Tófan og gæsin

Лиса и гусь

Þegar Jón Þórðarson bjó á Dalhúsum í Eiðaþinghá fór hann á greni inn í Dali og með honum piltur. Þegar hann var búinn að liggja nokkuð á greninu náði hann annari tóunni, en hin var styggari svo honum fór að leiðast. Segir hann þá við piltinn stygglega: „Þú ert aldrei nema að hvima þig um allar áttir og fælir tóuna; leggstu niður á milli steina og líttu ekki upp fyrr en þú heyrir skotið.“ Hann gjörði sem honum var sagt, lá nokkuð lengi og fór að leiðast, lítur því upp og sér þá hvergi Jón, en sér hvar grágæs er að feta fyrir ofan grenið og tóa er að læðast að henni og muni ætla að veiða hana. Í þessu réttir gæsin frá sér vænginn. Í því heyrir hann skot og tóa lá dauð, en drengur grúfir niður og lætur ekki á bera, en Jón kemur til hans og segir þá: „Nú máttu upp líta, en með forvitni þinni varstu næstum búinn að ónýta fyrir mér, því þú gegnir aldrei.“

Когда Йоун Тоурдарсон жил в Дальхусе в Эйдатингхау, он отправился к лисьей норе вглубь Далира, и с ним был мальчик. Пролежав немного у норы, он подстрелил одну лису, но другая была более пугливой, поэтому ему надоело. Тогда он резко сказал мальчику:

— Ты только и делаешь, что глазеешь во все стороны и пугаешь лису; ляг между камней и не поднимай головы, пока не услышишь выстрел.

Тот сделал, как было велено, довольно долго лежал, и ему надоело, поэтому он поднял голову и нигде не заметил Йоуна, но увидел, как сверху норы идёт дикий гусь, и лиса подкрадывается к нему и собирается его схватить. Вдруг гусь выставил крыло. Тут он услышал выстрел, и лиса упала мёртвой, а мальчик уткнулся в землю и постарался быть незаметным. Йоун подошёл к нему и сказал:

— Теперь можешь поднять голову, но своим любопытством ты мне чуть всё не испортил, ведь никогда не слушаешься.

Источник: Íslenzkar þjóðsögur og ævintýri (1955), Jón Árnason, III. bindi, bls. 552–553.

© Тимофей Ермолаев, перевод с исландского

Редакция перевода: Speculatorius

Дата публикации: 19.06.2026

© Tim Stridmann