189Viðauki1

1. Anno 975 óavlld
fall Har(aldz)
grafelldz oc Gull
Har(aldz) einvalld
Hakonar blotiarls
i Nor(egi)2Oalldar vetr varð mikill1 a Islandi i heiðni i þann tima er Har(aldr) konungr Grafelldr fell. enn Hakon iarl toc riki i Nor(egi). sa hefir mestr verit2 a Islandi.3 þa atu menn hrafna oc melracka. oc morg oatan ill var etinn. enn sumir letu drepa4 gamalmenni3 oc omaga. oc hrinda fyrir hamra. þa sulltu margir menn til bana.4 en sumir logðuz ut at stela. oc urðu fyrir þat sekir oc drepnir.5 þa voguz scogar menn sialfir. þvi at þat var logtekit at raði Eyiolfs Valgerðarsonar at hvor frelsti sic. sa er iij dræpi seka.5

2. Anno 1056 oavlld
Isleifr vigðr til
biskups6Attatyge vetra siþaʀ varð annat7 oaran. þat hofz þann vetr. er Isleifr toc biskups vigslu af Alberto Brimabiskupe.8 þat var um daga Har(aldz) konungs Sigurðarsonar. en þann fyrzta vetr er Isleifr biskup var a Islandi. var manndavðe sem mestr a Islandi9 af sullti. þa var allt þat etit er10 tǫnn11 festi a. enn vm sumarit let biskup þvi heita a þinge at menn scylldu fasta enn xij dag jola um iij ar.12 þvi at13 sva var giort i Herfurðu. þar er biskup hafþi i skola verit a Saxlandi. þa var sva snæmikit hvervetna. at menn gengu flestir til Alþingis. enn er heitit var. batnaðe þegar veðratta.14 oc varþ sumar hit bezta.6 enn vetrinn eptir var sva goðr. at engi15 kom þeli i jorð. oc gengu menn berfættir til tiþa vm jol. enn16 husuðu17 oc logðu garða a þoʀa.7 hit næsta sumar eptir18 var þat i log tekit. at jamnann scyllde fasta hinn xij 190dag jola ef eigi19 bæri a drottins ⟨dag⟩. s(on) Isleifs biskups var Gizuʀ biskup.

3. Biarni Skeɢbroddas(on) sokti elldhus við i Noregi.820 oc giorði elldhus i21 Krossavic xxxv faðmar
i^c ii½ al.22halffertugt foðmum. enn xiiij alna hatt. oc xiiij alna breiðt.9 hann var þvi callaðr Biarni Huslangr.23 hann druknaðe með vij mann24 a Skialfanda. er hann for til þings. Broddi Þoriss(on) broðrs(on) Biarna Huslangs25 færði scalann26 micla or Krossavik til Hofs. oc let þar up gera. hann var þa xxv faðmar27halfþritogr foðmum10 oc xiij alna breiðr. oc xiij alna har.11 Broddi var hinn mesti agætismaðr. oc varð felavs. hann for þa vestr til Hola i Hialltadal til Ketils biskups Þorsteinssonar oc andaðiz þar með hanom.

4. Sigurðr s(on) Sigmundar konungs. er kallaðr var Fafnisbani.28 oc Brynhilldr Buðladottir attu dottr þa29 er Aslavg het. hon var fædd með Heime30 iarle i Hringdolum. þar til er31 hann var drepinn. Ragnaʀ Loðbroc s(on) Sigurðar32 Hrings atti Þoru d(ottur) Heʀavðar Gavta iarls.12 33þeiʀa born voro þau Agnaʀ oc Eirikr13 oc Oluf1434 er atti Hunda Steinaʀ Eingla iarl. þeiʀa s(on) var Biorn f(aðir) Auðunar Skavkuls f(oður) Þoru Moshals. m(oður) Ulfhilldar er atti Guðbrandr Kula. þeiʀa d(ottir) Asta m(oðir) Olafs konungs ens helga. Annaʀ s(on) Hunda Steinars oc Olofar.35 het Eirikr.15 hann var f(aðir)36 Sigurðar Bioðaskalla37 f(oður) Vikinga Kar⟨a⟩ f(oður) þeirra Boðvars oc Vigfuss oc Eiriks a Ofrustoðum38 f(oður) Aztriðar m(oður) Olafs konungs Tryɢvasonar. Dottir Vigfuss var Aztriðr m(oðir) Vigaglums f(oður) Vigfuss f(oður) Bergs f(oður) Steinunnar m(oður) Þorsteins Ranglatz f(oður) Guðrunar m(oður) Hollu m(oður) Flosa f(oður) Valgerðar m(oður) herra Erlendz logmannz f(oður) heʀa Havks ⟨logmannz⟩. Oluf39 het dottir Boðvars hersis. er atti Teitr Ketilbiarnars(on) fra Mosfelli. þeiʀa s(on) ⟨var⟩ Gizuʀ hviti f(aðir) Isleifs biskups f(oður) Gizurar biskups. Ragnar Loðbroc atti siþar Aslavgu d(ottur) Sig191urðar fofnisbana. Sigurðr ormr40 i avga var s(on) þeiʀa oc Hvitserkr. oc Biorn jarnsiþa oc Ivaʀ hinn beinlavse oc Ragnhilldr.

5. Halfdan Svarti Uplendinga konungr s(on) Guðravðar41 Lioma atti Þoru d(ottur) Har(aldz) Gullskeɢs16 Sygna konungs oc Solvarar42 Hunnolfsd(ottur)43 iarls or Fiorðum.17 systr Atla iarls ens miova. s(on) þeiʀa Halfðanar oc Þoru var Haralldr. enn er hann var ungr. þa andaðiz moðir hans. enn sveirninn litlu siþaʀ. Litlu siþaʀ feck Halfðan Ragnhilldar d(ottur) Sigurðar Hiartar. moðir Sigurðar var Aslavg d(ottir) Sigurðar Orms i avga. þeiʀa son var Haralldr enn Harfagri. enn þa er44 hann var x vetra. þa45 druknaði Halfdan f(aðir) hans a Hringariki i vatni þvi er Rond heitir er hann ók eptir isinom. þa brazt isinn er þeir komu a46 navtabrunna47 fyrir Sverzstoðum i Rikinn vik.48 oc druknaðe hann þar oc allt liþ hans. toc þa Har(aldr) konungs nafn.18 enn þa er hann var tvitogr. þa49 lagði hann fyrzt undir sic Sygnafylke. enn Atli iarl hafðe aldri scatt golldit. enn siþan lagðe hann undir sic allann Noreg sem segir i sogu hans.

6. Vikaʀ het konungr s(on) Haraldz Egþa konungs.19 hans s(on) var Vatnaʀ konungr sa er havg a fyrir sunnann Hakonar hellu. eirn kavpmaðr i Nor(egi) var sa er sagði sogu Vatnars er þeir sigldu með landi fram oc kallaði hann verit hafa agætann mann. enn er hann la við Vatnarshavg ⟨þa⟩ dreymdi hann at Vatnaʀ konungr kom at honum50 oc mælti við hann. þu hefir sagt sogu mina. vil ec þat lavna þer.51 leita þer fear i52 havge minom. oc manto finna. hann leitaðe oc fann þar mikit fe.

7. Sva er sagt þa er Har(aldr) konungr harðraðe. la við Glavmstein i Hallandi með her sinn. þeir sa þar havg mikinn a siavar hellunne. oc annann litlu ofaʀ. hann spurþe hvarir53 þar væri leiddir enn þat kunni enginn at segia. enn um nottina eptir er hann hafþi þessa spurt. dreymdi Sigurð enn hvita at maðr kom at honum i herklæðum oc q(vað) þetta.

Ena somu nott dreymdi Biorn Buck. at annaʀ maðr kom at honum með hinom sama buninge oc q(vað) visu ⟨þessa.⟩

Enn er Har(aldr) konungr com til Nor(egs) þa sagðe honum Kari enn Svarti frændi Þioðolfs or Hvini at þeir voro s(ynir) Vatnars konungs þeir Sniallr oc Hialldr. oc voro hinir mestu hermenn. Sniallr var f(aðir) Einars f(oður) Aulvis barnakarls. hans s(on) var Steinmoðr oc Steinolfr oc Grimr oc Einaʀ f(aðir) þeiʀa Hrolleifs f(oður) Svertings f(oður) Grims at66 Mosfelli oc Oleifs67 breiðs f(oður) þeiʀa Þormoðz Skapta oc Ofeigs Grettis. sva segia sumir menn. at Guðbrandr Kula væri s(onr) Oleifs23 Breiðs. enn Hialldr var f(aðir) Grims f(oður) Biarnar Bunu. Biorn Buna atti Velavgu systr Vemundar hins gamla.24 þeiʀa synir voro þeir Ketill flatnefr oc68 Hrapr oc Helgi f(aðir) Helga f(oður) Heyangrs Biarnar. hvor er rikr hersir oc agætr var i Sogni.

8. Yxna Þorir het maðr agætr a Ǫgðum. oc avðigr. hann atti þar69 þær70 iij eyiar er lxxx yxna var i hvoʀi. enn er Har(aldr) konungr Harfagri bað 193hann strandhoɢs. þa gaf hann honum eina eyna. oc alla yx⟨n⟩ina71 með. af þvi var hann kallaðr Yxna Þórir. oc ⟨er⟩ fra honum komit mart stormenni a Islandi oc Noregi. s(on) Þoris25 var Osvalldr26 f(aðir) Aulvis hins hvita f(oður) Þorsteins hins hvita72 f(oður) Þorgils f(oður) Broddhelga f(oður) Vigabiarna.

9. Anno 1118 do
Gizuʀ biskup þat
callaðr roðavetr73
oc74 undra ar75A þvi ari er Gizuʀ biskup Isleifss(on) andaðiz gerþi hallæri mikit a Islande.27 þa com hrið sva mikil a28 dimbildogum at menn mattu ei veita tiþir i kyrkiom i sumum stoðum oc heruðum fyrir norðann land. fostu dag hinn76 langa toc upp knoʀ undir Eyiafiollum oc sneri a lofti oc kom hvolfande77 niðr.2978 hann ⟨var⟩ vij79 rum oc xx.80 pascadaginn fyrsta mattu fair menn tiþir sækia at taka þionustu enn sumir urðu uti davðir.81

Annat illviðri kom um sumarit eptir andlat hans. þann dag er menn riðu a þing. þa bravt kyrkio a82 Þingvelli þa er Har(aldr) konungr Sigurðars(on)83 let84 hoɢva85 viðinn86 til. þat sumar foro Havcsb(ok) s(eg-
ir)88 xxxv scipxl scipa87 ut hingat. oc bravt morg við land. enn sum tynduz i hafi oc leysti sundr undir monnum. enn atta ein kvamuz brott með þeim er aðr voro her. oc qvamuz þav engi fyrir Michaelis89 messo af hafi. af þeim mannfiollda varþ hallæri sva mikit her a landi.90

10. Þa er Gizur biskup andaþiz voro þesir mestir hofþingiar a Islandi. Hafliðe Marss(on) norðr oc s(ynir) Asbiarnar Arnorssonar i Skagafyrðe. Þorgeiʀ Halla s(on) oc Ketill Þorsteinss(on) prestr.91 enn avstr Gizur Einarss(on). Sigmundr Þorgilss(on). hann andaþiz a þvi ari i Romfavr. enn suðr Hallr Teitss(on). Skuli Eigilsson.92 enn vestr Styrmir Hreinss(on). Halldoʀ Eigilss(on). Þorgils Oddas(on). Þorðr Gilss(on).93 Þorðr Þorvalldzs(on) or Vatnsfyrðe.94 Einum vetri eptir andlat Gizurar biskups. Anno 1119 vig
Þorsteins Hall-
varss(onar)95
Anno 1120 mann-
davði micillvar Þorsteirn Hallvarzs(on) veginn gofugr maðr. Enn vetri eptir þat var þing fiolment. þav misseri hafði sva mikill manndavði verit at Sæmundr prestr 194enn froði s(agði) sva a þinge at eigi96 munde fæʀi menn hafa andaz af sott enn þa voro til þings komnir. þat sumar var þrong micil at domum. Særðr Haflide
Marss(on)97þa særði Þorgils Oddas(on) Hafliða Marss(on). þa varþ vm eckert mal at logum dæmt. Þorgils varð secr um averkann. oc sat i sect98 um vetrinn. þa var sva litill vopnaburðr at ein var stalhufa ⟨þa⟩ a Alþinge. oc reið driugum hveʀ bonde til þings er þa var a Islandi.

11. Þat vor er iij vetr voro liðnir fra andlati Gizurar biskups. Anno 1121 do
Jon biskup Sætt
Hafliða oc Þor-
gils99andaðiz Ion biskup at Holum ix kalendas Maij. þat sumar sat Hafliðe Marss(on) a efrum100 vollum með xcc30 manna. oc ætlaðe at banna Þorgilse101 Oddas(yni) þingreið. þar var með honum Hallr Teitzson oc Þorðr or Vatnzfyrðe magr hans. oc margir aðrir hofþingiar. þat var hinn næsta dag fyrir Ions messu. Þorlakr biskup geck þannig102 til með kennimenn103 oc leitaðe104 marga vega105 um sættir með þeim. enn er þat tiaðe eigi106 þa fyrirbavð hann þeim107 þar at sitia. oc letz108 mundu109 bannsetia þa ef þeir gengi110 eigi111 heim. þa q(vað) Hafliðe at þeir scyllde112 heim ganga til buða.31 Þorgils reið a þing með vij^c manna.32 með honum voro flestir hofþingiar or vestfyrðinga fiorðunge. nema Þorðr or Vatzfyrðe. enn er um sættir var leitat var þat i meðal þeiʀa. at Hafliþe villde hafa sialfdæmi um allt oscorat. en Þorgils villde undann taca goðorð oc staðfestu oc sectir allar. þann scacka gat Ketill prestr Þorsteinss(on) niðr felldan með umtolum sinum.33 þat sumar var hann kosinn til biskups i stað Ions biskups oc for utann. Þorgils handsalaði Hafliða sialfdæmi. enn hann gerþi lx hundraða113 vi alna avra vǫru virðz fiar. i gulli eða i114 brendu silfri. eðr i rifum avrum. eðr i115 gripum þeim er honum þætti gersimum sæta. oc hann virþe sialfr eða116 þeir menn er hann tæki til. þetta fe handsoluðu vi menn oc unnu at fimtardoms eið at þeir scylldu þetta fe giallda sem fyʀ var mælt.34 117Þorgils og Hafliði veittu sialfir trygðir oc helldu vel sætt þessa. Hafliþi Marss(on) atti fyʀ118 Þuriðe d(ottur) Þorðar Sturlusonar. Þorðr het s(on) þeiʀa. hann atti Solvoru119 d(ottur) Asgrims Þorhallz sonar. Ivar het son þeiʀa. Hafliðe atti siþaʀ Rannveigu d(ottur) Teitz or 195Havkadal. Sigrið⟨r⟩ het d(ottir) þeiʀa er atti Þorðr i Vatzfyrðe.120 Þorðr oc Pall voro s(ynir) þeiʀa.35 Valgerðr het onnr d(ottir) þeiʀa Hafliða. hana atti Ingimundr prestr Illugas(on) oc Ornyio36121 d(ottur) Þorkells Gellissonar.37 Illugi var s(on) þeiʀa er druknaði. þa er hann flutti lim til steinkyrkio þeiʀar er hann ætlaðe at lata gera a Breiðabolstað i Vestrhope.

12. Anno 1158 fall
Rognvaldz i(arlz)122Rognvalldr iarl Kali123 var veginn v nottum eftir Mariu messu fyʀi.38124

Anno 1000 hvarf
Ol(afs) konungs125 af
Orminom langaOlafr konungr Tryɢvas(on) barðiz a Orminom langa næsta dag eptir Mario messo siþari.

13. Havcsb(ok)126Þessi eru nofn biskupa þeiʀa utlendra er verit hafa a Islandi. Friðrekr. Biarnarðr.127 Olafr Grænlendinga biskup. Kolr. Roðolfr. Ion. Biarnarðr.128 Heinrekr.129 Arnaldr Grænlendinga biskup. Ion grænlendinga biskup130 og Helgi grænlendinga biskup.39 Verit hafa enn þeir fleiri er biskupar letuz vera. Guðiscolkr131 Ǫrnolfr oc iij132 af Armenia Petrus Stephanus oc Abraham.

14. Anno 981 utqvama
Friðrics biskups133
985 utanferð hansFriðrekr biskup com i heiðni til Islandz með Þorvalde Viðfǫrla oc var at Gilia oc Lækia moti. Biarnarðr134 enn bokvise var a Islandi fim vetr. Hungrvaca s(egir) at Biarnarðr135 Vilraðss(on) enn bokvisi hafi verit af Englandi. oc farit til Islandz af raðum Ol(afs) konungs ens helga þvi hann hafi136 með honum verit aðr.40 Anno 1003 Kolr
biskup com til
Islandz138Kolr137 fa ar hann var með Halli i Havkadal oc er jarþaðr i Skalahollti139 fyrztr biskupa s(egir) Hungrvaca. Roðolfr140 xix ar hann setti141 munclife i Bæ i Borgarf(irði). hann bio oc142 a Lundi. ⟨Hungurvaka seiger Vlfur biskup hafe vered af Rudu borg vr Einglande og nefndur þui Ruduolfur143⟩.41 Ion hinn Saxnesci144 iiij ar.42 Hungrvaca s(egir) Ion irscann. og farit heþan til Vinlandz cristnað þar. verit þar siþan pindr oc drepinn.43 Heinrekr145 ij ar.146 Biarnarðr147 xix ar. hann bio at Gilia i Vatnzdal. (Hungrvaca 196talar sva um þenna Biarnarð) hinn siotti (utlendzkr148 biskup) var Biarnvarþr biskup enn Saxlendzki. er149 var með Magnuse konunge enom goða Olafss(yni) oc for siþan til Islandz oc var a Islandi xx vetr. hann hafði ij bustaðe i Vatzdal at Gilia oc Steinstoðum (ec meina þat Steinnes).44 hann vigði marga luti. þa er morg merki hafa at vorðit. kyrkior oc kluckr. bruar og brunna. vǫð oc votn. biorg og biollr.150 oc þyckia þesir lutir hafa byrt sanna tign hans oc giæzku. Biarnvarþr var a Islandi meþan Har(aldr) konungr var i Nor(egi) Sigurðars(on). þvi at þeir voro ei samsattir. siþan for hann utann. oc til handa Ol(afi) konunge kyʀa Har(aldz)s(yni). oc siþan for hann til Roms at bæn konungs. oc friðaþe fyrir onduðum.151 en er biskup kom aptr þa scipaðe konungr hann biskup i Seliu. enn152 siþan for hann i Biorgvin oc andaþiz þar. oc er einmælt hann hafe verit hinn mesti merkismað⟨r⟩.

Handrit