„Hann er í hafti“

«Он в узах»

Það var einu sinni bóndi á bæ; hann réði til sín vinnumann til vistar. Þegar hann var búinn að [vera] árið kemur kona hans að máli við hann og segir hvert hann ætli að halda hann næsta ár. Hann játar því, og þannig liðu tvö ár að hann var hjá þeim. Hún spyr mann sinn hvert hann ætli að halda hann þriðja árið; hún segist eigi vilja hafa hann því hann væri eigi eins og annar maður, hann væri í hafti. Líður svo langt á þriðja ár að hann er kyrr hjá bónda. Vinnumaður spyr þá bónda hvert hann vilji eigi að hann sé eftirleiðis. Bóndi segir: „Nei, því konan vill þig ekki.“ „Hvað er að mér?“ mælti vinnumaður. „Hún segir að þú sért í hafti,“ sagði bóndi; „er það satt?“ sagði bóndi. „Já,“ kvað vinnumaður, „við erum andar og erum í hafti og við getum umgengizt menn og til þess erum við settir í haft að vér getum engum mein gjört. Við búum í hólum, en með því að hún er völd að því að ég má ekki vera lengur hjá ykkur þá skal ég sjá svo um að hún verði eigi laus við þunga sinn fyrr en ég er til kvaddur.“ Kom svo loks að konan lagðist á gólf og lá lengi og varð eigi léttari fyrr en hann kom að hjálpa henni. Lýkur svo sögu þessari.

Жил однажды на хуторе бонд; он нанял к себе работника. Когда он пробыл там год, жена бонда пришла побеседовать с мужем и спросила, намерен ли он оставить работника на следующий год. Он ответил утвердительно, и таким образом миновал второй год, когда тот жил у них. Она спросила своего мужа, намерен ли он оставить работника на третий год; она сказала, что не хочет, чтобы работник жил у них, поскольку он не таков, как другие люди, он словно в узах. Наступил третий год, и работник уже долго оставался у бонда. Тогда работник спросил бонда, не хочет ли тот, чтобы он жил там дальше. Бонд отвечает:

— Нет, поскольку хозяйка тебя не хочет.

— Что со мной не так? — спросил работник.

— Она говорит, что ты словно в узах, — сказал бонд. — Это правда?

— Да, — сказал работник, — мы духи и находимся в узах, и мы можем общаться с людьми, и для того мы заключены в узы, чтобы никому не могли причинить вреда. Мы живём в холмах, но так как по её вине мне нельзя больше жить у вас, я позабочусь о том, чтобы она не разрешилась от бремени, пока меня не позовут.

В конце концов произошло так, что хозяйка начала рожать и долго не могла родить, пока он не явился помочь ей. Так заканчивается этот рассказ.

Источник: Íslenzkar þjóðsögur og ævintýri (1955), Jón Árnason, III. bindi, bls. 70.

© Тимофей Ермолаев, перевод с исландского

Редакция перевода: Speculatorius

Дата публикации: 13.11.2025

© Tim Stridmann