Heyrt ungir menn eitt ævintýr og fagra frásaga frá hinum frægasta meykóngi er verið hefur í norður hálfu veraldarinnar er hét Nítíða hin fræga er stýrði sínu ríki með heiður og sóma eftir sinn föður Ríkon keisara andaðan. Þessi meykóngur sat í öndvegi heimsins í Frakklandi hinu góða og hélt Paríssborg. Hún var bæði vitur og væn, ljós og rjóð í andliti þvílíkast sem hin rauða rósa væri samtemprað við snjóhvíta lileam, augun svo skær sem karbunkulus, hörundið svo hvítt sem fíls bein, hár þvílíkt sem gull, og féll niður á jörð um hana. Hún átti eitt höfuðgull með fjórum stöplum, en upp af stöplunum var einn ari markaður, en upp af aranum stóð einn haukur ger af rauða gulli, breiðandi sína vængi fram yfir hennar skæra ásjónu jungfrúinnar að ei brenndi hana sól. Hún var svo búin að viti sem hinn fróðasti klerkur, og hinn sterkasta borgarvegg1 mátti hún gera með sínu viti yfir annara manna vit og byrgja svo úti annara ráð, og þar kunni hún tíu ráð er aðrir kunnu eitt. Hún hafði svo fagra raust að hún svæfði fugla og fiska, dýr og öll jarðlig kvikindi, svo að unað þótti á að heyra. Hennar ríki stóð með friði og farsæld.
Ypolitus hét einn smiður í Frakklandi með meykónginum. Hann kunni allt að smíða af gulli og silfri, gleri og gimsteinum, það sem gerast mátti af manna höndum.
Nú er að segja af meykónginum, hún býr nú ferð sína heiman út á Pul. Þar stýrði ríki sú drottning er Egidía hét; hún hafði fóstrað meykóng í barn-æsku. Hún átti son er Hléskjöldur hét. Siglir drottning nú með sínu dýru fólki fagurt byrleiði, þar til er hún kemur út á Pul. Gengur frú Egidía móti meykóng, og hennar son, og öll þeirra slekt og veraldar mekt og heiður, gerandi fagra veislu í sinni höll, um allan næstan hálfan mánuð.
Einn dag veislunnar gengur meykóngur á dagþingan við sína fóstur-móður svo talandi: ‘Mér er sagt að fyrir eyju þeirri er Visio heitir ráði jarl sá er Virgilius heitir; hann er vitur og fjölkunnigur. Þessi ey liggur út undan Svíþjóð hinni köldu, út undir heimsskautið, þeirra landa er menn hafa spurn af. Í þessari eyju er vatn eitt stórt, en í vatninu er hólmi sá er Skóga-blómi heitir og svo er mér sagt að hvergi í heiminum megi finnast náttúrusteinar, epli, og læknis-grös fleiri en þar. Nú vil ég halda þangað einn skipa og son þinn Hléskjöldur með mér’.
Drottning Egidía talaði tormerki á ferðinni, og þótti háskaleg. Meykóngur varð þó að ráða, býst Hléskjöldur nú í ferð þeirra og sigla með heiður út af Pul fagurt byrleiði. Hef ég ei heyrt sagt frá þeirra ferð né farlengd fyrr en þau taka eyna Visio.
Einn dag, leggjandi skipið í einn leynivog, ganga síðan upp um eyna þar til er þau finna vatnið. Þau sjá einn bát fljótandi, taka hann og róa út í hólminn. Þar voru margar eikur með fagri fruckt og ágætum eplum. Sem þau fram koma í miðjan hólman sjá þau eitt steinker með fjórum hornum. Kerið var fullt af vatni; sinn steinn var í hverju horni kersins. Meykóngur leit í steinana; hún sá þá um allar hálfar veraldarinnar, þar með kónga og kónga sonu og hvað hver hafðist að, og allar þjóðir hvers lands og margar ýmislegar skepnur og óþjóðir. Drottning gladdist nú við þessa sýn, takandi kerið og alla þessa steina, epli, og læknis-grös, því að hún undirstóð af sinni visku hverja náttúru hver bar. Skundar nú sínum veg aftur til skips síns, siglandi burt af Visio hvað þau máttu.
Nú er að segja að jarlinn verður vís hverju hann er ræntur. Má þar sjá mart skip siglandi og róandi eftir þeim. Sjá nú hvorir aðra. Meykóngur tók nú einn náttúrustein og brá yfir skipið og höfuð þeim öllum er innan borðs voru. Sá jarl þau aldri síðan, en þau meykóngur og Hléskjöldur halda fram ferðinni, léttandi ei fyrr en þau koma heim á Pul.
Gengur frú Egidía móti þeim með miklum prís og fagnaði. Situr nú meykóngur þar um hríð. Síðan lætur hún búa sína ferð og skipastól heim til Frakklands, beiðandi frú Egidía að Hléskjöldur hennar son fylgdi henni að styrkja hennar ríki fyrir áhlaupum hermanna. Hennar fóstur-móður veitir henni þetta sæmilega, sem allt annat það er hún beiði, út leiðandi hana með fögrum fégjöfum og ágætum dýrgripum í gulli og gimsteinum og dýrum vefjum. Skilst þessi hoflýður með miklum kærleik. Siglir meykóngur í sitt ríki með miklum heiður og veraldlegri mekt. Verður allur lands-lýður henni feginn stýrandi sínu ríki með friði og náðum.
Hugon er kóngur nefndur; hann réð fyrir Miklagarði. Hann átti drottning og tvö börn. Son hans hét Ingi; hann var allra manna sæmilegastur og best að íþróttum búinn. Hann lá í hernaði hvert sumar og aflaði sér svo fjár og frægðar; drap ránsmenn og víkinga, en lét friðmenn fara í náðum. Listalín hét dóttir hans; hún var fríð sýnum og vinsæl, og hlaðin kvenlegum listum.
Soldán hét kóngur; hann réð fyrir Serklandi. Hann átti þrjá sonu: hét einn Logi, annar Vélogi, þriðjungur Heiðarlogi—hann var þeirra elstur. Hann hafði svart hár og skegg. Hann var hökulangur og vangasvangur, skakktentur og skjöpulmyntur, og út-skeifur. Annað auga hans horfði á bast en annað á kvist. Hann var hermaður allmikill, og fullur upp af göldrum og gerningum og rammur að afli, og fékk sigur í hverri orrostu. Bræður hans, Logi og Vélogi, voru vænir og gildir menn og herjuðu öllum sumrum.
Blebarnius er kóngur nefndur; hann réð fyrir Indíalandi hinu mikla. Hann átti son er Liforinus hét; hann var væn að áliti, ljós og rjóður í andliti snareygður sem valur, hrokkinnhærður og fagurt hárið, herðabreiður en keikur á bringuna, kurteis, sterkur og stórmannlegur. Hann kunni vel sund og sæfarar, skot og skylmingar, tafl og rúnar og bækur að lesa, og allar íþróttir er karlmann mátti prýða. Hann átti dóttur er Sýjalín hét; hún var svo væn og listug að hún mundi forprís þótt hafa allra kvenna í veröldunni, ef ei hafði þvílíkur gimsteinn hjá verið sem Nítíða hin fræga.
Liforinus lá í hernaði bæði vetur og sumar og aflaði sér fjár og frægðar, og þótti hinn mesti garpur og kappi, hvar sem hann fram kom, og hafði sigur í hverri orrustu. Hann var svo mikill til kvenna að engi hafði náðir fyrir honum, en enga kóngs dóttur hafði hann mánaði lengur.
Nú er að segja af Inga kóngi að hann býr sinn skrautlega skipastól, siglandi með fagrann býr út af Miklagarði, léttandi ei fyrr sinni ferð en hann hlóð sínum seglum framan fyrir Paríssborg. Nú sem meykóngur sá þeirra sigling og gullskotin segl, þá sendir hún Hléskjöld ofan til skipa að bjóða þessum kóngi til ágætrar veislu, ef hann fer með friði. Hléskjöldur fullgerir frúinnar erindi, gengur til skipana, heilsandi Inga kóngi, bjóðandi honum heim til hallar með öllum sínum skara. Mátti þar sjá margan stoltan riddara í hvorum tveggja flokkinum.
Meykóngur fagnar vel Inga kóngi, heiðrandi hann í orðum. Drottning spurði Inga kóng hvert erindi hans væri útan allt af Miklagarði og í svo fjarlæg lönd. Hann segir ‘það er mitt erindi í þetta land að biðja yðar mér til eigin-konu, gefandi þar í móti gull og gersimar, land og þegna’.
Drottning segir ‘það viti þér, Ingi kóngur, að þér hafið eingan ríkdóm til móts við mig. Hafa og lítið lönd yðar að þýða við Frakkland hið góða og tuttugu kónga ríki er þar til liggja. Nenni ég og ekki að fella mig fyrir neinum kóngi nú ríkjanda, en fullboðið er mér fyrir manna sakir, en þó þurfi þér ekki þessa mála að leita oftar’.
Kóngur verður nú reiður við orð hennar, og hugsar það að þau skulu ei skiljast við svo búið. Heldur hann burt af Frakklandi þegar byr gaf og herjar víða um sumarið.
Það var eitt kveld að þeir lágu undir ey einni, þeir sjá mann einn ganga ofan af eyjunni, heldur mikinn og aldraðan. Kóngur spurði þenna mann að nafni. Hann kveðst Refsteinn heita. Kóngur spyr ef hann væri svo sem hann hét til. Hann segir ‘það ætla ég að mig skorti við engan mann kukl og galdur og fjölkyngi hvað sem gera skal’.
Kóngur mælti ‘ég vil gera þig fullsælan að fé og börn þín ef þú kemur mér í hendur Nítíða bardaga-laust’.
Refsteinn segir ‘fyrir þessu er mér ekki’.
Kóngur mælti ‘gakk út á skip mín með mér og fullger það er þú hefir heitið, er hér gullhringur stór er ég vil gefa þér og tuttugu álnir rautt skarlat er þú skalt færa konu þinni’.
Refsteinn þakkar nú kóngi mikillega, býr sig og ganga á skip. Sigla nú in beinasta býr til Frakklands því að Refsteinn gaf þeim nógan býr og hagstæðan, svo að stóð á hverju reipi. Þeir koma að landi og leggja í einn leynivog.
Refsteinn gengur nú á land og kóngur með honum. Þá steypir Refsteinn yfir kóng kufli svörtum. Þeir ganga nú, þar til er þeir koma til skemmu drottningar. Hún var þá á leiki með sínum leikmeyjum. Kóngur undirstendur að engi maður sér hann, og gengur að meykóngi og steypir yfir hana kuflinum, gengur með hana til herskipa. Vinda síðan segl og sigla í burt og leggja sín segl ei fyrr en í Miklagarði.
Listalín gengur í móti bróður sínum og meykónginum kærlega og öll ríkisins ráð. Er drottning nú leidd í höllina með miklum heiðri og prís. Verður nú skjótt búist við ágætri veislu og brúðlaupi og þangað boðið öllu ríkissins ráði, er dýrast var í landinu. Nú er meykóngur settur í hásæti hjá Listalín og allur kvenna-skari, sem frúna skyldi til sængur leiða, og þær voru út undir beran himin komnar. Þá nemur meykóngur staðar og mælti ‘litum í loftið; gætum að stjörnugangi; má þar af marka mikla visku um örlög manna’.
Ok eftir svo talað, bregður hún einum steini yfir höfuð sér, þann hafði hún haft úr eynni Visio. Í þessu líður drottning upp úr höndum þeirra. Hverfur hún burt úr höndum þeirra og augsýn. Hlaupa menn nú í höllina og segja kóngi þessi tíðindi. Kóngur og öll hirðin verður mjög hrygg við þenna atburð.
En næsta dag eftir kemur meykóngur heim í Frans gangandi hlægjandi í fagra höll. Verður nú allur Frakklands her henni feginn. Fer þetta nú á hvert land hversu drottning hafði Inga kóng út leikið. Unir Ingi kóngur allilla við og hyggst aftur skulu rétta á frúnni sína smán og svívirðing.
Líður nú af veturinn og þegar er vorar, leggur hann í hernað allt þetta sumar, og eitt-hvert sinn síð um kveld leggur hann undir eitt nes, takandi stórt strandhögg. Þeir sjá mann ganga ofan af nesinu. Kóngur spyr þenna mann að nafni. Hann segist Slægrefur heita. Kóngur mælti ‘ég vildi að þú værir sem þú heitir til, eða kanntu nokkuð kukl?’
Slægrefur segir ‘ei kann ég minni fjölkyngi en Refsteinn og ei mundi meykóngur hafa hlaupið burt úr höndum þér ef ég hefði svo nær verið sem hann var’.
Kóngur segir ‘ef þú kemur drottningu svo í mitt vald sem hann, þá skal ég gefa þér þrjá kastala og gera þig jarl’.
Slægrefur segir ‘ég er albúinn að fylgja þér’. Þeir ganga á skip og sigla blásanda býr hinn beinasta til Frakklands.
Nú er að segja af meykóngi að daglega litur hún í sína náttúrusteina að sjá um veröldina ef víkingar kæmi og vildi stríða á hennar ríki. Sér nú hvar Ingi kóngur siglir og er kominn að Frakklandi síðla eins dags. Drottning hugsar sitt ráð og kallar til sín eina arma þýgju er þjónaði í garðinum. Hún átti bónda og þrjú börn. Þau geymdu svina í garðinum. Drottning tekur nú ambáttina, hún hét Íversa. Færir hana nú úr hverju klæði takandi einn stein og lætur þýgjuna sjá sig í laugandi áður steininn í vatni einhverju, er þar var. Hún þvo og allan hennar búk, og þar með gefur hún henni mörg náttúruepli að éta, þau er hún hafði sótt í eyna. Eftir svo gert færir hún hana í skínanda drottningarbúnað setjandi hana upp á einn gullstól. Ambáttin bar þá svo skæra ásjónu sem meykóngur að hvoruga mátti kenna frá annari. Eplin báru þau náttúrulíf að hún mátti ekki mæla á næsta mánuði. Drottning leit þá í annan náttúrustein og mátti þá engi sjá hana hvort er hún sat eða stóð.
Nú er að segja að þeir Ingi kóngur eru land-fastir vörðnir. Gengur hann á land upp, og Slægrefur með honum, hinn beinasta veg til skemmu drottningar og sem þeir inn ganga sjá þeir hvar meykóngur situr með skínandi ásjónu á gullstóli. Kóngur hleypur að og steypir yfir hana svartri sveipu, og fer þegar út af skemmunni og ofan til skipa. Kóngur lætur þegar búa sæng í lyftingunni, án allri dvöl, því að þeir vildu nú flýta brúðlaupinu svo að meykóngur mátti eingin undanbrögð hafa. Þau liggja nú bæði saman alla þessa nótt með fögrum faðmlögum. Ingi kóngur unir nú vel sínu ráði; þykist nú hefnt hafa sinnar sneypu. Vinda nú seglin og létta ei sinni ferð fyrr en þeir koma til Miklagarðs.
Frú Listalín og allur lýður gengur í móti kóngi og drottningu með allri mekt heiður og veraldar prís. Er nú mikill fagnaður í Miklagarði í meykóngsins tilkomu. En að næsta mánuði liðnum var það einn dag að frú Listalín talar við kóng bróður sinn. ‘Er þér engi grunur á hverja konu þú hefur heim flutt í landið. Sýnist mér tiltæki hennar ei líkt og meykóngsins og fleiri greinir aðrar er mér sagt á að vér eigim vitbrögðum að sjá.2 Vil ég nú forvitnast um í dag að gera nokkra tilraun, en þú statt í nokkru leyni og heyr á’. Kóngur gerir nú svo.
Þenna sama dag kveður frú Listalín burt af skemmunni allar frúar og hirðkönur, svo talandi: ‘Drottning mín, hvað veldur því er þér vilið eða megið við öngvan mann tala, eður þann beiska grát er aldrei gengur af yðrum augum, því að kóngur og allur lands lýður biðja svo sitja og standa hvern mann sem yður best líki’.
Hún svarar ‘það veldur mínum gráti og þungum harmi að meykóngur hefur skilið mig við bónda minn og börn og mun ég hvorki sjá síðan’. Listalín spurði hvar bóndi hennar eða börn væri. Hún svarar og segir þá allt hið sanna og hversu farið hafði.
Ingi kóngur sprettur þá fram undan tjaldinu mjög reiðuri og lét fletta hana hverju klæði og drottningarskrúða og fylgir þar þá öll fegurð og blómi. Kóngur unir nú stórilla við. Fer nú og flýgur á hvert land þetta gabb og svívirðing.
Látum Inga kóng nú hvílast um tíma, en vendum sögunni í annan stað og segjum af sonum Soldáns kóngs, Heiðarloga og Véloga, að þeir spyrja hversu Ingi kóngur er út leikinn af meykóngi. Búa þeir óvígan her af Serklandi. Skipa þeir sínum skipastól til Frakklands.
Nú er að segja af meykóngi að hún heldur ei kyrru fyrir, því að hún lætur saman lesa smiðu3 og meistara; fyrir þeim var Ypolitus. Hún lætur gera glerhimin með þeirri list að hann lék á hjólum og mátti fara inn yfir höfuðport borgarinnar og mátti þar mart herfólk á standa. Hún lét og gera díki ferlega djúpt fram fyrir skemmunni og leggja yfir veika viðu, en þar yfir var breitt skrúð og skarlat.
Nú sem kóngssynir koma í land kallar meykóngur Hléskjöld á sinn fund, og bað hann ganga til herskipa og segir honum fyrir alla hluti hverju hann skal fram fara. Hléskjöldur gengur nú til skipa og fréttir hvort kóngar fara með friði. Heiðarlogi segir ‘ef drottning vill giftast öðrum hvorum okkrum bræðra, þá er þetta land og ríki frjálst fyrir okkrum hernaði, ella munum4 við eyða landið, brenna og bæla og þyrma öngu’.
Hléskjöldur svarar ‘eigi kennir meykóngur sig mann til að halda stríð við Serkja her, og svo ágæta kóngs-sonu sem þið eruð. Vil ég segja þér, Véloga,5 trúnað meykóngs. Hún vill tala við sér hvorn ykkar og prófa visku ykkar og málsnilld. Vill hún að þú gangir snemma á hennar fund áður en bróðir þinn stendur upp, því að ég veit að hún kýs þig til bónda’. Binda þeir þetta nú með sér.
Að næstu nóttliðinni gengur Vélogi heim til borgarinnar með eitt þúsund manna, og er þeir koma undir höfuð-port borgarinnar lætur Hléskjöldur vinda fram yfir þá glerhimininn, og hella yfir þá biki og brennisteini. En Hléskjöldur gengur að þeim af borginni með skotvopnum og stórum höggum. Fellur þar Vélogi og hver maður er með honum var. Er nú rudd borgin og hreinsuð af dauðum mönnum.
Nú gengur Hléskjöldur ofan til herskipa og talar svo fallit til Heiðarloga: ‘Meykóngur biður þig koma á sinn fund, því að hún vill tala við ykkur báða bræðurna og prófa beggja ykkra visku og er Vélogi fyrir löngu upp kominn og situr nú í höllinni og drekkur. Vildi ég ei að hann talaði við hana; veit ég að hún kýs þig en ekki hann, fyrir sakir afls og hreysti, að verja ríki sitt. Þætti oss mál að hún giftist svo að menn stæði ei lengur í stríði og ónáðum’.
Heiðarlogi þakkar honum sinn trúnað og fyrirgöngu. Býr sig nú með tvö þúsund manna og ganga til borgarinnar í stað. En Hléskjöldur talar þá: ‘Nú skulu þeir ganga til skemmu drottningar, en ég skal vitja Véloga bróður þíns og tálma fyrir honum því að ég vil að þú talir fyrri við drottningu’.
Heiðarlogi snýr fram að skemmunni, og sem þeir ganga fram á klæðin brestur niður viðurinn, en þeir steyptust í díkið. Í þessu þeysir Hléskjöldur óvígan her úr borginni og bera grjót í höfuð þeim og skotvopn og drepa hvern mann er Heiðarloga fylgdi. Nú býr Hléskjöldur út óvígan her Frakka af Paríssborg og býður þeim til bardaga, en þeir sjá ei sinn kost til varnar, höfuðingja-lausir við allan Frakka-her. Halda nú heim í Serkland. Fer og flýgur á hvert land frægð og mekt sú er meykóngur fékk.
Nú er að segja af hinum fræga kóngi Liforino er fyrr var nefndur að hann réð út á skóg einn dag að skemmta sér. Litur hann í einu rjóðri einn stein standandi og þar nær einn dverg. Kóngssonur6 rennir nú sínu ersi á milli steinsins og dvergsins og vígir hann útan steins. Dvergur mælti: ‘Meiri frægð væri þér í að leika út meykóng í Frans en banna mér mitt inni eða heyrir þú ei þá frægð er fer og flýgur um allan heiminn af hennar mekt að hún út leikur alla kónga með sinni spekt og visku’.
Kóngur segir: ‘Mart hef ég heyrt þar af sagt og ef þú vilt fylgja mér til Frakklands og vera mér hollur svo að með þínu kynstri og kukli mætti ég fá meykónginn mér til eiginnar púsu þá skyldi ég gera þig fullsælan og börn þín’.
Dvergur mælti: ‘Þat mun ég upp taka að fylgja þér, heldur en missa steininn, því að ég veit að þú ert ágætur kóngur’.
Liforinus gaf honum gull-hring stóran ‘ok tak af hjörð minni naut og sauði, svín og geitur, sem þeir þarfast’.
Kóngur lætur nú búa úr landi skrautlegan skipastól með dýru hoffólki, leggjandi sín segl ei fyrr en þeir komu í þær hafnir er lágu út við Paríssborg. Meykóngur vissi fyrir komu Liforini kóng, berandi á sig alla sína náttúrusteina. Gengur Hléskjöldur ofan til skipa, bjóðandi heim kónginum til virðulegrar veislu, eftir meykóngsins boði. Kóngur gengur nú á land með öllum sínum hoflýð.
Dvergurinn talar þá til hans: ‘Hér er eitt gull er ég vil gefa þér; drag það á þinn fingur. Legg þína hönd með gullinu upp á beran háls meykóngs. Þá mun gullit fast við hennar ljósa líkam. Fanga hana síðan, en ég skal gera ráð fyrir að engi eftirför sé veitt’.
Kóngur gengur nú heim til hallarinnar en drottning stendur upp í móti honum og setur hann í hásæti hjá sér með góðum orðum og kærlegu viðbragði. Liforinus tekur nú sinni hægri hendi með gullinu upp á háls drottningu; var þá föst höndin með gullinu. Kóngur grípur sinni vinstri hendi undir hennar knésbætur, springandi með frúna fram yfir borðið. Meykóngur kallar á sína menn sér til hjálpar. Hléskjöldur og allur Frakklands lýður býst til upphlaups, en hann og allir meykóngsins menn voru fastir í sínum sætum. Liforinus gengur nú til sinna manna án allri dvöl, og allur hans lýður dragandi upp sín segl flýtandi sinni ferð. Dvergurinn gefur þeim fagran býr heim til Indíalands.
Nú er að segja að kóngs dóttir, Sýjalín, gengur í móti sínum bróður og meykóngi, og allur Indíalands her með allri mekt. Þá voru hörpur og gígjur og allra handa strengfæri. Öll stræti eru þar þökt með skarlat og dýra vefi, en kórónaðir kóngar leiddu meykóng til skemmu drottningar Sýjalín. Er nú búist við virðulegri veislu og boðið til öllum Indíalands höfuðingjum.
Og það var einn dag að drottning var gengin fram undir einn lund plantaðan er stóð undir skemmunni. Þá var meykóngur allkát; hún hafði þá í hendi þann náttúrustein er hún hafði úr eynni Visio. Hún brá þá steininum upp yfir höfuð þeim báðum. Því næst líða þær báðar í loft upp svo að þær voru skjótt ur augsýn. Fara nú jungfrúar, og allt fólk það er við var á völlunum hjá lundinum hlaupa inn og sagðu kónginum þenna atburða og varð hann mjög óglaður við.
Nú er þar af að segja að drottningar koma heim í Páris, tekur meykóngur Sýjalín kóngs dóttur, og setur hana í hásæti hjá sér drekkandi af einu keri báðar og skilur hvorki svefn né mat við hana. Tók hvör að unna annari sem sinni móður.
Nú er að segja af Soldáni kóngi að hann fréttir lát sona sína; hann fyllist upp ferlegri reiði. Lætur ganga her ör um öll sín ríki og safnar að sér blámönnum og bannsettum hetjum og alls kyns óþjóð og ill þýði. Ætlar nú að halda þessum her til Frakklands brenna og bæla landið nema meykóngur vili giftast honum.
Það var einn dag að þær frúinnar lita í sína náttúrusteina og þær sjá hvað Soldán kóngur hefst að. Lætur meykóngur kalla Hléskjöld, svo talandi til hans: ‘Þú skalt láta ganga herör um allt landið og öll mín kónga ríki og stefna hverjum manni til, þeim er skildi gæti valdið. Hald þessum her á móti Soldáni kóngi, því að ég vil ekki hann komi í mitt ríki’.
Hléskjöldur gerir svo, og þegar herlið hans var búið, heldur hann burt af ríkinu. Sigla nú þessir skipastólar hvorir móti öðrum, og finnast undir ey einni er Kartagia heitir. Þar var víkinga bæli mikið. Þar þurfti ekki að sökum að spyrja. Taka þeir þegar að berjast er vígljóst var. Gengur Soldán kóngur hetjur hans og blámenn í gegnum lið Franseisa svo að ekki stóð við, er þá ei meira eftir en hálft það er Hléskildi fylgdi.
Annan dag árla hefst annar bardagi af nýju, og að kveldi annars dags þá stóð ei fleira upp af hans liði en fimmtán hundruð manna. Halda menn upp friðskildi, og bindur hver sár sinna manna. Nú gera menn að líta hvar mikill dreki siglir og skrautlegur og ógrynni annara skipa. Sigla nú af hafi og halda sínum seglum öðru megin undir eyna. Fer maður af drekanum og allur herliður gengur á land upp með fylktu liði. Hann var digur og hár svo að hans höfuð bar upp yfir allan herinn. Hann lét geisa sitt merki gullofið fram móti Soldáni kóngi, en Hléskjöldur móti Loga. Tekst nú hið þriðjung sinn orrosta hin harðasta.
Hefja kóngar nú sitt einvígi, Liforinus og Soldán, með stórum höggum og sterku stríði. Gengur þessi að gangur allt til nætur. Að síðustu þeirra viðskipti lagði hann einum brynþvara fyrir brjóst Soldáni kóngi svo að út gékk um herðarnar. Féll hann þá dauður niður. Liforinus leitar nú að Hléskildi en hann lá þá í einum dal sár nær til ólífis, en Logi lá dauður hjá honum. Liforinus tekur upp Hléskjöld og ber ofan til skipa. Kóngur lætur nú kanna valin. Voru þar gefin grið þeim er beiddi, en allir aðrir voru drepnir.
Tekur Liforinus þar nú mikið herfang og verður frægur af þessi orrustu víða um lönd. Sigla nú heim til Indíalands með fögrum sigri. Svo er sagt að kóngur sjálfur sat yfir og græddi Hléskjöld þar til er hann ver heill. En þegar vor kom var það einn dag að kóngur gekk til sjófar og Hléskjöldur með honum. Hann mælti þá: ‘Annað mun meykóngi hentilegra og hennar ríki en ég haldi þér hér lengur. Hér eru í höfn minni tíu skip er ég vil gefa þér með mönnum og herförum; skaltu ekki héðan fara sem förumaður’.
Hléskjöldur tekur nú orðlof, þakkaði kóngi sína veislu og stórar gjafir. Siglir Hléskjöldur heim til Frakklands. Verður meykóngur öll glöð við hans heimkomu.
Þetta sumar heldur Liforinus kóngur í hernað og kemur sínum skipum við Smáland. Þar ríkti sú drottning er Alduria hét; hún var móðir systir Liforini kóngs. Drottning tók við honum báðum höndum og situr hann þar í ágætri veislu.
Einn dag talar drottning við sinn frænda ‘hvað veldur ógleði þinni, hvort þreyr þú á meykónginn er nú er frægust í heiminum’.
Liforinus mælti ‘þú ert kölluð vitur kona og klók. Legg til ráð að ég mætti meykóng útleika og7 ást hennar ná’.
Drottning mælti ‘þar vilda ég allt til gefa þú næðir þínu yndi eftir þínum vilja. Nú er það mitt ráð, að þú siglir þetta sumar til Frakklands og nefnist Eskilvarður, sonur kóngs af Mundia, og haf þar vetursetu. Ég skal gefa þér gull það er þig skal einginn maður kenna, hvorki meykóngur né þín systir, ef þú situr þar allan þann vetur, þá er undur, ef þú fær ekki fang á henni’.
Nú tekur Liforinus8 við þessu ráði, og býr sín fimmtán skip, siglir af stað og kemur til Frakklands um haustið. Meykóngur lætur nú bjóða honum til hallar og á tal við sig; virðist henni hann vitur maður. Drottning býður Eskilvarð að bíða þar um veturinn með sitt fólk. Það þiggur Eskilvarður kóngur og kemur jafnan til drottningar því hann var listamaður á hörpuslátt og öll hljóðfæri, hann kunni af hvoru landi að segja nokkuð. Drottning þótti að honum hin mesta gleði.
Leið nú veturinn af, að vori býst hann til ferðar. Nokkurn dag áður en hann var albúinn, talar meykóngur við hann ‘þú Eskilvarður hefur jafnan skemmt okkur frú Sýjalín í vetur, með þínum hljóðfærum, og fögrum frásögum, nú vil ég að þú gangir í dag með okkur: skulum við nú skemmta þér’.
Eskilvarður þiggur það gjarnan, og gengur með þeim í skemmuna. Meykóngur tók upp stein og bað hann í líta. Hann sá þá yfir allt Frakkland, Provintiam, Ravenam, Spaniam, Hallitiam, Friisland, Flandren, Norðmandiam, Skottland, Grikkland, og allar þær þjóðir þar byggja. Meykóngur mælti ‘ekki siglir Liforinus kóngur í þessar hálfur heimsins, eða mun hann heima vera’.
Annan dag bíður drottning Eskilvarð til skemmunnar: ‘þú hefur jafnan skemmt oss í vetur’. Drottning bað Eskilvarð enn líta í steininn. Þá sáu þau norður hálfuna alla, Noreg, Ísland, Færeyjar, Suðureyjar, Orkneyjar, Svíþjóð, Danmörk, England, Írland, og mörg lönd önnur, þau er hann vissi ei skil á. Drottning mælti ‘mun Liforinus kóngur hinn frægi ekki sigla í þessi lönd’.
Eskilvarður sagði ‘hann er fjarlægur þessum löndum’.
Meykóngur vindur upp enn einn stein, sjáandi þá nú austur hálfuna heimsins, Indíaland, Palestinam, Asiam, Serkland, og öll önnur lönd heimsins, og jafnvel um brúnabeltið, það sem ei er byggt. Drottning mælti ‘bardagar miklir eru nú í Serklandi, og Ingi kóngur situr nú heima í Miklagarði og herjar hvorgi, en hvar mun Liforinus hinn frægi vera? Ég sé hann ekki heima í Indíalöndum, og ei er hann í Smálöndum hjá frændkonu sinni. Nú sjást öll úthöfin um lá og leynivoga, hvorgi er hann þar, og hvorgi er hann í öllum heiminum útan hann standi hér hjá mér’. Meykóngur talar þá ‘Liforinus kóngur’ segir hún, ‘legg af þér dularkufl þinn. Hinn fyrsta dag er þú komst kennda ég þig. Fær þú aftur gullið Alduria,9 því yður stendur það lítið lengur með það að fara’.
Liforinus kóngur lætur nú að orðum drottningar, leggjandi af sér gullið og nafnið, takandi upp sín tignar klæði. Frú Sýjalín10 gengur nú að sínum bróður, og verður þeirra á milli mesti fagnaðarfundur. Meykóngur setur Liforinus kóng í hásæti hjá sér. Er þar ágæta veisla. Svo er sagt að meykóngur hafi sent í allar hálfur landsins til tuttugu kónga, er allir þjónuðu undir hennar ríki. Byrjar Liforinus kóngur nú bónorð sitt við meykóng með fagurlegum framburði og mikilli röksemd. Styrkja hans mál allir kóngar og höfðingjar að þessi ráðahagur takist. Meykóngur svarar orðum þeirra: ‘Ég hefi heyrt að höfðingjum landsins leiðist stríð og ónáðir í ríkinu. Er nú og líkast að það muni fyrir liggja að fá þann kóng er yður þikir mikils háttar vera’.
Hléskjöldur mælti ‘ef þér viljið mér nokkra þjónustu lengur gefa, þá vil ég að þér takið Liforinus kóng yður til herra, skal ég og ekki önnur laun þiggja, og lengur í yðar ríki vera’.
Meykóngur segir ‘mikinn heiður á ég yður að launa, fyrir margan mannháska og raunir, er þér hafið minna vegna. Er það líkast ég taki þetta upp síðan og sé það allra höfðingja ráð og vilji; veit og ei æðri kóng ríkjandi en Liforinus kóng’.
Liforinus kóngur verður við þetta allglaður. Var þetta nú staðfest og ályktað með öllu ríkis ráði; skyldi brúðkaupið vera um haustið. Meykóngur talar nú til Liforinus og annara manna: ‘Ég vil ekki yðar burtferð að sinni úr minni náveru, því ég meina við munum ekki lengi við kyrrt sitja mega’.
Nú er að segja af Inga kóngi, að hann spyr þessi tíðindi; verður hann reiður og kveðst öngva konu skyldi eiga útan meykóng ella liggja dauður. Lætur nú ganga herör um allt sitt ríki, og safnar saman múga og margmenni, skyldi þar koma hvor sá er skildi gæti valdið. Verður þetta ótal lið, svo að sjór þótti svartur fyrir herskipum. Heldur Ingi kóngur öllum þessum skipastól í Frakkland með ákefð og reiði, því hann vildi koma áður brullaupið væri drukkið.
Nú sem Ingi kóngur var landfastur orðinn lætur hann tjalda herbúðir á landi. Liforinus kóngur ríður þegar ofan til skipa, bjóðandi Inga kóngi alla sætt og sæmd meykóngs vegna, hvað er Ingi kóngur vill ei: hann vill ei annað en berjast. Síga nú saman fylkingar. Lætur Liforinus kóngur bera sitt merki mót Inga kóngi. Tókst nú hörð orusta með geysilegum gný og mannfalli. Gengur Ingi kóngur í gegnum Frakkaher höggvandi tvö menn í hvorju höggi. Slíkt hið sama gerir Liforinus kóngur, þar sem hann fer verður meiri manxnföll í liði stólkóngs. Verður mikið mannfall af hvoru tveggja hernum, og allir vellir voru þaktir af dauðra manna líkum.
Í þrjá daga gengur þessi aðgangur, og árla hinn fjörð daginn kallar Liforinus kóngur hárri röddu til Ingja kóngs: ‘Þetta er óviturlegt bragð að berjast svo, því vit látum hér þá vildustu frændur, vini, og höfðingja. Er það betra ráð að við berjumst tveir, eigi sá meykóng er hærra hlut ber af okkar viðskiptum’.
Ingi kóngur játar þessu blíðlega, og hefja þeir sitt einvígi með stórum höggum og sterkum aðgangir, bresta hlífar hvorutveggja, berast og sár á báða, en þó fleiri á Ingja kóng. Lúktist svo þeirra einvígi að Ingi kóngur féll til jarðar af mæði og blóðrás, því hann flakti allur sundur af sárum. Liforinus kóngur lætur leggja Inga kóng í veglega sæng, en hann leggst í aðra og taka þeir nú að smyrja þeirra sár með dýrum smyrslum.
Liforinus býður systur sinni, að leggja góða hönd á Inga kóng sem sinn sár. Hún gerir síns bróður boð, því hún var hinn ágætasti læknir og enn kunni hún framar í þessu en meykóngur. Færðist nú gróður í sár kónga; sér Ingi kóngur að Sýjalín er afbragð annara kvenna um öll norðurlönd að fráteknum meykóngi. Lýtur hann skjótt ástaraugum til hennar. Hefur nú sjótt sitt bónorð við kóngs dóttur. Meykóngur og allur landslýður er fylgjandi að sá ráðahagur takist að öll ríkinn fengu frið og náðir og Ingi kóngur sættist við Liforinus kóng.
Kóngurinn talar þá til Ingja kóngs: ‘viljir þú gifta Hléskildi mínum góða vin og fóstbróður Listalín, þá skulu þessi ráð takast: stendur hann einn til arfs og ríkis út á Puli eftir móður sína Egidíam; þar til vil ég gefa þeim þriðjung Indíalands, og er hann þó betra verður’.
Nú gengur meykóngur og allir ríkjanna höfðingjar með þessum erindum, og með þeirra bæn og fagurlega framburði; fullgerðust þessi kaup hvorutveggju. Eru nú orð send eftir frú Listalín; kemur hún þar eftir liðinn tíma til Frakklands með dýrlegu föruneyti. Hefjast nú þessi þrjú brúðkaup í upphafi augusti mánaðar og yfir stendur allan þann mánuð með miklum veraldar-prís og blóma. Þar var fallega étið og fagurlega drukkið með allskyns matbúnaði og dýrustu drykkjum. Þar var allskyns skemmtun framinn í burtreiðum og hljóðfæraslætti, en þar sem kóngarnir gengu var niðurbreidt pell og purpuri og heiðurleg klæði. Er og ei auðsagt með ófróðri tungu í útlegðum veraldarinnar, svo mönnum verði skemmtilegt, hvor fögnuður vera mundi í miðjum heiminum af slíku hoffólki samankomnu. Stendur nú svo hófið í mikilli þessa heimsgleið með dýrlegum tilföngum. Og nú með því að öll þessa heims dýrð kann skjótt að líða, þá voru brúðkaupinn útdrukkinn, og höfðingjarnir útleiddir með fögrum fégjöfum í gulli og gimsteinum og góðum vefjum. Skildist þar hoflýðar með fögrum friði og kærleika hvor við annan.
Siglir nú Ingi kóngur og hans frú til Miklagarðs, en Hléskjöldur og Listalín út á Pul, stýrandi þar ríki til dauðadags. Liforinus og meykóngur stýrðu Frakklandi. Áttu þau ágæt börn, son er Ríkon hét eftir sínum móður föður er síðan stýrði Frakklandi með heiður og sóma eftir þeirra dag. Og lýkur svo þessu ævintýri af hinni frægu Nítíða og Liforio kóngi.
1 Emended from MS hinn sterkasti borgarveggur (Loth, p. 4).
2 AM 529 is corrupt here, giving ‘er mér sagt á að vér sem vitbrögðum at sjá’. The emendation used here is Loth’s (p. 17). Loth’s other MSS offer quite different readings, though with similar senses.
3 I have kept this unexpected accusative plural form from the MS (Loth, p. 18).
4 Emended from MS munu (Loth, p. 19).
5 Emended from MS Vélogi (Loth, p. 19).
6 Emended from Loth’s expansion of MS kongss to ‘kongss(on)’ (Loth, p. 21).
7 The text of AM 529 ends here. As noted by Loth, ‘after this word there is a lacuna (the rest of the saga = 2 ½ folios) in the MS; the [rest of the] text is taken from [AM] 537, 6r–8v’ (Loth, p. 28). Of course, the edition continues sometimes to take readings from the other manuscripts mentioned in the introduction (pp. 121–22 above).
8 Here until the end, the name is Livorius in the MS. As mentioned in the introduction, I have chosen to keep the names used in the previous manuscript; this applies to the following two notes as well.
9 From here until the end, the name is Aldvia in the MS.
10 Here until the end, the name is Suyialyn in the MS.