergs. Á Michaelis-[messu]-aptan12 fór hann austr yfir fjörð, ok kom til Sarpsborgar, ok hafði þar lögþing. Á Dróttins-daginn eptir4th Nov. var þar brúðlaup síra Þóris kanceleris. In Festo Reliquiarum13 kom Magnús austr aptr til Túnsbergs, ok settizt þar. Lítlu áðr hafði Sofia dróttning siglt af Túnsbergi til Danmerkr ok junkherra Eirikr sonr hennar, ok með þeim Auðunn Hugleiksson stallari, ok Guthormr Gyðuson, sendiboðar Magnúss konungs; en dætr Sofíu dróttningar vóru eptir með Ingilborgu dróttningu á Túnsbergi. [Á þessu sama sumri áðr var fullkominn Tigl-kastalinn fyrir sunnan Breiða-stofu í Túnsbergi.]19 Um haustið eptir ok um vetrinn var ófriðr milli Svía ok Dana. Frilluson (!) var vígðr til biskups í Túnsbergi til Suðreyja? (Here ends the fragment.)

3. Smaller entries from the same annal, presumably taken from the lost Magnus Saga:—

1267.—Fékk Jörundr biskup leyfi at göra kórsbræðr at Hólum. Þann vetr inn sama at Jólum var þat ráðit með þeim Jörundi biskupi ok Gizuri, at jarl skyldi fara um sumarit næsta eptir til Viðeyjar, ok taka þá þegar við kanuka-klæðum.

1269.—Sat Magnús konungr í Túnsbergi um vetrinn.

1270.—Magnús konungr sat um vetrinn í Björgvin.

1272.—Magnús konungr fékk svá mikla sótt, at hann lét Askatín biskups olea sik (sic), ok sat í Túnsbergi um vetrinn.

1273.—Á Páskadegi kom blóð af fótum róðu einnar at Þingeyrum. Andrés skjaldar-band andaðist í Jórsala-hafi. Þa lét Magnús konungr [þá] Þorvarð ok Hrafn sverja hvárn öðrum trúnaðar-eiða ok félagskap í Björgyn at hjáveranda Jóni erkibiskupi ok mörgum öðrum mætum mönnum; ok fékk þeim allt Ísland til stjórnar undir hans valdi. Sat Magnús konungr um vetrinn í Björgyn. Var þá búin kapella konungsins í kastalanum við sæinn í Konungs-garði . . . .

Jón erkibiskup kom heim af Curia, ok braut skip sítt næsta Dróttins dag 9th Nov. eptir Allra-heilagra-messu í Eiðs-vági fyrir norðan Björgyn. Ok á Frjádaginn eptir in Festo Theodori lét Magnús konungr göra processionem af Postula-kirkju í móti helgum dómunum, ok söng Jón biskup messu hátíðliga.